Politik Davranış Ölçeği

Özet

Politik Davranış Ölçeği, ölçek geliştirme çalışmaları kapsamında, İslamoğlu ve Börü (2007) tarafından bireylerin örgütsel bağlamdaki politik davranış eğilimlerini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Bu ölçek, çalışanların iş ortamında sergiledikleri politik stratejileri ve etkileşimleri değerlendirmeyi hedefler. Çalışma, özellikle yatay ve dikey hiyerarşilerdeki politik davranışların boyutlarını ortaya koymayı amaçlamıştır.

Ölçek, beş temel faktör altında toplanan ifadeler aracılığıyla örgütsel politik davranışları ölçmektedir: “İkiyüzlü ve Tavizci Davranmak”, “Göze Girmeye Çalışmak”, “Koalisyon Kurmak”, “Karşılıklı Çıkar Gözetmek” ve “Üst Yönetime Yaranmaya Çalışmak”. Bu faktörler, çalışanların kariyerlerini ilerletmek, kişisel çıkarlarını korumak veya örgütsel hedeflere ulaşmak için kullandıkları çeşitli taktikleri yansıtmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Politik davranış, örgütsel politika, ölçek geliştirme, faktör analizi, güvenirlik, geçerlik, işyeri davranışları, yönetim.

Yazarlar

Güler İslamoğlu, Derya Börü

Amaç

Politik Davranış Ölçeği’nin temel amacı, örgütsel ortamlarda bireylerin sergilediği politik davranışların boyutlarını tanımlamak ve ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç geliştirmektir. Bu ölçek, çalışanların iş arkadaşları ve yöneticileriyle olan etkileşimlerinde kullandıkları stratejileri, özellikle kişisel veya grup çıkarlarını ilerletmeye yönelik olanları anlamaya odaklanmaktadır.

Ölçek, ölçek geliştirme sürecinin bir parçası olarak, bu tür davranışların farklı tezahürlerini (örneğin, ikiyüzlülük, yaranma, koalisyon kurma) ampirik olarak inceleyerek, örgütsel bağlamda politik davranışların daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Bu, hem akademik araştırmacılar hem de insan kaynakları profesyonelleri için değerli içgörüler sunabilir.

Yapı

Politik Davranış Ölçeği, örgütsel politik davranış yapısını ölçmeyi hedefler. Bu yapı, bireylerin örgüt içindeki güç ilişkilerini ve kaynak dağılımını etkilemek amacıyla bilinçli olarak kullandıkları stratejik eylemleri ve etkileşimleri kapsar. Ölçek, özellikle bu davranışları yatay hiyerarşi (iş arkadaşları arası) ve dikey hiyerarşi (yönetici-çalışan arası) bağlamlarında ele almaktadır.

Ölçek tarafından ölçülen ana boyutlar şunlardır: İkiyüzlü ve Tavizci Davranmak, Göze Girmeye Çalışmak, Koalisyon Kurmak, Karşılıklı Çıkar Gözetmek ve Üst Yönetime Yaranmaya Çalışmak. Bu boyutlar, çalışanların örgüt içindeki sosyal ve politik ortamda nasıl manevra yaptıklarını, kişisel veya grup hedeflerine ulaşmak için hangi taktikleri uyguladıklarını yansıtan farklı politik davranış biçimlerini temsil eder.

Geçerlik

Ölçeğin geçerliği, bir faktör analizi çalışması ile değerlendirilmiştir. Bu analiz sonucunda, toplam varyansın %61.766‘sını açıklayan beş faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Bu beş faktör, ölçeğin altında yatan teorik yapıyı desteklemekte ve örgütsel politik davranışların çok boyutlu doğasını yansıtmaktadır.

Analizler sırasında, düşük açıklayıcılığa sahip olan veya birden çok faktör altında yer alan 16 ifade kapsam dışı bırakılmıştır. Elde edilen faktörler, “İKİYÜZLÜ VE TAVİZCİ DAVRANMAK”, “GÖZE GİRMEYE ÇALIŞMAK”, “KOALİSYON KURMAK”, “KARŞILIKLI ÇIKAR GÖZETMEK” ve “ÜST YÖNETİME YARANMAYA ÇALIŞMAK” olarak adlandırılmıştır. Faktör ortalamaları incelendiğinde, genellikle 3 civarında olduğu (“Biraz politik”) ve en yüksek ortalamanın “Göze Girmeye Çalışmak” faktörüne ait olduğu belirtilmiştir, bu da bu davranışın daha yaygın olabileceğini düşündürmektedir.

