Öğretim Elemanları için Profesyonellik Ölçeği

Özet

Öğretim Elemanları için Profesyonellik Ölçeği (ÖEPÖ), Derya Eker Kaba tarafından 2021 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, yükseköğretim kurumlarında görev yapan akademik personelin mesleki profesyonellik düzeylerini çok boyutlu olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek geliştirme çalışması, akademik personelin etik değerlere bağlılık, mesleki sorumluluk, araştırma yeterliliği ve öğrenci etkileşimlerindeki davranışlarını ölçmek üzere tasarlanmıştır. Çalışma sonucunda, ölçeğin güçlü psikometrik özelliklere sahip olduğu ve ilgili yapıyı geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçebildiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Profesyonellik, Öğretim Elemanları, Mesleki Etik, Yükseköğretim, Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik

Yazarlar

Derya Eker Kaba

Amaç

Öğretim Elemanları için Profesyonellik Ölçeği’nin temel amacı, üniversitelerde görev yapan akademik personelin profesyonel davranışlarını ve tutumlarını sistematik bir şekilde ölçmek ve değerlendirmektir. Bu ölçek, mesleki standartlara uyumu, etik ilkelere bağlılığı ve akademik görevlerin yerine getirilmesindeki sorumluluk düzeyini belirlemeye yardımcı olur.

Ölçek, profesyonelliğin sadece teknik yeterlilikten ibaret olmadığını, aynı zamanda etik davranışlar, öğrencilere rehberlik etme yeteneği ve kurumsal sorumluluk gibi boyutları da kapsadığını varsaymaktadır. Elde edilen veriler, akademik personelin gelişim alanlarını belirlemede ve kurumsal profesyonellik eğitimlerinin etkinliğini ölçmede kullanılabilir.

Yapı

Ölçek, akademik profesyonellik yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle akademik personelin mesleki yeterliliğini, etik sorumluluklarını ve kurumsal bağlılıklarını içeren multidisipliner bir kavramdır. Profesyonellik, bu bağlamda, yalnızca bilgi aktarımı becerilerini değil; araştırma etiğine bağlılığı, ders materyallerinin güncelliğini sağlama sorumluluğunu ve üniversite yönetim süreçlerine yapıcı katılımı da içerir.

Ölçeğin maddeleri, muhtemelen pedagojik yeterlilik, araştırma etiği, kurumsal vatandaşlık ve öğrenci odaklılık gibi alt boyutları kapsayacak şekilde yapılandırılmıştır. Ölçek, bu alt boyutlardaki performansı ve algılanan yeterliliği ölçerek genel bir profesyonellik puanı sağlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışması, geliştirme makalesinde detaylıca sunulmuştur (Kaba, 2021). Çalışmada, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne derece doğru ölçtüğünü belirlemek için çeşitli geçerlik türleri kullanılmıştır.

Yapı geçerliğini kanıtlamak amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak öngörülen faktör yapısıyla uyumlu olduğunu göstermiştir. Ayrıca, uzman görüşleri alınarak kapsam geçerliği sağlanmış ve maddelerin ilgili yapıyı temsil etme düzeyi değerlendirilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışması, akademik personelden toplanan veriler üzerinden gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder.

İç tutarlılık güvenirlik katsayısı olan Cronbach Alfa değerinin, ölçeğin genelinde ve alt boyutlarında yüksek olduğu bildirilmiştir. Yüksek alfa değerleri (genellikle .70 ve üzeri), ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Ayrıca, ölçeğin zaman içindeki kararlılığını değerlendirmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizinin de yapıldığı tahmin edilmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini desteklemek amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. AFA, ölçeğin kaç boyuttan oluştuğunu keşfetmek için uygulanmış; bu analizler sonucunda ölçeğin çok faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir.

AFA sonrasında elde edilen faktör yapısı, DFA ile test edilmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu ve faktör yapısının veriyle uyumlu olduğunu doğrulamıştır. Bu işlemler, ölçeğin teorik olarak belirlenen profesyonellik boyutlarını ampirik olarak da desteklediğini göstermiştir.

Ölçme Aracı

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Derecelendirme (Likert Tipi) ölçeği olduğu varsayılmaktadır. (Orijinal kaynakta belirtilmemiştir, ancak geçerlik ve güvenirlik çalışmalarında standart olarak kullanılır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Yükseköğretim Kurumlarında Görevli Akademik Personel

Age Group: Yetişkin (Akademik Personel)

Population Details: Üniversitelerde görev yapan araştırma görevlileri, öğretim görevlileri, yardımcı doçentler, doçentler ve profesörler.

Test Methodology: Öz Bildirim (Self-Report) Ölçeği

Anahtar Kelimeler

Akademik Profesyonellik, Yükseköğretimde Kalite, Akademik Sorumluluk, Öğretim Üyesi Değerlendirme, Psikometri

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Makalede belirtilmemiştir.)

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: İlgili makalede belirtilen yazarın kurumsal adresi.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, Derya Eker Kaba tarafından 2021 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı ve izinleri için sorumlu yazar ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle izin talep edilmesi zorunludur. Ölçek, 2021 yılında yayımlanmıştır.

Referanslar

1. Kaba, D. E. (2021). Öğretim elemanları için profesyonellik ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. Turkish Studies – Educational Sciences, 16(2), 879-894. DOI: https://dx.doi.org/10.47423/TurkishStudies.49703

Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: turkishstudies.net

Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: ogretim-elemanlari-icin-profesyonellik-olcegi-gecerlik-ve-guvenirlik-calismasi-toad.pdf

Öğretim Elemanları için Profesyonellik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddeler için yazarın orijinal makalesine başvurulması gerekmektedir.