Saldırganlık Ölçeği: Kısa Formu

Özet

Saldırganlık Ölçeği: Kısa Formu (SÖKF), bireylerdeki genel saldırganlık eğilimlerini ve bu eğilimlerin alt boyutlarını hızlı ve güvenilir bir şekilde ölçmek amacıyla geliştirilmiş olan orijinal ölçeğin Türkçe’ye uyarlanmış versiyonudur. Bu uyarlama, özellikle ergen ve yetişkin popülasyonlarında kullanılmak üzere psikometrik özelliklerinin incelendiği 2020 tarihli bir çalışma ile standardize edilmiştir. Ölçek, saldırganlığı çok boyutlu bir yapı olarak ele alır ve klinik veya araştırma ortamlarında saldırganlık düzeylerini değerlendirmek için pratik bir araç sunar.

Anahtar Kelimeler

Saldırganlık Ölçeği, Kısa Form, SÖKF, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Ergen, Yetişkin, Öfke, Düşmanlık.

Yazarlar

Yusuf Kuzucu, Özge Sarıot-Ertürk

Amaç

Saldırganlık Ölçeği: Kısa Formu’nun temel amacı, bireylerin çeşitli bağlamlardaki saldırganlık eğilimlerinin yoğunluğunu ve türünü ölçmektir. Orijinal uzun formun gerektirdiği süreden tasarruf sağlayarak, hem klinik tarama süreçlerinde hem de geniş çaplı akademik araştırmalarda saldırganlık düzeylerinin hızlıca tespit edilmesini hedefler.

Bu araç, özellikle Türk kültürüne ve diline uygunluğunu sağlamak üzere Kuzucu ve Sarıot-Ertürk (2020) tarafından ergenler ve yetişkinler üzerinde uyarlanmıştır. Uyarlama çalışması, ölçeğin kültürel geçerliliğini ve güvenilirliğini kanıtlamayı amaçlamıştır, böylece Türkiye’deki ruh sağlığı profesyonelleri ve araştırmacılar için kullanışlı bir enstrüman haline gelmiştir.

Yapı

Saldırganlık Ölçeği: Kısa Formu, saldırganlık yapısını genellikle dört temel bileşen üzerinden değerlendirir: Fiziksel Saldırganlık, Sözel Saldırganlık, Öfke ve Düşmanlık (Hostilite). Bu çok boyutlu yaklaşım, saldırgan davranışların sadece eylemsel boyutunu değil, aynı zamanda duygusal ve bilişsel bileşenlerini de ölçmeyi mümkün kılar.

Ölçeğin ölçtüğü yapı, bireyin başkalarına zarar verme potansiyelini, bu zararı ifade etme biçimlerini (fiziksel veya sözel) ve bu davranışların altında yatan içsel durumları (öfke ve düşmanca düşünceler) kapsamaktadır. Bu ayrım, saldırganlığın farklı tezahürlerini ayırt etme açısından önemlidir ve ölçeğin klinik uygulamalardaki değerini artırır.

Geçerlik

Kuzucu ve Sarıot-Ertürk (2020) tarafından yürütülen Türkçe uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapısal geçerliğinin incelenmesi için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin orijinal dört faktörlü yapısının Türk popülasyonunda da geçerli ve uygun olduğunu gösteren tatmin edici uyum indeksleri rapor etmiştir.

Çalışma, ayrıca ölçeğin diğer ilgili yapılarla (örneğin, dışsallaştırılmış problemler) beklenen yönde ilişkiler kurduğunu göstererek ölçüt geçerliliğini de desteklemiştir. Elde edilen geçerlik bulguları, SÖKF’nin Türk kültüründe saldırganlık yapısını bilimsel olarak kabul edilebilir düzeyde temsil ettiğini kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Saldırganlık Ölçeği: Kısa Formu’nun güvenirlik çalışmaları, iç tutarlılık yöntemi (Cronbach Alfa katsayısı) ile değerlendirilmiştir. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü işaret eder.

Türkçe versiyonunun güvenirlik analizlerinde, hem toplam ölçek puanı hem de dört alt boyut puanı için kabul edilebilir düzeyde yüksek iç tutarlılık katsayıları elde edilmiştir. Bu bulgular, ölçeğin Türk ergen ve yetişkin örnekleminde zaman içinde ve farklı durumlarda tutarlı ölçümler sağlama yeteneğini doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Uyarlama sürecinin merkezinde yer alan faktör analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını istatistiksel olarak doğrulamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Kuzucu ve Sarıot-Ertürk (2020), orijinal Aggression Questionnaire’ın dört faktörlü yapısını (Fiziksel Saldırganlık, Sözel Saldırganlık, Öfke ve Düşmanlık) test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanmıştır.

DFA sonuçları, dört faktörlü modelin Türk örnekleminde iyi bir uyum sergilediğini ve ölçek maddelerinin beklenen alt boyutlara yüklendiğini ortaya koymuştur. Bu yapısal doğrulama, SÖKF’nin saldırganlığın özgül bileşenlerini başarıyla ayırt edebildiğini göstermesi açısından önemlidir.

Araç

Test Tipi: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Mevcut Diller: Türkçe, İngilizce (Orijinali)

Popülasyon Grubu: Ergenler ve Yetişkinler

Yaş Grubu: Ergenlik döneminden itibaren (Genellikle 12 yaş ve üzeri bireyler)

Popülasyon Detayları: Genel toplum örneklemleri, lise ve üniversite öğrencileri üzerinde standardize edilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği. Katılımcılar, kendilerini ne kadar iyi tanımladığına bağlı olarak maddeleri derecelendirirler.

Anahtar Kelimeler

Saldırganlık, Öfke, Düşmanlık, Psikolojik Değerlendirme, Türkçe Ölçekler, Psikometrik, SÖKF.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Özge SARIOT ERTÜRK (Adnan Menderes Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Aydın, Türkiye)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Saldırganlık Ölçeği: Kısa Formu’nun bilimsel ve klinik amaçlarla kullanımı için gerekli izinler, sorumlu yazar Özge Sarıot-Ertürk ile e-posta yoluyla iletişime geçilerek talep edilmelidir. Ölçek, 2020 yılında Türkçeye uyarlanmış ve psikometrik özellikleri yayımlanmıştır.

Ücretlendirme ve ticari kullanım koşulları yazarın inisiyatifindedir. Ölçeğin orijinal PDF versiyonu aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir. Orijinal PDF dosyası burada mevcuttur: saldirganlik-olcegi-kisa-formu-toad.pdf

Kaynaklar

1. Kuzucu, Y., ve Sarıot-Ertürk, Ö. (2020). Psychometric Properties of Turkish Version of Aggression Questionnaire Short Form in Adolescents and Adults. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, 11(3), 243-265.
2. Buss, A. H., & Perry, M. (1992). The Aggression Questionnaire. Journal of Personality and Social Psychology, 63(3), 452–459.

Saldırganlık Ölçeği: Kısa Formu Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içerikte sağlanmamıştır.