Partner Odaklı Dua Ölçeği

Özet

Partner Odaklı Dua Ölçeği, bireylerin romantik partnerleri için yaptıkları duaların kapsamını ve yoğunluğunu değerlendirmeyi amaçlayan bir psikolojik ölçektir. Bu ölçeğin Türkçe formu, Akın ve Yalnız (2015) tarafından yapılan bir uyarlama çalışması ile Türk kültürüne kazandırılmıştır. Çalışma, ölçeğin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik özelliklerini inceleyerek, partner odaklı dua pratiğinin romantik ilişkilerdeki rolünü ve bireylerin maneviyatlarının ilişki dinamikleri üzerindeki etkisini bilimsel olarak araştırmaya olanak tanımaktadır. Bu ölçek, çiftlerin karşılıklı destek, bağlılık ve manevi paylaşımlarını anlamada önemli bir araç sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Partner odaklı dua, romantik ilişkiler, psikolojik ölçek, uyarlama, geçerlik, güvenirlik, maneviyat, ilişki doyumu.

Yazarlar

Ahmet Akın, A. Yalnız

Amaç

Partner Odaklı Dua Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin romantik ilişkilerinde partnerleri için gerçekleştirdikleri dua pratiklerinin sıklığını, yoğunluğunu ve türünü sistematik bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, özellikle bireylerin partnerlerinin refahı, sağlığı, mutluluğu ve ilişkilerinin iyiliği için yaptıkları duaları değerlendirerek, maneviyatın ve dini inançların ilişki dinamikleri üzerindeki etkisini anlamaya yardımcı olur.

Türkçe uyarlama çalışmasının amacı ise, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerini Türk kültürü bağlamında doğrulamak ve Türkçeye uyarlanmış geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı sunmaktır. Bu sayede, Türk örneklemlerinde partner odaklı duanın ilişki doyumu, bağlılık, çatışma çözümü ve diğer ilişki değişkenleriyle olan ilişkisi ampirik olarak incelenebilir. Ölçek, hem akademik araştırmacılar hem de ilişki danışmanları için değerli bir kaynak olma potansiyeli taşımaktadır.

Yapı

Partner Odaklı Dua Ölçeği, bireyin partneri için gerçekleştirdiği duaları kapsayan “Partner Odaklı Dua” yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle partnerin iyiliği için dilek dileme, partner için şükretme, partnerin zor zamanlarında destek olma ve ilişkinin güçlenmesi için manevi yardım arama gibi boyutları içerebilir. Partner odaklı dua, bireyin kendi manevi veya dini inançlarını partnerine ve ilişkisine yansıtmasının bir göstergesidir.

Psikolojik literatürde, partner odaklı dua, kişisel maneviyatın romantik ilişkiler üzerindeki olumlu etkilerini açıklayan önemli bir mekanizma olarak kabul edilir. Bu pratik, empatiyi artırma, affediciliği teşvik etme, fedakarlık yapma isteğini güçlendirme ve ilişki stresini azaltma gibi faydalar sağlayabilir. Ölçek, bu tür manevi paylaşımların ve desteklerin ilişki kalitesine nasıl katkıda bulunduğunu nicel olarak değerlendirme imkanı sunar.

Geçerlik

Partner Odaklı Dua Ölçeği’nin Türkçe formunun geçerliği, Akın ve Yalnız (2015) tarafından yapılan uyarlama çalışmasında çeşitli yöntemlerle değerlendirilmiştir. Genellikle bir ölçeğin uyarlama sürecinde, yapı geçerliği, faktör analizi teknikleri (açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi) kullanılarak incelenir. Bu analizler, ölçek maddelerinin teorik olarak beklenen alt boyutları ne derece temsil ettiğini ve orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde korunup korunmadığını göstermeyi amaçlar.

Ayrıca, kriter geçerliği için, ölçeğin ilişki doyumu, bağlılık, manevi iyi oluş, dini eğilim gibi benzer veya ilgili yapılarla korelasyonları incelenir. Ölçeğin, teorik beklentilerle tutarlı yönlerde ve derecelerde diğer ölçümlerle ilişkili olması, onun dış geçerliğine dair kanıtlar sunar. Uzman görüşleri alınarak yapılan çeviri ve kültürel adaptasyon süreçleri ise ölçeğin kapsam ve görünüş geçerliğini destekler.

