Mini Mental Test (MMSE-E)

Özet

Mini Mental Test’in (MMSE) eğitimsiz bireyler için modifiye edilmiş bir uyarlaması olan Mini Mental Test (MMSE-E), Türk popülasyonunda Alzheimer hastalığı tanısının konulmasına yardımcı olmak amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik tarama aracıdır. Bu uyarlama, özellikle okuma yazma becerisi düşük veya hiç olmayan kişilerin bilişsel durumlarını değerlendirmede karşılaşılan eğitimsel önyargıları azaltmayı hedeflemektedir. Test, bilişsel işlevselliğin altı temel alanını ölçen, toplam 30 maddeden oluşmaktadır.

MMSE-E, orijinal MMSE’nin temel bileşenlerini korurken, eğitimsiz popülasyonun kültürel ve dilsel özelliklerine uyum sağlamak üzere düzenlenmiştir. Ölçeğin güvenilirlik çalışması sonucunda kabul edilebilir düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Mini Mental Test, MMSE-E, Alzheimer, Bilişsel Değerlendirme, Eğitimsiz Popülasyon, Güvenilirlik, Uyarlama, Demans Tarama.

Yazarlar

Babacan-Yıldız, G., Emel, U. R., Kolukısa M., Işık, A. T., Gürsoy, E., Kocaman, G., Çelebi̇, A.

[quads id=5]

Amaç

MMSE-E’nin temel amacı, Türk toplumunda ve özellikle düşük eğitim seviyesine sahip bireylerde Alzheimer hastalığı teşhis sürecine destek olmak için geçerli ve güvenilir bir bilişsel tarama aracı sunmaktır. Orijinal MMSE’nin skorlarının eğitim seviyesinden büyük ölçüde etkilenmesi nedeniyle, bu modifiye edilmiş versiyon, kültürel ve eğitimsel farklılıkların test skorları üzerindeki etkisini minimuma indirmeyi amaçlamıştır.

Ölçek, klinik ortamda hastaların yönelim, kayıt belleği, dikkat, geri çağırma, dil ve görsel mekansal yetenekler gibi temel bilişsel alanlardaki performansını hızlı ve sistematik bir şekilde değerlendirmeye olanak tanır. Böylece, bilişsel bozukluğun erken teşhisine ve takibine katkıda bulunur.

Yapı

MMSE-E, temel olarak bilişsel işlev bozukluğunu ve nörodejeneratif hastalıklarla ilişkili zihinsel durumu ölçmektedir. Ölçek, nöropsikolojik değerlendirmede kritik olan altı farklı bilişsel boyutu kapsamaktadır. Bu boyutlar, demansın erken evrelerinde görülen tipik bilişsel kayıpları yansıtacak şekilde yapılandırılmıştır.

Ölçek, bir uyarlama çalışması neticesinde geliştirilmiştir. Orijinal Mini Mental Durum Muayenesi’nin (MMSE) temel yapısını koruyarak, toplam 30 maddelik bir değerlendirme sunar. Bu maddeler, aşağıdaki altı ana bilişsel alanı ölçmek üzere dağıtılmıştır:

• Yönelim
• Kayıt Belleği
• Dikkat
• Geri Çağırma
• Dil
• Görsel Mekansal Yetenekler

Geçerlik

Kaynak içerikte doğrudan geçerlik katsayısı verilmemiş olsa da, Babacan-Yıldız ve arkadaşlarının (2016) çalışması, MMSE-E’nin Türk toplumunda Alzheimer hastalığı tanısında kullanılmak üzere geçerlik analizlerinin gerçekleştirildiğini belirtmektedir. Bu, ölçeğin klinik tanısal geçerliğinin (özgüllük ve duyarlılık) incelendiğini göstermektedir.

Geçerlik çalışması, MMSE-E’nin gerçekten ölçmeyi amaçladığı bilişsel bozukluk yapısını tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve özellikle düşük eğitimli bireylerde bilişsel gerileme ile sağlıklı yaşlanmayı ayırt etme yeteneğine sahip olduğunu doğrulamayı hedeflemiştir. Bu tür bir uyarlama çalışmasında, genellikle kriter geçerliği ve yapı geçerliği analizleri ön planda tutulur.

