Örgütsel Kimlik Algısı Ölçeği

Özet

Örgütsel Kimlik Algısı Ölçeği, Murat Taşdan tarafından 2013 yılında ilköğretim okulları bağlamında geliştirilmiş özgün bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, eğitim kurumlarında görev yapan personelin kuruma yönelik aidiyet, bağlılık ve özdeşleşme düzeylerini, yani Örgütsel Kimlik algılarını bilimsel yöntemlerle ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme çalışması, yapı geçerliliğini belirlemek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak ve güvenilirliği değerlendirmek için de Cronbach-Alfa iç tutarlılık katsayıları hesaplanarak gerçekleştirilmiştir. Ölçek, yanıt formatı olarak 5’li Likert Tipi derecelendirme sistemini kullanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel Kimlik Algısı, Örgütsel Kimlik, Okul Yönetimi, İlköğretim, Ölçek Geliştirme, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Murat Taşdan

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilköğretim okullarında çalışan personelin (yönetici, öğretmen ve diğer personel) örgütlerine yönelik algıladıkları kimliğin düzeyini ve niteliğini ölçmektir. Bu bağlamda, ölçek kurumsal bağlılık, aidiyet duygusu ve örgütle özdeşleşme gibi önemli örgütsel davranış değişkenlerini anlamak için bir temel oluşturur.

Geliştirilen bu araç, eğitim bilimleri alanında okul kültürü, örgütsel bağlılık ve liderlik tarzlarının örgütsel kimlik algısı üzerindeki etkilerini inceleyen araştırmacılara standart ve güvenilir bir ölçüm aracı sunmayı hedeflemektedir. Ayrıca okulların kendi örgütsel kimliklerini değerlendirmelerine ve iyileştirme stratejileri geliştirmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

Yapı

Ölçek, sosyal kimlik teorisinden türetilen Örgütsel Kimlik kavramını temel almaktadır. Bu yapı, bireyin kendisini çalıştığı örgütün bir parçası olarak tanımlaması, örgütün ayırt edici özelliklerini, hedeflerini ve değerlerini kendi benlik tanımına dahil etmesi sürecini ifade eder. Yüksek örgütsel kimlik algısına sahip bireyler, kendilerini kurumlarıyla güçlü bir şekilde özdeşleştirirler.

Ölçek, yalnızca örgütün imajını değil, aynı zamanda bireyin bu imajı nasıl içselleştirdiğini ve kurumun başarısını kendi başarısı olarak görüp görmediğini de ölçmektedir. Yapı, okul ortamının benzersiz sosyal ve profesyonel dinamikleri göz önünde bulundurularak, ilköğretim okulu personeline özgü algıları yakalayacak şekilde modellenmiştir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliğinin belirlenmesi amacıyla titiz bir istatistiksel süreç izlenmiştir. Geçerlik çalışmalarında temel bileşenler analizine dayalı açımlayıcı faktör analizi (AFA) yöntemi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçek maddelerinin kuramsal olarak beklenen alt boyutları ne ölçüde temsil ettiğini ve ölçeğin teorik yapısını destekleyip desteklemediğini araştırmıştır.

AFA sonuçları, ölçeğin kavramsal yapısının sağlam olduğunu ve ilköğretim okulu personelinin örgütsel kimlik algısını ölçmek için uygun bir faktör yapısına sahip olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı psikolojik yapıyı başarıyla ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirlik düzeyini tespit etmek için en yaygın kullanılan iç tutarlılık ölçütlerinden olan Cronbach-Alfa katsayıları hesaplanmıştır. İç tutarlılık analizi, ölçek içerisindeki maddelerin birbirleriyle ne kadar uyumlu olduğunu ve aynı yapıyı ne kadar homojen bir şekilde ölçtüğünü ortaya koyar.

Hesaplanan Cronbach-Alfa değerleri, Örgütsel Kimlik Algısı Ölçeğinin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve dolayısıyla güvenilir bir ölçüm sağladığını göstermiştir. Bu bulgular, ölçeğin tekrarlanan uygulamalarda veya farklı örneklemlerde tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini desteklemektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını ortaya çıkarmak ve yapı geçerliliğini desteklemek amacıyla Temel Bileşenler Analizi (TBA) tekniği kullanılarak Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) gerçekleştirilmiştir. Bu yöntem, maddeler arasındaki ilişkileri inceleyerek, örgütsel kimlik algısının altında yatan temel boyutları veya faktörleri belirlemiştir.

Faktör analizi sonuçları, ölçeğin çok boyutlu yapısını netleştirmiş ve her bir maddenin hangi faktöre yüklendiğini göstermiştir. Bu analiz, ölçeğin nihai formunun oluşturulmasında ve alt boyutlarının isimlendirilmesinde kritik bir rol oynamış, ölçeğin teorik temellerini ampirik verilerle desteklemiştir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek)

Format: 5’li Likert Tipi

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim Kurumları Personeli (Özellikle İlköğretim Okulu çalışanları)

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan) Popülasyon

Popülasyon Detayları: Ölçek, İlköğretim Okullarında görev yapan öğretmenler, yöneticiler ve diğer personelden oluşan bir örneklem üzerinde standardize edilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirimli (Self-report) anket formu. Katılımcılar, her bir ifadeye ne ölçüde katılıp katılmadıklarını 5 dereceli bir ölçek üzerinde belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel Davranış, Eğitim Yönetimi, Örgütsel Kimlik Algısı, Ölçek Geliştirme, Cronbach-Alfa, Likert Tipi Ölçek.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2013 yılında akademik literatüre kazandırılmıştır. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgileri hakkında en güncel bilgiye ulaşmak için sorumlu yazar Murat Taşdan ile doğrudan e-posta yoluyla iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir.

Ölçeğin orijinal makalesine erişim bağlantısı: dergiler.ankara.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: orgutsel-kimlik-algisi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Taşdan, M. (2013). İlköğretim okullarında Örgütsel Kimlik Algısı Ölçeğinin geliştirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 46(2), 1-24.

Örgütsel Kimlik Algısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri bu akademik girişte yer almamaktadır. Maddelere erişim için yazarın orijinal makalesine veya yukarıda belirtilen PDF dokümanına başvurulması gerekmektedir.