Mini Mental Durum Testi

Özet

Mini Mental Durum Testi (MMDT), dünya genelinde yaygın olarak kullanılan Mini-Mental State Examination (MMSE) ölçeğinin Türkçe uyarlamasıdır. Bu akademik giriş, özellikle Türk yaşlı popülasyonunda bilişsel bozukluk tespiti amacıyla MMDT’nin kullanımını ve psikometrik özelliklerini ele almaktadır. Sunulan veriler, 2016 yılında Kaya ve arkadaşları tarafından gerçekleştirilen ve MMDT’nin, St. Louis Üniversitesi Mental Durum Testi (SLUMS) ile karşılaştırmalı geçerlik çalışmasına dayanan uyarlama sürecini detaylandırmaktadır.

MMDT, oryantasyon, kayıt, dikkat, hesaplama, hatırlama ve dil gibi temel bilişsel alanları değerlendirerek genel bilişsel durum hakkında hızlı bir tarama imkanı sunar. Bu uyarlama çalışması, MMDT’nin Türk geriatrik popülasyonundaki bilişsel işlevleri değerlendirmedeki yerini sağlamlaştırmayı amaçlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Mini Mental Durum Testi, MMDT, Mini-Mental State Examination, bilişsel değerlendirme, demans taraması, geriatri, uyarlama, bilişsel işlev.

Yazarlar

Kaya, D., Isik, A. T., Usarel, C., Soysal, P., Ellidokuz, H., & Grossberg, G. T.

Amaç

Mini Mental Durum Testi’nin temel amacı, bireylerde bilişsel işlev bozukluklarını hızlı ve standart bir şekilde taramaktır. Bu uyarlama çalışmasındaki özel amaç ise, Türk yaşlılarda bilişsel bozukluk tespitinde MMDT’nin yeterliliğini değerlendirmek ve özellikle St. Louis Üniversitesi Mental Durum Testi (SLUMS) ile karşılaştırmalı olarak performansını ortaya koymaktır. Çalışma, MMDT’nin klinik uygulamada SLUMS’a kıyasla ne kadar etkili olduğunu belirlemeyi hedeflemiştir.

Ölçek, profesyonellere potansiyel demans veya hafif bilişsel bozukluk vakalarını erken teşhis etme konusunda yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır. Elde edilen skorlar, ileri nöropsikolojik testlere olan ihtiyacı belirlemede önemli bir rol oynar.

Yapı

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, genel bilişsel durumdur. Bu yapı, bilişsel işlevin farklı yönlerini temsil eden çeşitli alt alanları içeren çok boyutlu bir değerlendirmeyi kapsar. Bu yapılar, özellikle nörolojik ve psikiyatrik bozukluklar bağlamında bireyin zihinsel kapasitesini anlamlandırmak için kritik öneme sahiptir.

MMDT tarafından değerlendirilen temel bilişsel alanlar şunlardır:

• Oryantasyon (Zaman ve yer bilgisi)
• Kayıt (Yeni bilgileri öğrenme)
• Dikkat ve Hesaplama (Seri yedi çıkarma gibi işlemler)
• Hatırlama (Kayıt edilen bilgileri geri çağırma)
• Dil yetenekleri (Adlandırma, tekrarlama, üç aşamalı komutları anlama ve uygulama)
• Görsel-Mekansal beceriler (Kopya etme yeteneği)

Geçerlik

Mini Mental Durum Testi’nin geçerliği, Kaya ve arkadaşları (2016) tarafından yapılan çalışmada, mevcut ve güvenilir bir ölçüt olan St. Louis Üniversitesi Mental Durum Testi (SLUMS) ile karşılaştırılarak incelenmiştir. Bu analiz, ölçüt bağıntılı geçerliği desteklemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.

Çalışma sonuçlarına göre, kontrol grubundaki hastaların MMDT ve SLUMS puanları arasında yüksek düzeyde pozitif korelasyon gözlemlenmiştir. Bu korelasyon katsayıları sırasıyla r = 0.687 (P < .001) ve r = 0.880 (P < .001) olarak rapor edilmiştir. Bu yüksek korelasyon değerleri, MMDT’nin SLUMS ile benzer bilişsel yapıları ölçtüğünü ve dolayısıyla geçerli bir tarama aracı olduğunu desteklemektedir.

Ayrıca, farklı bilişsel bozukluk seviyelerine sahip gruplar arasındaki puan farklılıklarını belirlemek üzere parametrik olmayan bir analiz olan Kruskal-Wallis testi uygulanmıştır. Bu testin kullanılması, grup üyeliğinin (örneğin, sağlıklı kontrol grubu, hafif bilişsel bozukluk grubu) ölçek puanları üzerindeki anlamlı etkisinin istatistiksel olarak incelendiğini göstermektedir.

