McGill Ağrı Ölçeği- Kısa Form

Özet

McGill Ağrı Ölçeği- Kısa Form (SF-MPQ), ağrı deneyiminin çok boyutlu doğasını hızlı ve etkili bir şekilde değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş, orijinal McGill Ağrı Ölçeği’nin (MPQ) kısaltılmış bir versiyonudur. Bu ölçek, ağrının duyusal, duygusal ve değerlendirici bileşenlerini ölçerek klinik ve araştırma ortamlarında kullanım kolaylığı sağlar. Türkçeye uyarlaması, özellikle romatoid artrit hastalarında güvenirlik ve geçerliğinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir ve ölçeğin Türk popülasyonunda geçerli bir araç olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Ağrı değerlendirmesi, McGill Ağrı Ölçeği- Kısa Form, Romatoid Artrit, Uyarlama, Güvenirlik, Geçerlik, Ağrı, Psikometri.

Yazarlar

Yakut, Y., Yakut, E., Bayar, K., Uygur, F.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireyin yaşadığı ağrı deneyiminin yoğunluğunu ve kalitesini kısa sürede değerlendirmektir. SF-MPQ, uzun süreli test uygulamalarının zor olduğu veya tekrarlanan ölçümlerin gerektiği klinik durumlarda, ağrının duyusal (ne hissettiği) ve duygusal (nasıl hissettirdiği) boyutlarını ayırt etmeyi amaçlar.

Türkçe uyarlama çalışması, SF-MPQ’nun Türkçeye çevrilmiş halinin, özellikle romatoid artrit hastaları gibi kronik ağrı çeken popülasyonlarda klinik kullanıma uygunluğunu ve psikometrik yeterliliğini doğrulamayı hedeflemiştir.

Yapı

SF-MPQ, ağrının sadece fiziksel bir his değil, aynı zamanda bilişsel ve duygusal bileşenleri olan çok boyutlu bir fenomen olduğu varsayımına dayanır. Ölçek, ağrı deneyimini üç ana bileşen üzerinden ölçer:

• Duyusal Ağrı Bileşeni: Ağrının yerini, türünü ve fiziksel özelliklerini tanımlayan (örneğin, zonklayıcı, keskin) 11 kelimelik bir alt küme.
• Duygusal (Afektif) Ağrı Bileşeni: Ağrının bireyde yarattığı duygusal tepkileri (örneğin, korkutucu, yorucu) yansıtan 4 kelimelik bir alt küme.
• Şimdiki Ağrı Yoğunluğu (PPI) ve Görsel Analog Skalası (VAS): Ağrının genel şiddetini değerlendiren ek bileşenlerdir.

Geçerlik

Yakut ve ark. (2007) tarafından yapılan Türkçe uyarlama çalışmasında, SF-MPQ’nun romatoid artrit hastalarındaki yapısal ve eşzamanlı geçerliği incelenmiştir. Yapılan analizler, orijinal ölçekte olduğu gibi, Türkçe formun da ağrının duyusal ve duygusal yönlerini temsil eden iki ana faktör yapısını koruduğunu göstermiştir.

Çalışmada, SF-MPQ’nun toplam puanlarının diğer geçerli ağrı değerlendirme araçları (örneğin, Görsel Analog Skalası – VAS) ile yüksek düzeyde korelasyon gösterdiği rapor edilmiştir. Bu yüksek korelasyon, ölçeğin ağrı şiddetini ölçmede iyi bir eşzamanlı geçerliğe sahip olduğunu doğrulamaktadır. Ayrıca, ölçeğin bilinen grupları ayırt etme yeteneği de klinik olarak anlamlı bulunmuştur.

Güvenirlik

Türkçe sürümün güvenirliği, iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve test-tekrar test yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Uyarlama çalışmasında, SF-MPQ’nun hem duyusal hem de duygusal alt ölçekleri için yeterli düzeyde iç tutarlılık değerlerine ulaşıldığı belirtilmiştir. Bu sonuçlar, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve ölçeğin içsel olarak güvenilir olduğunu göstermektedir.

Özellikle kronik ağrı değerlendirmesinde kritik olan test-tekrar test güvenirliği, ölçeğin zaman içinde stabil sonuçlar verme yeteneğini doğrulamıştır. Bu yüksek güvenirlik, SF-MPQ’nun romatoid artrit gibi uzun süreli hastalıklarda tedavi yanıtını izleme aracı olarak güvenle kullanılabileceğini desteklemektedir.

Faktör Analizi

Orijinal SF-MPQ, temel olarak iki faktörlü bir yapıya sahiptir: Duyusal ve Duygusal. Türkçe uyarlama çalışmasında yapılan keşfedici faktör analizi, ölçeğin bu iki faktörlü yapısının Türk popülasyonunda da geçerli olduğunu doğrulamıştır. Faktör analizi sonuçları, 11 duyusal tanımlayıcı ve 4 duygusal tanımlayıcı maddenin beklenen faktörlere yüksek yüklenme gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu yapısal doğrulama, ölçeğin ağrı deneyiminin farklı niteliklerini ayrıştırma yeteneğini pekiştirmektedir.

Ölçme Aracı

Test Çeşidi: Psikometrik Ölçek Uyarlaması

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Self-Report Questionnaire). Toplam 15 kelime tanımlayıcı (11 duyusal, 4 duygusal) ve iki yoğunluk değerlendirmesi (Görsel Analog Skala ve Şimdiki Ağrı Yoğunluğu) içerir.

Mevcut Diller: İngilizce (Orijinal), Türkçe (Uyarlama) ve çok sayıda diğer dil.

Popülasyon Grubu: Kronik veya akut ağrı yaşayan yetişkinler.

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri yetişkinler.

Popülasyon Detayları: Türkçe uyarlama çalışması, romatoid artrit tanısı konmuş hastalar üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Katılımcılar, ağrılarını en iyi tanımlayan kelimeleri dört noktalı Likert tipi bir derecelendirme (0 = hiç yok, 1 = hafif, 2 = orta, 3 = şiddetli) kullanarak işaretlerler. Bu puanlar toplanarak Duyusal Ağrı Skoru (S-MPQ), Duygusal Ağrı Skoru (A-MPQ) ve Toplam Ağrı Skoru elde edilir.

Anahtar Kelimeler

Ağrı, Kronik Ağrı, Romatoloji, Duyusal Ağrı, Duygusal Ağrı, Kısa Form Ölçek, Yakut, Yavuz.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.

Bağlılık E-posta Adresleri: Sorumlu yazar için: [email protected]

İletişim Adresi: Yavuz Yakut (Sorumlu Yazar), Hacettepe Üniversitesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu, Ankara, Türkiye.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2007

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için genellikle izin gereklidir. Orijinal MPQ’nun kullanımı için genellikle lisanslama veya izin süreçleri mevcuttur. Detaylı bilgi ve kullanım izni için sorumlu yazar (Yavuz Yakut) ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası, aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: mcgill-pain-questionnaire-short-form-toad.pdf

Kaynaklar

Yakut, Y., Yakut, E., Bayar, K., & Uygur, F. (2007). Reliability and validity of the Turkish version short-form McGill Pain Questionnaire in patients with rheumatoid arthritis. Clinical Rheumatology, 26(7), 1083-1087. doi: 10.1007/s10067-006-0452-6

Melzack, R. (1975). The McGill Pain Questionnaire: Major properties and scoring methods. Pain, 1(3), 277–299. (Orijinal Ölçek Kaynağı)

[quads id=5]

McGill Ağrı Ölçeği- Kısa Form Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır.