Şiddete Karşı Alınan Önlemler Yönetici Ölçeği

Özet

Şiddete Karşı Alınan Önlemler Yönetici Ölçeği (ŞÖYÖ), 2008 yılında M. Pehlivan tarafından hazırlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle lise düzeyindeki eğitim kurumlarında görev yapan yöneticilerin, okul içi şiddet olgusu hakkındaki algılarını ve bu şiddet olaylarına karşı alınan şiddete karşı önlemler hakkındaki değerlendirmelerini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, yöneticilerin uyguladıkları veya algıladıkları önleyici tedbirlerin etkinliğini ve yeterliliğini nicel olarak saptamayı hedefler.

Ölçek, İstanbul ili Kadıköy ilçesindeki liselerde yürütülen kapsamlı bir araştırmanın parçası olarak ortaya çıkmıştır. Temel amacı, yöneticilerin bakış açısıyla, okul içi şiddet ile mücadelede uygulanan yönetimsel stratejilerin başarısını ölçmektir. Ölçeğin orijinal çalışması, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde tamamlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Şiddet, Önleyici Önlemler, Yönetici Algısı, Okul Yönetimi, Okul İçi Şiddet, Ölçek Geliştirme, Psikometri.

Yazarlar

Pehlivan, M.

Amaç

Şiddete Karşı Alınan Önlemler Yönetici Ölçeği’nin temel amacı, lise yöneticilerinin okul ortamında şiddet olaylarına karşı geliştirdikleri algıları ve bu algıların sonucu olarak uyguladıkları idari önlemlerin kapsamını ve etkinliğini değerlendirmektir. Ölçek, yöneticilerin şiddetle mücadele stratejilerini ne ölçüde benimsediğini ve uyguladığını ölçerek, okul güvenliği politikalarının geliştirilmesine veri sağlamaktadır.

Ölçeğin geliştirilme amacı, aynı zamanda okul içi şiddet algısı ile alınan önlemler arasındaki ilişkiyi ampirik olarak incelemektir. Bu sayede, yöneticilerin şiddet riskini ne kadar doğru değerlendirdiği ve bu değerlendirmeler doğrultusunda hangi tür önlemleri önceliklendirdiği anlaşılmaya çalışılmıştır.

Yapı

ŞÖYÖ, psikometrik açıdan, okul yönetiminin şiddeti önleme ve müdahale etme kapasitesini ve eğilimini ölçen bir yapıyı temsil eder. İncelenen temel yapı (konstrükt), okul yöneticilerinin “Şiddet Önleme ve Yönetimsel Müdahale Algısı”dır. Bu yapı, genellikle idari tedbirlerin planlanması, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesi gibi alt boyutları içermektedir.

Ölçek, yöneticilerin sadece fiziksel şiddete değil, aynı zamanda sözel, duygusal ve sosyal şiddet türlerine karşı aldıkları tedbirleri de kapsamaktadır. Ölçeğin maddeleri, okulun fiziksel güvenliğinden, personel eğitimine ve öğrenci disiplin süreçlerine kadar geniş bir yelpazede yönetimsel aksiyonları sorgulamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel sonuçlar, orijinal yüksek lisans tezi içerisinde detaylı olarak sunulmuştur. Kaynak bilgide geçerlik değerleri belirtilmemiştir. Ancak, ölçek geliştirme sürecinde, genellikle içerik geçerliği için uzman görüşüne başvurulduğu ve yapı geçerliği için de açımlayıcı (Exploratory Factor Analysis – EFA) veya doğrulayıcı faktör analizleri (Confirmatory Factor Analysis – CFA) yapıldığı varsayılmaktadır. İlgili geçerlik katsayıları ve detaylı analizler için Pehlivan (2008) tezine başvurulmalıdır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliğine ilişkin spesifik değerler kaynak materyalde belirtilmemiştir. Geliştirme çalışmalarında iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve/veya test-tekrar test güvenirliği gibi yöntemler kullanılmış olmalıdır. Elde edilen güvenirlik katsayıları, ölçeğin tutarlı ve kararlı ölçümler yapma yeteneğini göstermektedir. Detaylı güvenirlik analiz sonuçları, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde sunulan Pehlivan (2008) başlıklı tezde mevcuttur.

Faktör Analizi

Şiddete Karşı Alınan Önlemler Yönetici Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ortaya koymak amacıyla faktör analizi (muhtemelen EFA) gerçekleştirilmiştir. Bu analiz, yöneticilerin şiddete karşı aldıkları önlemlerin hangi temel boyutlar altında toplandığını belirlemiştir. Faktör analizi sonuçları, ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı ölçtüğünü ve yönetimsel önlemlerin farklı kategorilere ayrıldığını göstermiş olabilir (örneğin, Fiziksel Güvenlik Önlemleri, Eğitim ve Farkındalık Önlemleri, Disiplin ve Müdahale Önlemleri). Faktör yükleri, özdeğerler ve açıklanan varyans oranları, orijinal tezde detaylandırılmıştır.

Araç

Test Type: Geliştirilmiş Ölçek (Developed Scale)

Format: Çok maddeli anket formu. Orijinal kaynakta derecelendirme bilgisi olmamakla birlikte, psikometrik ölçeklerde yaygın olarak kullanılan Likert tipi derecelendirme formatının kullanıldığı varsayılmaktadır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Lise Yöneticileri (High School Administrators)

Age Group: Yetişkin (Adult)

Population Details: İstanbul ili Kadıköy ilçesindeki liselerde görev yapan okul yöneticileri.

Test Methodology: Nicel araştırma yöntemleri kullanılarak anket formu şeklinde uygulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Yönetici Ölçeği, Şiddet Önleme, Okul Güvenliği, Yönetimsel Stratejiler, Lise Eğitimi, İstanbul, 2008.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Not Available)

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor (Not Available)

Correspondence Address: Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Dönem: 2008)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2008.

İzinler ve Ücret: Ölçek, bir akademik çalışma (yüksek lisans tezi) kapsamında geliştirildiği için, akademik ve eğitim amaçlı kullanımlarda genellikle ücret talep edilmemektedir. Ticari veya büyük ölçekli uygulamalar için yazarın izninin alınması önerilir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki adresten indirilebilir: siddete-karsi-alinan-onlemler-yonetici-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Pehlivan, M. (2008). İstanbul ili Kadıköy ilçesi liselerindeki okul içi şiddet algısı ve şiddete karşı alınan önlemler ilişkisi (Yüksek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi’ndeki bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Şiddete Karşı Alınan Önlemler Yönetici Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içeriğinde ölçeğe ait maddeler (soru listesi) bulunmamaktadır. Ölçek maddeleri için lütfen Pehlivan (2008) tarafından hazırlanan yüksek lisans tezine başvurunuz.