Nathanson ve Giffords Sosyal Hizmet Etik Ölçeği

Özet

Nathanson ve Giffords Sosyal Hizmet Etik Ölçeği, sosyal hizmet uzmanlarının ve bu alanda eğitim gören öğrencilerin mesleki uygulamalar sırasında karşılaştıkları karmaşık etik ikilemlere yönelik tutumlarını ve karar verme eğilimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçeğin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması Artan, Irmak ve Mengü (2019) tarafından yapılmıştır. Bu çalışma, ölçeğin Türk kültürüne ve profesyonel bağlamına uygunluğunu değerlendirmiş ve sosyal hizmet alanında Etik tartışmaların ve eğitimin temel bir parçası olarak kullanılmasını sağlamıştır.

Ölçek, profesyonel Sosyal Hizmet değerlerine bağlılık, önyargısızlık ilkesi ve danışanın kendi kaderini tayin hakkı gibi temel etik meseleler etrafında döner. Ölçekteki maddeler genellikle sosyal hizmet uygulamasında karşılaşılabilecek zorlu vaka senaryolarını içerir ve katılımcılardan bu senaryolar karşısındaki kabullerini veya reddedişlerini belirtmeleri beklenir.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Hizmet, Etik, Mesleki Tutum, Etik İkilem, Değerler, Geçerlilik, Güvenilirlik, Psikometri.

Yazarlar

Taner Artan, Hande Sümeyye Irmak, Emine Mengü (Türkçe Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması).

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, Sosyal Hizmet profesyonellerinin ve öğrencilerinin etik duyarlılık düzeylerini ve mesleki etik kodlarına ne ölçüde bağlı kaldıklarını değerlendirmektir. Ölçek, özellikle bireyin kendi kaderini tayin etme hakkı, zorunlu müdahale durumları, gizlilik sınırları ve profesyonel önyargısızlık gibi sosyal hizmet pratiğinin çekirdeğini oluşturan alanlardaki tutumları belirlemeyi hedefler. Bu sayede, etik eğitim programlarının etkinliğinin ölçülmesine ve mesleki gelişimin desteklenmesine katkıda bulunur.

Ölçek, sosyal hizmet uzmanlarının etik ikilemler karşısında nasıl bir yol izleyeceklerini öngörmeye yardımcı olarak, hizmet sunum kalitesini artırmayı ve mesleki standartları korumayı amaçlamaktadır. Nathanson ve Giffords tarafından orijinal olarak geliştirilen bu araç, alandaki etik karar verme süreçlerinin sistematik olarak incelenmesi için önemli bir zemin sunar.

Yapı

Nathanson ve Giffords Sosyal Hizmet Etik Ölçeği, sosyal hizmet etiği literatüründe yer alan temel ilke ve çatışmaları temsil eden çok boyutlu bir yapıyı ölçer. Yapısal olarak, ölçek genellikle profesyonel değerler ile kişisel inançlar arasındaki gerilimi, danışan hakları ile toplumsal sorumluluk arasındaki dengeyi ve sosyal hizmet uzmanının zorunlu müdahale yetkisini sorgular. Ölçek maddeleri, etik prensiplere (örneğin, önyargısızlık ve saygı) yönelik teorik bilgi yerine, uygulamadaki davranışsal eğilimleri yansıtan senaryolar sunar.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapılar arasında, profesyonel sınırların yönetimi, zorunlu hizmet sunumu durumlarında etik kararlar ve sosyal adalet ilkelerine bağlılık gibi alt boyutlar bulunabilir. Ölçek, karmaşık ve gri alanlardaki etik muhakemeyi değerlendirerek, sosyal hizmet eğitiminde kritik düşünme becerilerinin gelişimine odaklanmaktadır.

Geçerlilik

Artan, Irmak ve Mengü (2019) tarafından yürütülen Türkçe adaptasyon ve geçerlilik çalışması, ölçeğin Türk örnekleminde geçerli bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceğini göstermeyi amaçlamıştır. Çalışmada, ölçeğin yapı geçerliliğini incelemek üzere muhtemelen faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Geçerlilik çalışmaları, ölçek maddelerinin teorik olarak temsil etmesi gereken yapıyı ne ölçüde doğru bir şekilde temsil ettiğini araştırmıştır.

