Table of Contents
Özet
Mevcut Durum Anketi, Münevver Aktaş tarafından 2008 yılında hazırlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu anketin temel amacı, belirli bir meslek grubunun (Bursa ili muhasebe meslek mensupları) mevcut durumlarına ve mesleki algılarına dair verileri toplamaktır. Ölçek, özellikle muhasebe alanındaki profesyonellerin kültürel değerlerini ve mesleki durumlarını değerlendirmek üzere tasarlanmış bir geliştirme çalışmasının ürünüdür. Anket toplamda 13 maddeden oluşmakta ve 7’li Likert tipi derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanmaktadır.
Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, anketin güvenilirliğini belirlemek amacıyla istatistiksel analizler yapılmış ve elde edilen sonuçlar, ölçeğin araştırma bağlamında kullanıma uygun olduğunu göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Mevcut Durum Anketi, Ölçek Geliştirme, Muhasebe, Kültürel Değerler, Kaiser–Mayer-Olkin, KMO, Güvenilirlik, Yüksek Lisans Tezi.
Yazarlar
Münevver AKTAŞ
Amaç
Mevcut Durum Anketinin temel amacı, araştırma yapılan örneklem grubunun (Bursa ili muhasebe meslek mensupları) ilgili tezin konusu olan muhasebe-kültür değerleri bağlamındaki mevcut durumlarını, algılarını ve mesleğe yönelik tutumlarını ölçmektir. Bu anket, Aktaş’ın yüksek lisans tezinin ampirik bölümünde veri toplama aracı olarak kullanılmıştır.
Ölçek, spesifik olarak bir meslek grubunun belirli bir coğrafi bölgedeki mevcut profesyonel koşullarını ve kültürel etkileşimlerini nicel olarak değerlendirmeye olanak sağlamıştır. Geliştirme aşaması, ilgili alanda mevcut durumun tespiti için güvenilir bir araç sunmayı hedeflemiştir.
Yapı
Mevcut Durum Anketi, adından da anlaşılacağı üzere, katılımcıların mesleki mevcut durum algılarını ölçen bir yapıyı hedeflemektedir. Orijinal çalışmanın bağlamı göz önüne alındığında, yapı; muhasebe meslek mensuplarının mesleki ortam, değerler ve kültürel etkileşimler gibi alanlardaki kişisel değerlendirmelerini kapsamaktadır.
Anket, genel bir psikolojik yapıdan ziyade, sosyo-ekonomik ve mesleki ortama özgü tutumları ölçmek üzere tasarlanmıştır. Bu nedenle, ölçülen yapı, katılımcının mesleki yaşamındaki subjektif “mevcut durum” değerlendirmesini yansıtmaktadır.
Geçerlik
Mevcut Durum Anketine ilişkin spesifik geçerlik (Validity) analiz sonuçları, kaynak tez özetinde veya belirtilen referansta doğrudan rapor edilmemiştir. Ancak, ölçeğin bir Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirilmiş olması, içerik geçerliği ve yapı geçerliği çalışmalarının tez metninde detaylı olarak sunulmuş olabileceğini düşündürmektedir.
Genellikle bu tür geliştirme çalışmalarında, içerik geçerliği için uzman görüşü alınması ve yapı geçerliği için faktör analizi tekniklerinin kullanılması beklenir. İlerideki çalışmalarda, ölçeğin yapısal bütünlüğünü ve ölçmek istediği kavramı ne kadar doğru ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla doğrulayıcı faktör analizi gibi ileri düzey geçerlik çalışmalarının yapılması önerilmektedir.
Güvenilirlik
Ölçeğin güvenilirliği (Reliability) tatmin edici düzeyde rapor edilmiştir. Çalışmanın güvenilirliğini değerlendirmek amacıyla Kaiser–Mayer-Olkin (KMO) Yöntemi kullanılmıştır. KMO değeri, örneklem büyüklüğünün faktör analizi için uygunluğunu gösteren önemli bir istatistiktir.
Genel kabul görmüş istatistiksel standartlara göre, 0.5 ve üzerindeki KMO değerleri, verilerin faktör analizi için yeterli kabul edilmektedir. Mevcut Durum Anketinin güvenilirlik analizinde elde edilen KMO değeri 0.695 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçek maddeleri arasındaki korelasyonların yeterince güçlü olduğunu ve verilerin faktörleştirme için uygun olduğunu göstermektedir.
Faktör Analizi
Güvenilirlik analizinde Kaiser–Mayer-Olkin (KMO) testinin kullanılmış olması, ölçek geliştirme sürecinde Açımlayıcı Faktör Analizi (Exploratory Factor Analysis – EFA) uygulandığını veya uygulanmasının planlandığını işaret etmektedir. KMO değeri (0.695), faktör analizinin uygulanabilirliğini desteklemektedir.
Faktör analizi, 13 maddeden oluşan bu anketin altında yatan temel boyutları veya faktörleri ortaya çıkarmak için kritik öneme sahiptir. Orijinal çalışmada bu 13 maddenin tek bir faktör altında mı toplandığı, yoksa muhasebe-kültür değerlerine ilişkin alt boyutlara mı ayrıldığı bilgisi, tezin detaylı incelenmesiyle kesinleştirilebilir.
Enstrüman
Test Türü: Geliştirme (Developmental Scale)
Format: 13 maddelik anket formu.
Maddeler: 13 madde.
Derecelendirme: 7’li Likert tipi (1= tamamen katılıyorum – 7= hiç katılmıyorum). Bu, yüksek katılımın düşük bir puanla temsil edildiği ters bir derecelendirme sistemine işaret edebilir, ancak puanlamanın yorumu tezin metodoloji bölümünde açıklanmıştır.
Mevcut Diller: Türkçe.
Popülasyon Grubu: Yetişkin, meslek sahibi bireyler.
Yaş Grubu: Çalışan yetişkinler (muhasebe meslek mensupları).
Popülasyon Detayları: Bursa ilinde görev yapan muhasebe meslek mensupları.
Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) anketi.
Anahtar Kelimeler
Mevcut Durum, Profesyonel Algı, Bursa İli, KMO Testi, Faktör Analizi, Nicel Araştırma, 7’li Likert.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.
Bağlılık E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.
Yazışma Adresi: Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Tezin yapıldığı kurum, 2008 itibarıyla).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2008.
İzinler ve Ücret: Mevcut Durum Anketi, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım için yazar Münevver Aktaş’tan izin alınması gerekebilir. Tezin tam metnine YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir.
Orijinal PDF dokümanına buradan ulaşılabilir: mevcut-durum-anketi-toad.pdf
Referanslar
Aktaş, M. (2008). Bursa ili muhasebe meslek mensuplarının muhasebe-kültür değerlerinin araştırılması (Yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
Tezin tam metnine YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr
Mevcut Durum Anketinin Maddeleri
ÖNEMLİ: Mevcut Durum Anketinin 13 maddesi, sağlanan kaynak metinde listelenmemiştir. Bu nedenle, maddeler bu bölümde sunulamamaktadır. Maddeler için yazarın orijinal yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Mevcut Durum Anketi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/mevcut-durum-anketi/
memjavad. "Mevcut Durum Anketi." Turkish Psychological Scales, 14 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/mevcut-durum-anketi/.
memjavad. "Mevcut Durum Anketi." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/mevcut-durum-anketi/.
memjavad (2026) 'Mevcut Durum Anketi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/mevcut-durum-anketi/.
[1] memjavad, "Mevcut Durum Anketi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.
memjavad. Mevcut Durum Anketi. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.