Güvenirlik

Partner Odaklı Dua Ölçeği’nin Türkçe formunun güvenirliği, Akın ve Yalnız (2015) tarafından yapılan çalışmada değerlendirilmiştir. Bir ölçeğin güvenirliği, ölçtüğü özelliği ne kadar tutarlı ve istikrarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Bu bağlamda, uyarlama çalışmalarında en sık kullanılan yöntemlerden biri iç tutarlılık katsayısıdır.

Cronbach Alfa katsayısı, ölçek maddelerinin birbirleriyle ne kadar tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçeğin güvenilirliğinin iyi olduğunu işaret eder. Ayrıca, test-tekrar test güvenirliği de ölçeğin zaman içindeki tutarlılığını değerlendirmek için kullanılabilir; bu yöntem, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında benzer sonuçlar verip vermediğini inceler. Bu tür analizler, ölçeğin Türkçe formunun bilimsel araştırmalarda kullanılabilirliğini teyit eder.

Faktör Analizi

Partner Odaklı Dua Ölçeği’nin Türkçe formunun yapı geçerliğini belirlemek amacıyla Akın ve Yalnız (2015) tarafından yapılan uyarlama çalışmasında faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Genellikle, ölçek uyarlama çalışmalarında ilk olarak Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanır. AFA, ölçek maddelerinin altında yatan temel boyutları veya faktörleri keşfetmeyi amaçlar. Bu analiz, maddelerin hangi faktörlerle ilişkili olduğunu ve ölçeğin kaç faktörden oluştuğunu ortaya koyar.

AFA’dan elde edilen faktör yapısının doğrulanması için ise Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılır. DFA, önceden belirlenmiş bir faktör yapısının (genellikle orijinal ölçeğin yapısı) mevcut veriye ne kadar iyi uyduğunu test eder. Bu analizler, ölçeğin orijinal yapısının Türk kültürüne uygunluğunu ve psikometrik olarak kabul edilebilir bir model sunduğunu gösterir. Akın ve Yalnız’ın çalışması, ölçeğin tek veya çok faktörlü yapısını Türk örnekleminde doğrulamayı hedeflemiştir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Likert ölçeği. Tipik olarak 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme kullanılır (örn. “Hiç katılmıyorum”dan “Tamamen katılıyorum”a).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Romantik ilişkisi olan yetişkin bireyler.

Yaş Grubu: Genç ve orta yetişkinlik (genellikle 18 yaş ve üzeri).

Popülasyon Detayları: Akın ve Yalnız (2015) tarafından yapılan uyarlama çalışması için genellikle üniversite öğrencileri veya genel yetişkin popülasyonundan romantik ilişkisi olan bireylerden oluşan bir örneklem kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği. Katılımcılar, kendilerine sunulan maddeleri, partnerleri için dua etme pratikleri doğrultusunda derecelendirirler.

Anahtar Kelimeler

Dua, partner, romantik ilişkiler, maneviyat, psikometri, ölçek geliştirme, ilişki doyumu.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut Değil

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Mevcut Değil

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Partner Odaklı Dua Ölçeği’nin kullanımı için orijinal ölçeğin yazarlarından ve Türkçe uyarlamasını yapan Akın ve Yalnız’dan izin alınması önerilmektedir. Akademik araştırma ve eğitim amaçlı kullanımlar için genellikle izin süreçleri daha esnek olabilirken, ticari veya klinik uygulamalar için doğrudan yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için genellikle bir ücret talep edilmemektedir. Ancak, herhangi bir ticari kullanım veya geniş çaplı uygulama durumunda yazarlarla iletişime geçilerek ücretlendirme ve kullanım koşulları hakkında bilgi alınması önemlidir.

Test Yılı: Ölçeğin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması 2015 yılında yayınlanmıştır.

Referanslar

Akın, A. ve Yalnız, A. (2015). Partner odaklı dua ölçeği Türkçe formu geçerlik ve güvenirlik çalışması. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 79-90.

Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: bireyvetoplumdergisi.com

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: partner-odakli-dua-olcegi-toad.pdf

Partner Odaklı Dua Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddeler için orijinal referansa veya PDF belgesine başvurulması gerekmektedir.