PhoPhiKat-45 Türkçe Versiyonu

Özet

PhoPhiKat-45 Türkçe Versiyonu, bireylerin alay edilmeye ve gülünç bulunmaya yönelik eğilimlerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş, çok boyutlu bir psikolojik ölçektir. Bu ölçek, orijinal PhoPhiKat-45’in Türk kültürüne uyarlanmış halidir. Pınar Dursun ve arkadaşları tarafından 2020 yılında yapılan bir çalışma ile Türk örnekleminde geçerlik ve güvenirlik çalışmaları tamamlanmıştır. Ölçek, özellikle gelotofobi (alay edilme korkusu), gelotofili (alay edilmekten hoşlanma) ve katagelastisizm (başkalarıyla alay etmekten hoşlanma) olmak üzere üç temel yapıyı ölçmektedir. Bu adaptasyon, Türkçede bu eğilimleri değerlendirmek için sağlam bir araç sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

PhoPhiKat-45, Türkçe versiyonu, psikolojik ölçek, adaptasyon, geçerlik, güvenirlik, gelotofobi, gelotofili, katagelastisizm, alay edilme, gülünç bulunma.

Yazarlar

Dursun, P., Dalğar, İ., Brauer, K., Yerlikaya, E., Proyer, R.T.

[quads id=5]

Amaç

PhoPhiKat-45 Türkçe Versiyonu‘nun temel amacı, bireylerin alay edilme ve gülünç bulunma deneyimlerine yönelik çeşitli eğilimlerini ölçmektir. Bu eğilimler, bir kişinin kendisiyle alay edilme korkusundan (gelotofobi), alay edilmekten hoşlanmasına (gelotofili) ve başkalarıyla alay etmekten zevk almasına (katagelastisizm) kadar geniş bir spektrumu kapsar. Ölçek, bu karmaşık sosyal duygusal tepkileri nicel olarak değerlendirerek, alan yazına ve klinik uygulamalara katkıda bulunmayı hedeflemektedir.

Ölçeğin uyarlanması, Türk popülasyonunda bu eğilimlerin yaygınlığını, ilişkili faktörleri ve psikolojik etkilerini araştırmaya olanak tanımaktadır. Böylece, kültürel farklılıkların alay algısı üzerindeki etkileri de daha iyi anlaşılabilir.

Yapı

PhoPhiKat-45, üç ana psikolojik yapıyı ölçen çok boyutlu bir ölçektir: gelotofobi, gelotofili ve katagelastisizm. Gelotofobi, alay edilme ya da gülünç duruma düşme korkusunu ifade eder ve genellikle sosyal kaygı ile ilişkilidir. Gelotofili, bir bireyin kendisiyle alay edilmesinden veya ona gülünmesinden keyif alması durumudur; bu genellikle mizah anlayışı ve sosyal esneklik ile bağlantılıdır.

Katagelastisizm ise başkalarıyla alay etmekten veya onlara gülmekten zevk alma eğilimidir. Bu üç yapı, bireylerin mizah ve alay karşısındaki farklı tepki ve tutumlarını kapsamlı bir şekilde ele alarak, sosyal etkileşimlerdeki bu dinamikleri anlamak için kritik bir çerçeve sunar. Ölçek, bu yapıları 45 madde aracılığıyla değerlendirir.

Geçerlik

PhoPhiKat-45 Türkçe Versiyonu‘nun geçerlik çalışmaları, Dursun ve arkadaşları (2020) tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışmasında detaylı olarak incelenmiştir. Bu çalışmalar, ölçeğin Türk kültüründe ölçmeyi amaçladığı yapıyı doğru ve tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermeyi hedeflemiştir. Genellikle yapı geçerliği, yakınsak geçerlik ve ayrışan geçerlik gibi farklı geçerlik türleri değerlendirilmiştir.

Yapı geçerliği için faktör analizleri kullanılarak ölçeğin orijinal üç faktörlü yapısının Türkçe formunda da doğrulanıp doğrulanmadığı araştırılmıştır. Yakınsak ve ayrışan geçerlik ise ölçeğin diğer benzer veya farklı yapılarla olan teorik beklentilere uygun ilişkilerini inceleyerek, ölçeğin kavramsal bütünlüğünü desteklemiştir. Bu bulgular, ölçeğin Türk popülasyonunda geçerli bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri de Dursun ve arkadaşları (2020) tarafından yapılan uyarlama çalışmasının önemli bir parçası olmuştur. Güvenirlik, bir ölçüm aracının aynı şeyi tekrar tekrar ölçtüğünde tutarlı sonuçlar verme derecesini ifade eder. Bu kapsamda, genellikle iç tutarlılık (Cronbach alfa katsayısı gibi) ve test-tekrar test güvenirliği yöntemleri kullanılmıştır.

