Polise Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Polise Yönelik Tutum Ölçeği (PYTÖ), bireylerin polise yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikolojik bir ölçektir. Selami Demirbaş ve S. B. Demir tarafından 2014 yılında geliştirilen bu ölçek, 4 faktör ve 17 maddeden oluşmaktadır. Ölçek maddeleri, 5’li Likert tipi bir derecelendirme ile yanıtlanmaktadır. Yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, ölçeğin psikometrik özelliklerinin yeterli düzeyde olduğunu göstermektedir. Özellikle, Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı 0.842 olarak bulunmuştur.

Ölçek, açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi ile desteklenmiş sağlam bir yapıya sahiptir. Faktörler, Polis İmajı, Sevgi-Korku, Mesleğe Yönelik Tutum ve Güven-İletişim boyutlarını kapsamaktadır. Bu ölçek, polis-halk ilişkileri, sosyal psikoloji ve kriminoloji alanlarında yapılan araştırmalara önemli katkılar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Polise yönelik tutum, tutum ölçeği, geçerlik, güvenirlik, faktör analizi, psikometrik özellikler, Likert ölçeği.

Yazarlar

Selami Demirbaş, S. B. Demir

[quads id=5]

Amaç

Polise Yönelik Tutum Ölçeği’nin (PYTÖ) temel amacı, bireylerin kolluk kuvvetlerine, özellikle de polise karşı besledikleri tutumları sistematik ve nicel bir şekilde değerlendirmektir. Bu ölçek, toplumun polis teşkilatına ilişkin algılarını, beklentilerini ve duygusal tepkilerini anlamaya yönelik kapsamlı bir araç sunar.

Ölçek, sosyal psikoloji, kriminoloji ve halkla ilişkiler gibi alanlarda yapılan araştırmalarda, polis-halk ilişkilerinin dinamiklerini incelemek, toplumsal güveni analiz etmek ve potansiyel sorun alanlarını belirlemek için kullanılabilir. Geliştirme süreci, psikometrik prensiplere uygun olarak yürütülmüştür.

Yapı

Polise Yönelik Tutum Ölçeği, bireylerin polise karşı karmaşık tutumlarını dört ana boyutta değerlendiren çok faktörlü bir yapıyı temsil eder. Bu faktörler, tutumun farklı veçhelerini yakalayarak daha zengin bir analiz olanağı sunar.

• Polis İmajı: Bu faktör, bireylerin polisin genel görünümü, davranışları ve toplumdaki rolüne ilişkin algılarını yansıtır. Örnek madde: “Polisler zorba insanlardır.”
• Sevgi-Korku: Polisle karşılaşma durumlarında hissedilen duygusal tepkileri, özellikle korku veya sevgi gibi zıt duyguları ölçer. Örnek madde: “Polis gördüğümde tedirgin olurum.”
• Mesleğe Yönelik Tutum: Polisin mesleki yeterliliğine, profesyonelliğine ve mesleğin geneline yönelik tutumları değerlendirir. Örnek madde: “Polis olmak istemem.”
• Güven-İletişim: Bireylerin polise duyduğu güven düzeyini ve polisle etkili bir şekilde iletişim kurma becerilerine veya istekliliğine dair algılarını ölçer. Örnek madde: “Polisle kolaylıkla iletişim kurabilirim.”

Geçerlik

Polise Yönelik Tutum Ölçeği’nin geçerliği, kapsamlı faktör analizi yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Yapılan açımlayıcı faktör analizi (AFA) sonuçlarına göre, ölçekte öz değeri 1’den büyük olan 4 faktör belirlenmiştir. Bu dört faktörün toplam varyansa yaptıkları katkı %47.634 olarak hesaplanmıştır, bu da ölçeğin ölçtüğü yapının önemli bir kısmını açıkladığını göstermektedir.

PYTÖ’nün 17 maddeden oluşan dört faktörlü yapısının yapısal geçerliğini değerlendirmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) de yapılmıştır. DFA sonuçlarına göre, Ki-kare değerinin serbestlik derecesine oranı (X²/df) 3.15 olarak bulunmuştur. Bu oran, yapısal eşitlik modellemesinde kabul edilebilir bir uyum indeksini işaret etmektedir ve ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle uyumlu olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Polise Yönelik Tutum Ölçeği’nin güvenirliği, ölçeğin tutarlı ve kararlı ölçümler yapma kapasitesini göstermektedir. Ölçeğin bütününe ilişkin hesaplanan Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı 0.842 olarak bulunmuştur. Bu değer, psikometrik araştırmalarda yüksek düzeyde kabul edilebilir bir iç tutarlılık göstergesidir.