Güvenirlik

Mini Mental Durum Testi’nin güvenilirliği, iki temel yöntem kullanılarak hesaplanmıştır: Test-tekrar test yöntemi ve iç tutarlılık analizi (Cronbach Alfa). Bu yöntemler, ölçeğin zamana karşı kararlılığını ve madde setinin homojenliğini değerlendirmek için kritik öneme sahiptir.

Yapılan test-tekrar test yöntemi sonucunda güvenirlik katsayısı 0.68 olarak hesaplanmıştır. Bu katsayı, testin farklı zamanlarda uygulandığında tutarlı sonuçlar verme yeteneğinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermektedir. Klinik uygulamalarda bu düzeyde bir kararlılık, tarama araçları için genellikle yeterli görülmektedir.

İç tutarlılık analizi sonucunda ise Cronbach Alfa katsayısı 0.85 olarak bulunmuştur. Bu yüksek değer, ölçek maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve tek bir genel bilişsel yapıyı etkin bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır. 0.80 üzerindeki Alfa katsayıları, psikometrik açıdan güçlü bir iç tutarlılığa işaret eder.

Faktör Analizi

Sunulan kaynak referansında Mini Mental Durum Testi’nin yapı geçerliğini destekleyen ayrıntılı bir faktör analizi raporu bulunmamaktadır. Ancak, orijinal Mini-Mental State Examination (MMSE) literatüründe, ölçek maddelerinin genellikle tek bir genel bilişsel faktör altında toplandığı veya hafıza, dikkat/hesaplama ve dil/görsel-mekansal beceriler olmak üzere ayrışan çoklu faktör yapıları sunduğu görülmektedir.

Uyarlama çalışması, MMDT’nin genel bir bilişsel tarama aracı olarak işlevselliğini geçerlik ve güvenirlik katsayıları ile desteklemiş olsa da, Türkçe formun kültürel ve dilsel faktörlere bağlı olarak yapısal eşitlik modellemesi (YEM) veya doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile incelenmesi, ölçeğin yapısal geçerliği hakkında daha kesin sonuçlar sağlayacaktır.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Bireysel uygulama gerektiren, klinik görüşmeye dayalı kağıt-kalem testi. Uygulama süresi kısadır (genellikle 5-10 dakika).

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Yetişkinler, özellikle Yaşlılar (Geriatrik Popülasyon)

Age Group: Genellikle 65 yaş ve üzeri bireylerde bilişsel tarama amacıyla kullanılır.

Population Details: Bilişsel bozukluk şüphesi olan hastalar, hafif bilişsel bozukluk (MCI) ve demans hastaları ile sağlıklı kontrol gruplarındaki Türk bireyler.

Test Methodology: Ölçek, toplamda 30 puan üzerinden skorlanan bilişsel görevler dizisinden oluşur. Düşük puanlar, bilişsel işlev bozukluğunun varlığına işaret eder. Skorların yorumlanması eğitim düzeyi ve yaşa göre ayarlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

psikometrik özellikler, SLUMS, Kruskal-Wallis testi, test-tekrar test, Cronbach Alfa, geriatrik değerlendirme, korelasyon.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Sağlanmadı.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Ahmet Turan Işık)

Correspondence Address: Sağlanmadı. (İletişim için sorumlu yazar e-posta adresi kullanılmalıdır.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Uyarlama ve geçerlik çalışmasının yayın yılı 2016’dır.

İzinler ve Ücret: Orijinal Mini-Mental State Examination (MMSE) ölçeğinin kullanımı bazı ticari kısıtlamalara tabi olabilirken, bu spesifik Türkçe uyarlamanın akademik veya klinik amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Ahmet Turan Işık ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

Kaya, D., Isik, A. T., Usarel, C., Soysal, P., Ellidokuz, H., & Grossberg, G. T. (2016). The Saint Louis University Mental Status Examination is better than the Mini-Mental State Examination to determine the cognitive impairment in Turkish elderly people. Journal of the American Medical Directors Association, 17(4), 370-e11. DOI: http://dx.doi.org/10.1016/j.jamda.2015.12.093

Bu çalışmanın orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: the-saint-louis-university-mental-status-examination-slums-toad.pdf

Mini Mental Durum Testi Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu bölümde ölçek maddeleri yer almamaktadır. Mini Mental Durum Testi (MMDT) maddeleri, oryantasyon, kayıt, dikkat, hatırlama ve dil becerileri gibi geleneksel Mini-Mental State Examination (MMSE) alanlarını içeren standart bir formattadır. Maddelerin tamamına erişim, telif hakları veya gizlilik gereksinimleri nedeniyle sağlanamamaktadır. Maddelerin klinik veya araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.