Güvenirlik

Politik Davranış Ölçeği’nin güvenirliği, ifadeler arasındaki tutarlılığı değerlendirmek amacıyla Cronbach Alpha (α) katsayısı kullanılarak incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin genel Cronbach Alpha değeri .9368 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçeğin mükemmel düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Ayrıca, faktör analizi öncesinde, anket formunda negatif yönlü ilişki gösteren veya ölçeğin güvenirliğini düşürecek herhangi bir ifadenin bulunmadığı da tespit edilmiştir. Bu bulgular, Politik Davranış Ölçeği’nin tutarlı ve kararlı ölçümler sağlayan, yüksek güvenirliğe sahip bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.

Faktör Analizi

Politik Davranış Ölçeği’nin yapısal geçerliğini belirlemek amacıyla faktör analizi yapılmıştır. Bu analiz, ölçeğin altında yatan temel boyutları keşfetmeyi ve her bir ifadenin hangi boyutu temsil ettiğini belirlemeyi amaçlamıştır. Analiz sonucunda, toplam varyansın %61.766‘sını açıklayan, birbirinden bağımsız beş faktörlü bir yapı ortaya çıkmıştır.

Elde edilen faktörler, örgütsel bağlamdaki farklı politik davranış türlerini temsil etmektedir. Bu faktörler şunlardır: “İKİYÜZLÜ VE TAVİZCİ DAVRANMAK”, “GÖZE GİRMEYE ÇALIŞMAK”, “KOALİSYON KURMAK”, “KARŞILIKLI ÇIKAR GÖZETMEK” ve “ÜST YÖNETİME YARANMAYA ÇALIŞMAK”. Faktör analizi sürecinde, 16 ifade düşük faktör yükleri nedeniyle veya birden fazla faktöre yüklenmeleri nedeniyle ölçekten çıkarılmıştır. Bu durum, ölçeğin daha net ve güçlü bir faktör yapısına sahip olmasını sağlamıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme Ölçeği

Format: Kendini bildirme temelli anket formu

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Örgütsel çalışanlar/işgücü

Yaş Grubu: Yetişkin

Popülasyon Detayları: Sağlanan içerikte detaylı popülasyon bilgisi belirtilmemiştir.

Test Metodolojisi: Veri toplama için anket formları kullanılmış, analizler için faktör analizi ve Cronbach Alpha güvenirlik analizi yöntemleri uygulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel politik davranış, işyeri politikaları, ölçek geliştirme, örgütsel psikoloji, yönetim, insan kaynakları, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanan içerikte belirtilmemiştir.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Sağlanan içerikte belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin kullanımına ilişkin izinler ve ücret bilgileri, sağlanan içerikte açıkça belirtilmemiştir. Potansiyel kullanıcıların ölçeğin sorumlu yazarı Güler İslamoğlu ile doğrudan iletişime geçmeleri tavsiye edilir. Ölçeğin geliştirildiği çalışma 2007 yılında yayınlanmıştır.

Kaynaklar

• İslamoğlu, G. ve Börü, D. (2007). Politik Davranış Boyutları: Bir ölçek geliştirme çalışması. Akdeniz İ. İ. B. F. Dergisi, 14, 135-153.
• Makalenin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: acarindex.com
• Politik Davranış Ölçeği’nin PDF dokümanı burada mevcuttur: politik-davranis-olcegi-toad.pdf

Politik Davranış Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

A-)YATAY HİYERAŞİDE POLİTİK DAVRANIŞLAR
1-
a-İkiyüzlü Davranmak:Yönetici işte yokken işe gelmemek
b-Tavizci Davranmak:Yöneticilere, iş arkadaşlarına sürekli övgüler yağdırmak
4-Karşılıklı Çıkar Gözetmek:Kendi istediğinin yapılması karşılığında, özveride bulunulabileceğini hissettirmek

B-)DİKEY HİYERAŞİDE POLİTİK DAVRANIŞLAR
2-Göze Girmeye Çalışmak:Yöneticiye isteklerini kabul ettirebilmek için, ondan yana olduğunu hissettirmek
3-Koalisyon Kurmak:Yöneticiye isteklerini kabul ettirebilmek için, iş arkadaşlarının desteğini almak
5-Üst Yönetime Yaranmaya Çalışmak:Yöneticilerin düzenlediği sosyal aktivitelere itirazsız katılmak