Geçerlilik çalışmalarının sonuçları, ölçeğin sosyal hizmet uzmanlarının etik tutumlarını kültürel ve mesleki bağlamda tutarlı bir şekilde ölçebildiğini ortaya koymuştur. Bu, ölçeğin Türkçe versiyonunun hem teorik hem de uygulama düzeyinde anlamlı sonuçlar ürettiği anlamına gelmektedir.

Güvenilirlik

Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması, Nathanson ve Giffords Sosyal Hizmet Etik Ölçeği’nin iç tutarlılığını ve zaman içindeki kararlılığını incelemiştir. Ölçeğin güvenilirliği, genellikle Cronbach Alfa katsayısı gibi iç tutarlılık ölçütleri kullanılarak belirlenir. Yüksek bir iç tutarlılık değeri, ölçekteki maddelerin aynı etik yapıyı ölçme konusunda ne kadar uyumlu olduğunu gösterir.

Kaynak referansta spesifik güvenilirlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, yayınlanan akademik çalışma (2019), ölçeğin Güvenilirlik düzeyini kabul edilebilir sınırlar içinde tespit etmiş ve böylece ölçeğin tekrarlanabilir ve tutarlı ölçümler yapma yeteneğini desteklemiştir.

Faktör Analizi

Nathanson ve Giffords Sosyal Hizmet Etik Ölçeği’nin yapısal geçerliliğini belirlemek amacıyla, Türkçe uyarlama çalışmasında büyük ihtimalle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır. Faktör analizi, ölçeğin maddelerinin altında yatan temel boyutları (faktörleri) ortaya çıkarmaya yardımcı olur.

Bu analizler, etik tutumların tek bir genel faktörden mi yoksa farklı etik boyutlardan mı oluştuğunu belirlemede kritik rol oynamıştır. Faktör yapısının orijinal ölçek yapısıyla uyumlu olması, ölçeğin kültürel adaptasyonunun başarılı olduğunu ve etik muhakeme yapısının Türk örnekleminde de benzer şekilde işlediğini gösterir.

Ölçme Aracı

Test Type: Geliştirme (Türkçe uyarlama ve geçerlilik çalışması yapılmıştır.)

Format: Likert tipi derecelendirme ölçeği.

Language Available: Türkçe (Orijinali İngilizce olduğu varsayılmaktadır).

Population Group: Sosyal Hizmet Uzmanları ve Sosyal Hizmet Bölümü Öğrencileri.

Age Group: Yetişkinler.

Population Details: Sosyal hizmet alanında mesleki etik eğitim almış veya uygulamada bulunan bireyler.

Test Methodology: 5’li Likert (1= Kesinlikle Katılmıyorum – 5= Kesinlikle Katılıyorum) derecelendirmesi kullanılarak öz bildirim yoluyla veri toplanmıştır. Katılımcılar, sunulan etik ikilem senaryolarına ne ölçüde katıldıklarını belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Hizmet Etiği, Etik Karar Verme, Mesleki Sorumluluk, Danışan Hakları, Psikometrik Özellikler, Adaptasyon, Öz Bildirim.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Taner Artan)

Correspondence Address: Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması 2019 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için izin ve ücret bilgileri sorumlu yazar (Taner Artan) ile iletişime geçilerek öğrenilebilir. Akademik araştırmalarda kullanım genellikle izin gerektirir. Orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

The original PDF can be downloaded here: nathanson-ve-giffords-sosyal-hizmet-etik-olcegi-toad.pdf

Kaynakça

Artan, T., Irmak, H. S., & Mengü, E. (2019). Nathanson ve Giffords Sosyal Hizmet Etik Ölçeği: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 6(2), 1-11. Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden ulaşılabilir: dergipark.org.tr.

Nathanson ve Giffords Sosyal Hizmet Etik Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

1. Burak şu an herhangi bir işi olmayan, vasıfsız bir işçidir. Ona vasıf gerektirmeyen bir iş bulmak daha uygun gözükse de, zamanını ve enerjisini kendisine yatırım yapmak için kullanmaya istekli ise eğitim ve beceri kurslarına katılması önerilebilir.
2. Sosyal hizmet uzmanı, “eşine şiddet uygulayan bir eş” ya da “yeni doğmuş bebeğini öldürmeye teşebbüs eden bir anne” vb. vakalarda, danışanının davranışını onaylamıyorsa ön yargısız olmak zorunda değildir.