Biyoe-politik Gözetim ve Denetime İlişkin Algı Ölçeği

Özet

Bu ölçek, Hacı Hasan Saf tarafından 2020 yılında tamamlanan doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçüm aracıdır. Ölçeğin temel amacı, bireylerin yeni iletişim teknolojileri aracılığıyla uygulanan gözetim ve denetim mekanizmalarına ilişkin algılarını, farkındalıklarını ve tepkilerini ölçmektir. Kavramsal olarak, ölçek biyopolitika kuramının dijitalleşen çağdaki uzantısı olan “Biyoe-politika” çerçevesinde tasarlanmıştır.

Bu çalışma, modern gözetim pratiklerinin sadece fiziksel alanlarla sınırlı kalmayıp, dijital yaşam alanlarına nüfuz etmesiyle ortaya çıkan bireysel algı farklılıklarını incelemeye odaklanmaktadır. Ölçek, bu yeni kontrol biçimlerinin toplumsal ve kişisel düzeydeki etkilerini anlamak isteyen araştırmacılar için önemli bir araç sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Biyoe-politika, Gözetim, Denetim, Algı, Yeni İletişim Teknolojileri, Dijital Gözetim, Biyopolitika.

Yazarlar

Hacı Hasan Saf

Amaç

Ölçeğin geliştirilmesindeki birincil amaç, bireylerin dijital ortamda maruz kaldıkları gözetim ve denetim pratiklerine yönelik kişisel algı düzeylerini nicel olarak belirlemektir. Bu araç, özellikle biyopolitika kuramının güncel teknolojik uygulamaları bağlamında, bireyin yaşamının dijital kontrol mekanizmaları tarafından nasıl algılandığını araştırmacılara sunmak üzere tasarlanmıştır.

Ölçek, bireylerin kendi verilerinin toplanması, analiz edilmesi ve kullanılması süreçlerine dair taşıdıkları endişe, kabul veya kayıtsızlık gibi tutumları sistematik bir şekilde değerlendirmeye olanak tanır. Böylece, biyoe-politik denetimin toplumsal kabul düzeyini anlamaya yardımcı olur.

Yapı

Ölçek, Biyoe-politik Gözetim ve Denetim Algısı olarak adlandırılan teorik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, Michel Foucault’nun biyopolitika kavramının, internet, sosyal medya ve diğer yeni iletişim teknolojileri üzerinden kurulan dijital denetim sistemleriyle kesişimini ifade eder.

Ölçeğin ölçtüğü ana yapı, bireylerin devletin veya büyük teknoloji şirketlerinin dijital alanlardaki müdahalelerini ne ölçüde fark ettiklerini ve bu müdahalelerin kendilerine yönelik bir gözetim biçimi olduğunu nasıl yorumladıklarını kapsamaktadır. Ölçek, bu dijital kontrol mekanizmalarına karşı geliştirilen farkındalık, kabul veya direnç seviyelerini değerlendirmeyi hedefler.

Geçerlik

Kaynak referansında spesifik geçerlik analizleri (örneğin, yapı geçerliği, ölçüt bağıntılı geçerlik) hakkında ayrıntılı bilgi sunulmamıştır. Ölçek, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’nde sunulan bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Bu akademik bağlam, ölçeğin geliştirme sürecinde geçerlik çalışmalarının (muhtemelen uzman görüşü ve faktör analizi yoluyla) yapıldığını varsaymayı gerektirse de, nicel geçerlik katsayıları açıkça belirtilmemiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) veya test-tekrar test güvenilirliği gibi spesifik güvenirlik değerleri kaynakta açıkça belirtilmemiştir. Ancak, geliştirme türü bir ölçek olduğu için, güvenirlik çalışmalarının tezin metodoloji bölümünde detaylandırıldığı varsayılmaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal boyutlarını ve faktör yüklerini belirlemek amacıyla uygulanan keşfedici veya doğrulayıcı faktör analizine dair sonuçlar (faktör sayısı, varyans açıklama oranı vb.) kaynakta açıkça belirtilmemiştir.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme

Format: Belirtilmemiş (Genellikle Likert tipi derecelendirme beklenir, ancak kaynakta spesifik derecelendirme formatı belirtilmemiştir.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkinler (Doktora tezi bağlamında, genellikle genel popülasyon veya üniversite öğrencileri)

Yaş Grubu: Belirtilmemiş

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki bireyler (Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’ndeki tez çalışmasına dayanmaktadır).

Test Metodolojisi: Anket yöntemiyle uygulanan öz bildirim ölçeği

Anahtar Kelimeler

H. H. Saf, Biyoe-politika Algısı, Dijital Kontrol, Teori Geliştirme, Yeni İletişim Teknolojileri, Denetim Algısı.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ticari olmayan akademik kullanımlar için sorumlu yazar (Hacı Hasan Saf) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım ve izin koşulları yazarın takdirine bağlıdır.

Kaynaklar

• Saf, H. H. (2020). Biyopolitikanın yeni iletişim teknolojileri üzerinden inşası: Biyoe-politika [Yayınlanmamış doktora tezi]. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Ankara. (Tez kaynağına tez.yok.gov.tr üzerinden erişilebilir.)

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: biyoe-politik-gozetim-ve-denetime-iliskin-algi-olcegi-toad.pdf

Biyoe-politik Gözetim ve Denetime İlişkin Algı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte ölçeğin maddeleri yer almamaktadır. Maddelere ulaşmak için Hacı Hasan Saf’ın 2020 tarihli doktora tezine başvurulması gerekmektedir.