İç tutarlılık analizleri, ölçek maddelerinin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösterirken, test-tekrar test güvenirliği, ölçeğin zaman içinde ne kadar kararlı sonuçlar verdiğini değerlendirir. Uyarlama çalışmasında elde edilen yüksek güvenirlik katsayıları, PhoPhiKat-45 Türkçe Versiyonu‘nun Türk örnekleminde tutarlı ve güvenilir bir araç olduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

PhoPhiKat-45 Türkçe Versiyonu‘nun faktör analizi, Dursun ve arkadaşları (2020) tarafından yapılan uyarlama çalışmasında ölçeğin yapısal geçerliğini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Orijinal PhoPhiKat-45 ölçeği, gelotofobi, gelotofili ve katagelastisizm olmak üzere üç farklı faktörü ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Türkçe uyarlama çalışmasında da bu üç faktörlü yapının Türk örnekleminde doğrulanıp doğrulanmadığı araştırılmıştır. Yapılan istatistiksel analizler, ölçeğin Türkçe formunun da orijinal ölçek ile benzer bir faktör yapısına sahip olduğunu ve bu üç ana yapıyı başarılı bir şekilde ayırt ettiğini göstermiştir. Bu sonuçlar, ölçeğin teorik yapısını desteklemekte ve farklı kültürlerde de geçerliliğini pekiştirmektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama. Bu ölçek, orijinal PhoPhiKat-45’in Türk kültürüne ve diline adapte edilmiş bir versiyonudur. Bu süreç, maddelerin dilsel ve kültürel eşdeğerliğini sağlamak için titiz bir çeviri ve geri çeviri süreci içermiştir.

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme kullanılan bir öz bildirim ölçeğidir. Katılımcılar, her bir maddeye belirli bir derecelendirme ölçeği üzerinden (örneğin, “Kesinlikle katılmıyorum”dan “Kesinlikle katılıyorum”a kadar) yanıt verirler. Orijinal ölçek 45 maddeden oluşur.

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Genel yetişkin popülasyonu. Uyarlama çalışmaları genellikle üniversite öğrencileri veya genel toplum örneklemleri üzerinde gerçekleştirilir.

Yaş Grubu: Yetişkinler (18 yaş ve üzeri).

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması için kullanılan örneklem genellikle Türk üniversite öğrencileri veya genel toplumdan elde edilen katılımcılardan oluşur. Detaylı demografik bilgiler için orijinal makaleye başvurulması önerilir.

Test Metodolojisi: Ölçek, bireylerin kendi algılarını ve eğilimlerini raporlamasına dayanan bir öz bildirim anketidir. Katılımcılar, verilen maddeleri okuyarak kendilerine en uygun seçeneği işaretlerler. Uygulama, genellikle kağıt-kalem veya çevrimiçi formatlarda bireysel olarak gerçekleştirilir.

Anahtar Kelimeler

Alay, gülünç bulunma, gelotofobi, gelotofili, katagelastisizm, psikometrik, sosyal mizah, Likert ölçeği, kültürel adaptasyon.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Mevcut Değil

İlişkili E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Mevcut Değil

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin kullanımı için izinler ve olası ücretler hakkında kesin bilgi, sorumlu yazar Pınar Dursun ile iletişime geçilerek öğrenilebilir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar genellikle referans gösterilmek suretiyle mümkün olabilmektedir. Ölçeğin Türkçeye uyarlama ve ilk geçerlik/güvenirlik çalışmaları 2020 yılında yayınlanmıştır.

Referanslar

Dursun, P., Dalğar, İ., Brauer, K., Yerlikaya, E., & Proyer, R.T. (2020) Assessing dispositions towards ridicule and being laughed at: Development and initial validation of the Turkish PhoPhiKat-45. Current Psychology, 39, 101–114. Orijinal makaleye buradan ulaşabilirsiniz: https://doi.org/10.1007/s12144-017-9725-2

Makalenin bir başka erişim linki: 0310n1d92-y-https-link-springer-com.proxy2.marmara-elibrary.com

Orijinal PDF buradan indirilebilir: phophikat-45-turkce-versiyonu-toad.pdf

[quads id=5]

PhoPhiKat-45 Türkçe Versiyonu Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Sağlanan kaynak içerikte ölçek maddeleri bulunmamaktadır.