Ayrıca, ölçeğin alt ölçekleri arasındaki korelasyon katsayıları da ölçeğin güvenilir olduğunu desteklemektedir. Alt ölçekler arasındaki pozitif ve anlamlı ilişkiler, ölçeğin farklı boyutlarının birbiriyle tutarlı olduğunu ve genel tutum yapısına katkıda bulunduğunu göstermektedir. Bu bulgular, PYTÖ’nün araştırmalarda ve uygulamalarda güvenle kullanılabileceğini ortaya koymaktadır.

Faktör Analizi

Polise Yönelik Tutum Ölçeği’nin geliştirme sürecinde, ölçeğin yapısal temelini belirlemek için hem açımlayıcı faktör analizi (AFA) hem de doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA sonuçlarına göre, ölçek toplam 17 maddeden oluşan 4 faktörlü bir yapıya sahiptir. Bu dört faktör, ölçekteki maddelerin gruplanma şeklini ve ölçtükleri temel yapıları temsil etmektedir. Belirlenen faktörlerin toplam varyansa katkısı %47.634’tür.

DFA ise 17 maddelik, 4 faktörlü yapının model uyumunu test etmek için kullanılmıştır. X²’nin serbestlik derecesine oranının 3.15 olması, modelin verilere iyi bir uyum sağladığını göstermektedir. Bu faktörler, Polise Yönelik Tutum Ölçeği’nin alt boyutlarını oluşturur ve bireylerin polise karşı tutumlarını farklı açılardan değerlendirir: Polis İmajı, Sevgi-Korku, Mesleğe Yönelik Tutum ve Güven-İletişim. Bu analizler, ölçeğin güçlü bir yapı geçerliğine sahip olduğunu doğrulamaktadır.

Ölçek

Test Türü: Geliştirme Ölçeği

Format: Polise Yönelik Tutum Ölçeği, 4 faktörlü ve 17 maddeden oluşan bir psikolojik ölçektir. Maddeler, 5’li Likert tipi bir derecelendirme ile yanıtlanmaktadır:

• 1 = Tamamen katılmıyorum
• 2 = Katılmıyorum
• 3 = Kararsızım
• 4 = Katılıyorum
• 5 = Tamamen katılıyorum

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genel halk kitleleri ve yetişkin bireyler.

Yaş Grubu: Yetişkinler (çalışma üniversite öğrencileri üzerinde yapılmıştır, ancak genel popülasyona uygulanabilir).

Popülasyon Detayları: Ölçeğin geliştirildiği orijinal çalışma, üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Ancak, ölçek genel olarak polise yönelik tutumları değerlendirmek isteyen yetişkin bireyler için uygundur.

Test Metodolojisi: Bireylerin kendi bildirimlerine dayalı bir anket formudur. Katılımcılar, her bir maddeye yönelik kişisel tutumlarını 5’li Likert ölçeği üzerinden derecelendirirler.

Anahtar Kelimeler

Polise tutum, psikolojik ölçek, geçerlik, güvenirlik, faktör analizi, Türk psikometrisi, kamuoyu algısı.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanan bilgide bulunmamaktadır.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected] (S. B. Demir)

Yazışma Adresi: Sağlanan bilgide bulunmamaktadır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Polise Yönelik Tutum Ölçeği, akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle yazarlardan izin alınarak kullanılabilir. Ticari kullanımlar veya ölçekte değişiklik yapma ihtiyacı durumunda, sorumlu yazar Selami Demirbaş veya ilgili iletişim e-posta adresi üzerinden iletişime geçilmesi önerilir. Ölçeğin kullanımı için herhangi bir ücret belirtilmemiştir, bu durum akademik araştırmalar için ücretsiz kullanıma açık olabileceğini düşündürmektedir. Ölçek, 2014 yılında geliştirilmiştir.

Referanslar

Demirbaş, S., & Demir, S. B. (2014). Polise Yönelik Tutum Ölçeği geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Academic Social Science Studies, 25(1), 523-535. Doi: 10.9761/JASSS2344.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: polise-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

İlgili bağlantı: toad.halileksi.net

[quads id=5]

Polise Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek 4 faktörlü 17 maddeden oluşmaktadır.
Polis İmajı (4m): Polisler zorba insanlardır.
Sevgi-Korku (8m): Polis gördüğümde tedirgin olurum.
Mesleğe Yönelik Tutum (13m): Polis olmak istemem.
Güven-İletişim (16m):Polisle kolaylıkla iletişim kurabilirim.