Matematiksel Sağlamlık Ölçeği

Özet

Matematiksel Sağlamlık Ölçeği (MSÖ), bireylerin matematiksel zorluklar, engeller ve başarısızlıklar karşısında gösterdikleri psikolojik direnci, azmi ve olumlu tutumu ölçmek amacıyla geliştirilmiş önemli bir psikometrik araçtır. Bu giriş, ölçeğin Türkçe adaptasyon çalışmasına odaklanmaktadır. Nejla Gürefe ve Volkan Akçakın (2018) tarafından gerçekleştirilen bu adaptasyon çalışması, orijinal ölçeğin kültürel bağlamda geçerliğini ve güvenirliğini inceleyerek, Türk eğitim sistemindeki öğrencilerin matematik öğrenimine yönelik kaygılarını yönetme ve öğrenme süreçlerine aktif katılım sağlama yeteneklerini değerlendirmek için sağlam bir araç sunmuştur. MSÖ, öğrencilerin matematiksel yeteneklerine olan inanç düzeylerini ve zorluklarla başa çıkma stratejilerini belirlemede kritik bir role sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Matematiksel Sağlamlık, Psikometrik Ölçek, Geçerlik, Güvenirlik, Matematik Eğitimi, Adaptasyon.

Yazarlar

Nejla Gürefe, Volkan Akçakın

[quads id=5]

Amaç

Matematiksel Sağlamlık Ölçeği’nin (MSÖ) temel amacı, öğrencilerin matematik öğrenme sürecinde karşılaştıkları akademik engellere ve zorluklara rağmen sebat etme ve matematiksel düşünme becerilerini geliştirme kapasitelerini sistematik olarak belirlemektir. Bu ölçek, öğrencilerin matematiksel görevlere yaklaşım biçimlerini, motivasyon düzeylerini ve başarısızlıkları bir öğrenme fırsatı olarak algılama eğilimlerini ölçmeyi hedefler. Elde edilen veriler, eğitimcilerin öğrencilerin matematiksel sağlamlığını artırmaya yönelik pedagojik yaklaşımlarını ve müdahale programlarını şekillendirmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

Yapı

Ölçeğin ölçtüğü temel psikolojik yapı, Matematiksel Sağlamlık (Mathematical Resilience) kavramıdır. Bu yapı, genel psikolojik sağlamlığın matematiğe özgü bir alt kümesi olarak tanımlanır ve genellikle üç ana bileşenden oluşur:

• Kendine Güven ve Yetkinlik İnancı: Bireyin matematiksel görevleri başarıyla tamamlayabileceğine dair güçlü inancı.
• Zorluklarla Başa Çıkma ve Sebat Etme: Karmaşık problemlerle karşılaşıldığında vazgeçmemek ve çözüm için ısrarcı olmak.
• Matematiği Değerlendirme ve Olumlu Tutum: Matematiğin değerini kabul etme ve matematik öğrenme sürecine karşı pozitif bir bakış açısı geliştirme.

Matematiksel sağlamlığa sahip bireyler, zorluklardan kaçınmak yerine onlarla aktif olarak mücadele eder ve başarısızlıkları kişisel yetersizlikten ziyade öğrenme sürecinin doğal bir parçası olarak görürler.

Geçerlik

Gürefe ve Akçakın (2018) tarafından gerçekleştirilen Türkçe adaptasyon çalışmasında ölçeğin yapı geçerliği incelenmiştir. Orijinal İngilizce ölçeğin teorik yapısını test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin Türk kültürü bağlamında da kabul edilebilir düzeyde iyi bir uyum sergilediğini göstermiştir.

Ek olarak, ölçüt bağımlı geçerlik kapsamında, MSÖ puanlarının öğrencilerin matematik başarı puanları ve matematik kaygısı düzeyleri ile anlamlı korelasyonlar gösterdiği tespit edilmiştir. Yüksek matematiksel sağlamlık puanına sahip öğrencilerin, daha düşük matematik kaygısı ve potansiyel olarak daha yüksek akademik başarı sergilediği bulunmuştur, bu da ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. İç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değeri hesaplanmıştır. Adaptasyon çalışmasında, Matematiksel Sağlamlık Ölçeği’nin genel Cronbach Alfa değeri yüksek düzeyde (genellikle .80 ile .90 arasında) rapor edilmiştir. Bu yüksek değer, ölçek maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve güvenilir ölçümler sağladığını göstermektedir. Ayrıca, ölçeğin alt faktörleri için hesaplanan güvenirlik katsayıları da kabul edilebilir sınırların üzerinde bulunmuştur.

Faktör Analizi

Matematiksel Sağlamlık Ölçeği’nin adaptasyonunda, ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Analiz, orijinal ölçek yapısının (genellikle üç faktörlü) Türk örnekleminde de korunduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen uyum indeksleri (örneğin, RMSEA, CFI, TLI), modelin veriye mükemmel veya iyi düzeyde uyum sağladığını göstermiştir. Bu faktörler, öğrencilerin matematiksel zorluklara karşı geliştirdiği farklı psikolojik tepkileri ve başa çıkma mekanizmalarını temsil etmektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Tipik olarak 5’li Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Örn: 1=Kesinlikle Katılmıyorum, 5=Kesinlikle Katılıyorum)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler

Yaş Grubu: Genellikle ortaokul ve lise öğrencileri (12-18 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki farklı okul türlerinde ve kademelerde öğrenim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Questionnaire).

Anahtar Kelimeler

Öğrenci Başarısı, Öz Yeterlik, Matematik Kaygısı, Psikometri, Eğitim Psikolojisi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut Değil

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Nejla Gürefe)

Yazışma Adresi: Araştırmacının Kurumsal Adresi (Adaptasyon çalışmasının yapıldığı dönemdeki ilgili kurum adresi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Matematiksel Sağlamlık Ölçeği’nin Türkçe adaptasyonu 2018 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari olmayan araştırmalarda kullanımı için, sorumlu yazar Nejla Gürefe ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi ve izin alınması gerekmektedir. Kullanım ücreti bilgisi, yazarın takdirine bağlı olarak değişebilir.

Kaynaklar

Gürefe, N. & Akçakın, V. (2018). The Turkish adaptation of the Mathematical Resilience Scale: Validity and reliability study. Journal of Education and Training Studies, 6(4), 38-47. doi: 10.11114/jets.v6i4.2992

Bu ölçeğe ait orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: matematiksel-saglamlik-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Matematiksel Sağlamlık Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri bu kaynakta sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için lütfen Gürefe ve Akçakın (2018) makalesine başvurunuz.