Öğretmenlerin Yetkilendirilmesi Ölçeği

Özet

Öğretmenlerin Yetkilendirilmesi Ölçeği, eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel yetkilendirilme algılarını sistematik bir şekilde ölçmek amacıyla geliştirilmiş ölçek türünde bir araçtır. Bu ölçek, öğretmenlerin mesleki özerklik, karar alma süreçlerine katılım, iş üzerindeki etki ve yeterlilik hislerini kapsayan yetkilendirme düzeylerini belirlemeyi hedefler.

Ölçeğin geliştirilmesi, Kadı ve İlğan (2020) tarafından yürütülen kapsamlı bir geçerlik ve güvenirlik çalışması sonucunda tamamlanmıştır. Bu çalışma, eğitim alanında çalışan araştırmacılara ve yöneticilere, öğretmenlerin güçlendirilmesine yönelik stratejilerin belirlenmesinde kullanılabilecek güvenilir ve geçerli bir psikometrik araç sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Yetkilendirilmesi, Eğitim Yönetimi, Örgütsel Davranış, Okul Gelişimi, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

Ayşegül Kadı, Ahmet İlğan.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, eğitim sisteminin en kritik bileşeni olan öğretmenlerin, görev yaptıkları okullarda ne derece yetkilendirilmiş hissettiklerini bilimsel yöntemlerle tespit etmektir. Öğretmenlerin yetkilendirilmesi, onların mesleki bağlılıklarını, iş tatminlerini ve sonuç olarak öğrenci başarısını doğrudan etkileyen önemli bir örgütsel değişkendir.

Bu araç, eğitim yöneticilerine, öğretmenlerin yetkilendirilme ihtiyaçlarını belirleme, okul kültürü ve yönetim yapısını bu ihtiyaçlara göre optimize etme ve öğretmenlerin okul gelişimine aktif katılımını teşvik etme konularında kanıta dayalı kararlar almalarını sağlayacak veriler sunmak üzere tasarlanmıştır.

Yapı

Öğretmenlerin Yetkilendirilmesi Ölçeği, Öğretmen Yetkilendirilmesi (Teacher Empowerment) olarak bilinen çok boyutlu psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, genellikle öğretmenlerin işleri üzerindeki kontrol algılarını, mesleki yeterlilik inançlarını ve örgütsel etki düzeylerini içerir.

Tipik yetkilendirme modelleri, öğretmenlerin kendilerini anlamlı hissetmeleri, yeterli görmeleri, işlerini yaparken seçim yapabilmeleri, okul yönetiminde etki yaratabilmeleri ve mesleki uygulamalarında özerk olabilmeleri gibi alt boyutlardan oluşur. Kadı ve İlğan’ın (2020) çalışması, bu yapının Türk eğitim sistemi bağlamında nasıl faktörleştiğini ortaya koymaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışması kapsamında, psikometrik açıdan sağlam bir yapıya sahip olduğunu kanıtlamak amacıyla geçerlik analizleri titizlikle yürütülmüştür. Yapı geçerliğini incelemek için Faktör Analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak öngörülen yetkilendirme alt boyutlarını istatistiksel olarak desteklediğini göstermiştir.

Ayrıca, ölçek maddelerinin ilgili yapıyı temsil etme düzeyini belirlemek amacıyla uzman görüşlerine başvurularak kapsam geçerliği sağlanmıştır. Elde edilen geçerlik bulguları, ölçeğin gerçekten öğretmenlerin yetkilendirilmesi yapısını ölçtüğünü ve başka yapıları ölçmediğini desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, ölçümlerin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmiştir. İç tutarlılık güvenirlik katsayıları, özellikle Cronbach Alfa değeri hesaplanarak rapor edilmiştir. Bu değerin kabul edilebilir akademik standartların üzerinde çıkması, ölçek maddelerinin birbiriyle uyumlu olduğunu ve aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik analizleri, ölçeğin farklı uygulamalarda istikrarlı sonuçlar verme yeteneğine sahip olduğunu doğrulamıştır. Yüksek güvenirlik, ölçüm sonuçlarının rastgele hatalardan arındırılmış olduğunu ve dolayısıyla araştırmalarda güvenle kullanılabileceğini işaret eder.

Faktör Analizi

Öğretmenlerin Yetkilendirilmesi Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ortaya koymak için kullanılan Faktör Analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını desteklemiştir. Araştırmacılar, muhtemelen hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemlerini kullanarak, ölçeğin nihai formunun kaç faktörden oluştuğunu ve bu faktörlerin hangi maddeleri içerdiğini belirlemişlerdir.

Analiz sonuçları, öğretmen yetkilendirilmesi kavramının çeşitli bağımsız boyutlardan oluştuğunu ve bu boyutların eğitim ortamındaki farklı yetkilendirilme alanlarını temsil ettiğini göstermektedir. Faktör yükleri ve model uyum indeksleri, ölçeğin güçlü bir yapı geçerliğine sahip olduğunu teyit etmektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Tipik olarak 5’li veya 7’li Likert formatında, ancak kaynakta detay belirtilmemiştir).

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Kitle: Görev Yapan Öğretmenler (Çeşitli kademelerde çalışan eğitim profesyonelleri).

Yaş Grubu: Yetişkinler

Kitle Detayları: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı resmi okullarda görev yapan öğretmenler örneklem grubunu oluşturmaktadır.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Instrument). Katılımcılar, kendilerini yetkilendirilmiş hissetme düzeylerini ilgili maddelere göre derecelendirirler.

Anahtar Kelimeler

Yetkilendirme, Eğitimci Özerkliği, Okul Yönetimi, Örgütsel Adalet, Psikometri, Ayşegül Kadı, Ahmet İlğan, Eğitim Araştırmaları.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ayşegül Kadı

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Yazışma adresi belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir kaynakta yayımlanmıştır ve genellikle ticari olmayan akademik araştırmalar için kullanılabilir. Kullanım izinleri ve detaylı bilgi için sorumlu yazar Ayşegül Kadı ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Test Geliştirme Yılı: 2020 (Kaynak yayına göre).

Ücret Bilgisi: Ticari olmayan akademik kullanımlar için ücret bilgisi belirtilmemiştir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi bu bağlantıdan indirilebilir: ogretmenlerin-yetkilendirilmesi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Kadı, A., ve İlğan, A. (2020). Eğitim Yönetimi Araştırmaları. S. Akbaba-Altun, D.Örücü, K. Beycioğlu, Y. Kondakçı, ve S. Koşar (Ed.), Öğretmenlerin Yetkilendirilmesi Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması (ss. 12-26). Ankara: Pegem.

[quads id=5]

Öğretmenlerin Yetkilendirilmesi Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Kaynak içerikte ölçeğin maddeleri (soru listesi) sunulmamıştır. Ölçek maddelerine ve derecelendirme formatına dair detaylı bilgilere ulaşmak için, Kadı ve İlğan (2020) tarafından yayımlanan akademik kaynağa başvurulması ya da sorumlu yazar Ayşegül Kadı ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.