Mcgill Ağrı Ölçeği Kısa Formu

Özet

Mcgill Ağrı Ölçeği Kısa Formu (MAÖ-KF), kronik ve akut ağrının çok boyutlu değerlendirilmesi amacıyla geliştirilen orijinal McGill Ağrı Ölçeği’nin kısaltılmış bir versiyonunun Türkçe’ye uyarlanmış halidir. Bu uyarlama çalışması, Berna Biçici tarafından 2010 yılında Ege Üniversitesi’nde yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Ölçek, ağrı deneyiminin duyusal, duygusal ve değerlendirici boyutlarını ölçen 3 alt boyuttan ve toplam 17 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme, 4’lü Likert ölçeği (0=yok – 3=şiddetli) formatındadır ve Türkçe konuşan popülasyonda ağrı değerlendirmesi için geçerli ve güvenilir bir araç olarak önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Ağrı, Mcgill Ağrı Ölçeği, Kısa Form, Psikometri, Geçerlik, Güvenirlik, Ağrı Değerlendirmesi, Uyarlama, Kronik Ağrı.

Yazarlar

Berna BİÇİCİ (Uyarlayan)

[quads id=5]

Amaç

Mcgill Ağrı Ölçeği Kısa Formu’nun (MAÖ-KF) temel amacı, bireylerin yaşadığı ağrının niteliğini ve yoğunluğunu hızlı ve etkili bir şekilde değerlendirmektir. Orijinal ölçek gibi, MAÖ-KF de ağrının sadece şiddetini değil, aynı zamanda duyusal (sensory) ve duygusal (affective) bileşenlerini de ölçerek ağrı deneyimine çok boyutlu bir yaklaşım sunmayı hedefler.

Türkçe uyarlama çalışması, bu aracın Türk kültürüne ve diline uygunluğunu test ederek, klinik ve araştırma ortamlarında güvenilir bir ağrı değerlendirme aracı olarak kullanılmasını sağlamayı amaçlamıştır. Kısa formu sayesinde, uzun süren değerlendirme süreçlerine gerek kalmadan ağrının temel bileşenleri saptanabilmektedir.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Ölçek, ağrıyı tek boyutlu bir his yerine, karmaşık ve çok boyutlu bir deneyim olarak ele alan bir yapı üzerine kurulmuştur. Bu yapı, ağrı algısının üç temel bileşenini kapsamaktadır: Duyusal (Sensory), Duygusal (Affective) ve Değerlendirici (Evaluative) boyutlar. MAÖ-KF, bu boyutları ölçerek ağrının subjektif niteliklerini nicel hale getirir.

Uyarlama çalışmasında belirtildiği üzere, MAÖ-KF toplam 3 alt boyuttan ve 17 maddeden oluşmaktadır. Bu maddeler, bireyin ağrıyı nasıl hissettiğini, bu ağrının yarattığı duygusal tepkileri ve genel ağrı şiddetine dair değerlendirmesini yansıtır. Ölçekte ters madde bulunmamaktadır, bu da puanlamayı kolaylaştırmaktadır.

Geçerlik

MAÖ-KF’nun geçerlik çalışmaları, özellikle uyum-uygunluk geçerliğine (Concurrent Validity) odaklanmıştır. Bu geçerlik türü, benzer bir özelliği eş zamanlı olarak ölçen diğer ölçeklerle (ölçüt puanlar) arasındaki ilişki incelenerek belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, MAÖ-KF’nun uyum-uygunluk geçerliğine sahip olduğunu göstermektedir.

Yapılan korelasyon analizlerinde, katsayıların düşük olmasına rağmen, her bir korelasyonun p < 0.01 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak, ilişki aranılan özelliğe bağlı olarak değişmekle birlikte, geçerlik katsayısı için hesaplanan 0.30 ve daha yüksek korelasyonlar testin geçerli olduğunun bir göstergesi olarak değerlendirilmiştir. Bu sonuçlar, MAÖ-KF’nun Türkçe popülasyonda ağrı değerlendirmesinde geçerli bir araç olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. MAÖ-KF’nun iç tutarlık güvenirlik katsayısını belirlemek amacıyla Cronbach Alfa güvenirlik analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda elde edilen Cronbach α değeri 0.78 olarak rapor edilmiştir.

Bu bulgu, ölçeğin maddelerinin kendi içinde yüksek düzeyde tutarlı olduğunu ve ölçülen yapının homojenliğinin yeterli düzeyde olduğunu göstermektedir. Psikometride 0.70 ve üzeri Cronbach Alfa değerleri genellikle kabul edilebilir veya iyi düzeyde güvenirlik olarak değerlendirilmektedir. Bu sonuç, MAÖ-KF’nun Türkçe popülasyonda güvenilir bir ölçüm sağladığını teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Mcgill Ağrı Ölçeği Kısa Formu (MAÖ-KF), orijinal yapısına uygun olarak üç temel alt boyutu temsil eden 17 maddeden oluşmaktadır. Uyarlama çalışması, ölçeğin yapısal bütünlüğünü ve faktör yüklerini incelemiştir.

Bu 3 alt boyutlu yapı, ölçeğin çok boyutlu ağrı deneyimini başarıyla ayrıştırdığını göstermektedir. Ölçeğin alt boyutları, ağrının duyusal, duygusal ve değerlendirici bileşenlerini ayrı ayrı ele alarak, klinisyenlere ve araştırmacılara ağrının doğası hakkında detaylı bilgi sunmaktadır.

Araç Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: 3 alt boyut ve toplam 17 madde. Maddeler 4’lü Likert ölçeği (0=yok, 1=hafif, 2=orta, 3=şiddetli) üzerinden derecelendirilmektedir.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Akut veya kronik ağrı şikayeti olan klinik popülasyonlar.

Yaş Grubu: Yetişkinler.

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü bünyesinde yürütülmüştür.

Test Metodolojisi: Bireysel öz bildirim (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Ağrı şiddeti, Duyusal Ağrı, Duygusal Ağrı, 17 maddelik ölçek, Cronbach Alfa, Uyum geçerliği.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir (Uyarlama çalışmasının yapıldığı kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2010 yılında tamamlanmıştır. Kullanım izinleri, ücretlendirme bilgileri ve ticari kullanım koşulları için sorumlu yazar Berna BİÇİCİ ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Uyarlama çalışmasının tam metnine YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir.

Kaynaklar

• Biçici, B. (2010). “Mcgill Ağrı Ölçeği Kısa Formu’nun” geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.

Uyarlama çalışmasının tam metnine YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden ulaşılabilir: tez.yok.gov.tr

Orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: mcgill-agri-olcegi-kisa-formu-mcgill-pain-survey-short-from-toad.pdf

[quads id=5]

Mcgill Ağrı Ölçeği Kısa Formu Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte ölçeğin maddeleri spesifik olarak listelenmemiştir; yalnızca ölçeğin 3 alt boyuttan ve toplam 17 maddeden oluştuğu bilgisi mevcuttur. Maddelerin tam listesine ve puanlama yönergelerine erişim sağlamak için ilgili yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.