Öğretmenlerin Araştırma Okuryazarlığı Becerileri Ölçeği

Özet

Öğretmenlerin Araştırma Okuryazarlığı Becerileri Ölçeği (ÖAOBÖ), öğretmenlerin eğitim araştırmalarını anlama, eleştirel olarak değerlendirme ve mesleki uygulamalarına uygulama yeteneklerini ölçmek amacıyla 2019 yılında geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu ölçek geliştirme çalışması, öğretmenlerin araştırma okuryazarlığı düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde belirleyerek, alandaki profesyonel gelişim ihtiyaçlarının saptanmasına katkıda bulunmayı hedeflemiştir. Ölçek, öğretmenlerin araştırma sürecine ve sonuçlarına yönelik yeterliliklerini çok boyutlu olarak incelemektedir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen, araştırma okuryazarlığı, ölçek geliştirme, eğitim araştırmaları, geçerlik, güvenirlik, psikometri.

Yazarlar

Derya Yıldız, M. Y. Kılıç, D. Gülmez, M. Yavuz.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, görev yapmakta olan öğretmenlerin araştırma okuryazarlığı düzeylerini objektif ve yapısal olarak ölçebilecek, alan yazına katkı sağlayacak standart bir ölçme aracı geliştirmektir. Bu becerilerin ölçülmesi, öğretmenlerin kanıta dayalı uygulamaları benimseme kapasitelerini ortaya koymak ve buna yönelik hizmet içi eğitim programlarının planlanmasına bilimsel dayanak sağlamak için kritik öneme sahiptir.

Yapı (Construct)

Öğretmenlerin Araştırma Okuryazarlığı Becerileri Ölçeği, öğretmenlerin birincil ve ikincil araştırma kaynaklarını bulma, araştırma yöntemlerini (nicel ve nitel) ayırt etme, araştırma sonuçlarının geçerliğini ve güvenirliğini eleştirel bir şekilde değerlendirme ve bu sonuçları sınıf içi uygulamalara entegre etme gibi karmaşık bilişsel yetenekleri içeren araştırma okuryazarlığı yapısını ölçmektedir. Ölçek, bu becerileri çeşitli alt boyutlar halinde ele alarak yapısal bütünlüğü sağlamıştır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde geçerlik çalışmaları titizlikle yürütülmüştür. Kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş, maddelerin ölçülmek istenen yapıyı temsil etme derecesi incelenmiştir. Yapı geçerliği ise Faktör Analizi yöntemleriyle test edilmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak beklenen alt boyutlar altında toplandığını ve güçlü faktör yüklerine sahip olduğunu göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach’s Alpha katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmada elde edilen yüksek alpha değerleri, ölçeğin genelinin ve belirlenen alt boyutlarının yüksek düzeyde güvenilir olduğunu, yani ölçülmek istenen yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal modelini belirlemek amacıyla öncelikle Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya koymuştur. Elde edilen faktör yapısının uygunluğunu ve verilerle uyumunu test etmek için ise Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, kabul edilebilir uyum indeksleri (örneğin, RMSEA, CFI, TLI) ile teorik modelin veriler tarafından doğrulandığını göstermiştir.

Enstrüman

Test Çeşidi: Geliştirme

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme (Tipik olarak “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a uzanan bir yapı varsayılmaktadır).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan Öğretmenler)

Popülasyon Detayları: Türkiye’de çeşitli kademelerde (ilkokul, ortaokul, lise) görev yapan öğretmenler.

Test Metodolojisi: Öz Bildirimli Anket (Self-report Survey)

Anahtar Kelimeler

Eğitimde araştırma, öğretmen yeterliliği, bilimsel okuryazarlık, kanıta dayalı uygulama, ölçme ve değerlendirme.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Derya Yıldız

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Makalede belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalenin yayımlandığı tarihte sorumlu yazarın bağlı olduğu kurum adresi (Genellikle Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım Ücreti: Akademik ve eğitim amaçlı kullanımlarda genellikle ücret talep edilmemektedir, ancak kullanım öncesinde sorumlu yazar Derya Yıldız ile iletişime geçilmesi önerilir.

Test Yılı: 2019

Referanslar

Yıldız, D., Kılıç, M. Y., Gülmez, D. ve Yavuz, M. (2019). Öğretmenlerin Araştırma Okuryazarlığı Becerileri: Ölçek geliştirme çalışması. Turkish Journal of Educational Studies, 6(1), 45-65.

Makalenin orijinal PDF’i şu adresten indirilebilir: ogretmenlerin-arastirma-okuryazarligi-becerileri-olcegi-toad.pdf

Makaleye Dergipark üzerinden erişim linki: dergipark.org.tr

Öğretmenlerin Araştırma Okuryazarlığı Becerileri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri bu kaynaktan sağlanmamıştır; orijinal makaleye başvurulmalıdır.

Ölçek maddeleri bu veri setinde mevcut değildir. Maddelerin tamamına ulaşmak için Yıldız, Kılıç, Gülmez ve Yavuz (2019) tarafından yayımlanan orijinal makalenin incelenmesi gerekmektedir.