Güvenirlik

MMSE-E’nin güvenilirlik analizi, testin iç tutarlılığına odaklanmıştır. Güvenilirlik analizi, MMSE-E alt testlerinin her birinin değişken olarak ele alınmasıyla gerçekleştirilmiştir.

Bu analizler sonucunda, ölçeğin iç tutarlılığını gösteren Cronbach Alfa katsayısı 0.70 olarak tespit edilmiştir. Psikometrik standartlar açısından, 0.70 değeri, ölçeğin istatistiksel olarak kabul edilebilir düzeyde güvenilir olduğunun ve maddelerin aynı temel bilişsel yapıyı ölçme konusunda tutarlı olduğunun bir göstergesi olarak kabul edilmiştir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısı, toplam 30 madde ve 6 alt boyut şeklinde organize edilmiştir. Bu alt boyut dağılımı, ölçeğin teorik yapısının, yani ölçülen bilişsel alanların ayrımının, orijinal MMSE’nin yapısıyla uyumlu olduğunu göstermektedir. Bu yapı, muhtemelen doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile desteklenmiştir.

Ölçek aşağıdaki faktör (alt boyut) yapısına sahiptir:

• Yönelim boyutu (10 madde)
• Kayıt Belleği Boyutu (3 madde)
• Dikkat Boyutu (5 madde)
• Geri Çağırma Boyutu (3 madde)
• Dil Boyutu (8 madde)
• Görsel Mekansal Yetenekler Boyutu (1 madde)

Araç

Test Türü: Uyarlama ve Bilişsel Tarama Testi

Format: Birebir Uygulanan Klinik Değerlendirme

Mevcut Diller: Türkçe

Hedef Popülasyon Grubu: Düşük eğitim seviyesine sahip yetişkinler ve geriatrik popülasyon.

Yaş Grubu: Yetişkinler ve yaşlı bireyler (Demans/Alzheimer riski taşıyanlar).

Popülasyon Detayları: Türk toplumunda, özellikle okuma yazma bilmeyen veya düşük eğitimli bireylerin bilişsel durumunu tarafsız bir şekilde değerlendirmek için modifiye edilmiştir.

Test Metodolojisi: 2’li Likert Tipi Derecelendirme kullanılmaktadır (0=Yanlış cevap, 1=Doğru cevap). Test, toplam 30 puan üzerinden skorlanır ve yüksek puanlar daha iyi bilişsel işlevi işaret eder.

Anahtar Kelimeler

Nöropsikoloji, Demans Tarama, MMSE-E, Bilişsel Tarama, Geriatri, İç Tutarlılık, Adaptasyon, Modifiye Test.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Gülsen Babacan Yıldız (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Uyarlama çalışması 2016 yılında yayımlanmıştır.

İletişim/İzinler: Ölçeğin kullanımı ve izinleri için sorumlu yazar Gülsen Babacan Yıldız ile [email protected] adresi üzerinden iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ücret: Bilgi mevcut değil.

Ölçeğin orijinal PDF dokümanına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: mini-mental-test-mmse-e-toad.pdf

Kaynaklar

Babacan-Yıldız, G., Emel, U. R., Kolukısa M., Işık, A. T., Gürsoy, E., Kocaman, G. ve Çelebi̇, A. (2016). Eğitimsizler için modifiye edilen Mini Mental Testin (MMSE-E) Türk toplumunda Alzheimer hastalığı tanısında geçerlik ve güvenilirlilik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 27(1), 41-46. Makalenin akademik bağlantısı: turkpsikiyatri.com

[quads id=5]

Mini Mental Test (MMSE-E) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

6 alt boyut ve toplam 30 madde.

• Yönelim boyutu ( 10 m)
• Kayıt Belleği Boyutu ( 3 m)
• Dikkat Boyutu ( 5 m)
• Geri Çağırma Boyutu ( 3 m)
• Dil Boyutu ( 8 m)
• Görsel Mekansal Yetenekler Boyutu ( 1 m)