Phubbing (Sosyotel) Ölçeği

Özet

Phubbing (Sosyotel) Ölçeği, bireylerin sosyal ortamlarda yanlarındaki kişileri görmezden gelerek cep telefonlarına odaklanmaları eylemi olan phubbing fenomenini ölçmek için tasarlanmış, uyarlanmış bir psikolojik araçtır. 7’li Likert ölçeği derecelendirme tipini kullanan bu ölçek, phubbing davranışlarının sıklığını ve yoğunluğunu değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bir uyarlama olarak, Türkçe konuşan popülasyonlar için geçerli ve güvenilir bir ölçüm sağlamayı, dijital cihazların kişilerarası iletişim ve sosyal etkileşim üzerindeki etkisini anlamaya katkıda bulunmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Phubbing, Sosyotel, Dijital Cihazlar, Sosyal Etkileşim, Psikolojik Ölçek, Uyarlama, Likert Ölçeği.

Yazarlar

Naif Ergün.

Amaç

Phubbing (Sosyotel) Ölçeği‘nin temel amacı, bireylerin phubbing davranışına ne ölçüde katıldıklarını sistematik olarak nicelleştirmektir. Bu ölçek, akıllı telefon bağımlılığı ve aşırı mobil telefon kullanımının kişilerarası ilişkiler, iletişim kalitesi ve sosyal refah üzerindeki olumsuz etkilerini inceleyen araştırmacılar ve klinisyenler için önemli bir araç olarak hizmet vermektedir. Bu özel davranışı ölçerek, ölçek, bunun öncüllerini, sonuçlarını ve potansiyel müdahalelerini araştırmayı kolaylaştırmaktadır.

Yapı

Ölçek, “telefon” ve “snubbing” kelimelerinin birleşimi olan, sosyal bir ortamda birini cep telefonuna dikkat ederek görmezden gelme eylemini ifade eden bir neolojizm olan phubbing‘i ölçer. Temel psikolojik yapı genellikle akıllı telefon bağımlılığı, kaçırma korkusu (FoMO), sosyal görgü kuralları ve dijital iletişimin yüz yüze etkileşim üzerindeki algılanan önemi gibi yönleri içerir. Bireylerin dijital dünyalarını anlık sosyal etkileşime nasıl öncelik verdiklerini araştırır, bu da phubbing’e maruz kalanlar arasında ihmal, memnuniyetsizlik ve azalan ilişki kalitesi duygularına yol açabilir.

Geçerlik

Bu uyarlamaya ilişkin spesifik geçerlik verileri doğrudan kaynakta açıkça belirtilmemiş olsa da, uyarlanmış psikolojik ölçekler genellikle titiz geçerlik süreçlerinden geçer. Bu süreçler genellikle, ölçeğin amaçlanan teorik yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünden emin olmak için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi gibi teknikler aracılığıyla yapı geçerliğini içerir. Ek olarak, ölçüt geçerliği, ölçek puanlarının akıllı telefon kullanımı, sosyal anksiyete veya ilişki memnuniyeti gibi diğer ilgili ölçümlerle ilişkilendirilerek değerlendirilebilir. Ölçeğin benzer yapılarla ilişkili olduğunu ve farklı yapılarla ayrıştığını göstermek için uyum geçerliği ve ayrışan geçerliği de kritik öneme sahiptir.

Güvenirlik

Benzer şekilde, sağlanan kaynakta detaylı güvenirlik katsayıları belirtilmemiştir. Ancak, uyarlanmış bir ölçek için güvenirliğinin belirlenmesi çok önemlidir. Bu genellikle, ölçek içindeki maddelerin aynı temel yapıyı ne kadar iyi ölçtüğünü gösteren Cronbach’s Alpha gibi katsayılar kullanılarak iç tutarlılık değerlendirmesini içerir. Test-tekrar test güvenirliği de, ölçeğin ölçümlerinin zaman içindeki istikrarını değerlendirmek için önemli olacaktır, aynı bireylere farklı zamanlarda uygulandığında tutarlı sonuçlar sağlaması beklenir.

Faktör Analizi

Phubbing davranışının çok yönlü doğası göz önüne alındığında, orijinal veya uyarlanmış Phubbing (Sosyotel) Ölçeği‘nin phubbing’in altında yatan boyutları veya alt yapılarını belirlemek için faktör analizi kullanması oldukça olasıdır. Bu istatistiksel teknik, çok sayıda gözlemlenen değişkeni (ölçek maddeleri) daha az sayıda gizli değişkene (faktörlere) indirmeye yardımcı olur. Örneğin, phubbing “sosyal etkileşim sırasında bağımlılık yaratan telefon kullanımı”, “telefon aktiviteleri için başkalarını görmezden gelme” veya “telefon kullanımının algılanan gerekliliği” gibi boyutları kapsayabilir. Keşfedici faktör analizi (KFA), ölçek geliştirme veya uyarlamanın ilk aşamalarında bu faktörleri belirlemek için tipik olarak kullanılırken, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) farklı popülasyonlarda hipotez edilen faktör yapısını doğrulamak için kullanılır.

Araç

Test Tipi: Psikometrik, Öz Bildirim Ölçeği

Format: 7’li Likert Ölçeği. Katılımcılar, ifadeleri “Kesinlikle Katılmıyorum” (1) ile “Kesinlikle Katılıyorum” (7) arasında derecelendirirler.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genel yetişkin popülasyonu, özellikle akıllı telefon kullanıcıları ve sosyal etkileşimlerde bulunan bireyler.

Yaş Grubu: Genellikle genç yetişkinler ve yetişkinler (18+ yaş).

Popülasyon Detayları: Akıllı telefon kullanımının yaygın olduğu ve sosyal etkileşimlerin önemli olduğu kültürlerdeki bireyler.

Test Metodolojisi: Ölçek, katılımcılara belirli sosyal durumlarda mobil telefon kullanımlarına ilişkin bir dizi ifade sunar. Katılımcılardan her bir ifadenin kendilerine ne kadar uyduğunu 7’li Likert ölçeği üzerinde derecelendirmeleri istenir. Toplam puan veya alt boyut puanları, bireyin phubbing eğilimini gösterir.

Anahtar Kelimeler

Phubbing, Sosyotel, Akıllı Telefon Bağımlılığı, Sosyal İhmal, İlişki Kalitesi, Psikometri, Türkiye.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmadı.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Sağlanmadı.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçekle ilgili izinler, kullanım ücretleri veya orijinal test yılı bilgileri bu kaynakta sağlanmamıştır. Kullanım için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Referanslar

Ergün, N. (Yıl belirtilmemiş). Phubbing (Sosyotel) Ölçeği uyarlaması. (Orijinal çalışma veya uyarlama makalesi için spesifik yayın bilgisi kaynakta bulunmamaktadır. Aşağıdaki bağlantı ilgili bir çalışmaya işaret etmektedir.)

• journals.sagepub.com

Orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: phubbing-sosyotel-olcegi-toad.docx

Phubbing (Sosyotel) Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri bu kaynakta sağlanmamıştır.