Matematiksel Doyum Ölçeği

Özet

Matematiksel Doyum Ölçeği (MDÖ), Deniz Kaya tarafından 2020 yılında geliştirilen ve bireylerin matematik dersine yönelik duydukları genel tatmin, memnuniyet ve olumlu duygusal durumu ölçmeyi amaçlayan psikometrik bir araçtır. Ölçek, öğrencilerin matematik öğrenme sürecinden aldıkları hazzı ve derse olan duygusal bağlılıklarını nicel olarak değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Bu geliştirme çalışması, MDÖ’nün eğitim bilimleri alanında kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu kanıtlamak amacıyla kapsamlı psikometrik analizleri içermektedir.

MDÖ, matematik eğitiminde öğrencilerin motivasyonu ve akademik başarısı ile doyum arasındaki ilişkiyi incelemek isteyen araştırmacılar için standart bir veri toplama mekanizması sunar. Ölçek, beşli Likert tipi derecelendirme formatını kullanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Matematiksel doyum, matematik eğitimi, ölçek geliştirme, psikometri, öğrenci memnuniyeti.

Yazarlar

Deniz Kaya

Amaç

Matematiksel Doyum Ölçeği’nin (MDÖ) temel amacı, öğrencilerin matematik dersine karşı gösterdikleri doyum düzeylerini, yani dersten aldıkları memnuniyet, tatmin ve keyif alma derecesini ölçmektir. Bu ölçek, matematiksel başarı ile duygusal tutumlar arasındaki ilişkiyi incelemek isteyen araştırmacılar için standart bir araç sağlamak üzere geliştirilmiştir.

Ölçek, matematik eğitiminde öğrencilerin motivasyonunu ve akademik başarısını etkileyen önemli bir değişken olan duygusal doyumun nicel olarak belirlenmesine olanak tanır. Bu sayede eğitimciler, öğrencilerin derse olan pozitif yönelimlerini artırmaya yönelik stratejiler geliştirebilirler.

Yapı

MDÖ, bireylerin akademik bir alana (matematik) yönelik geliştirdiği duygusal ve bilişsel tatmin durumunu ölçen bir yapıdır. Matematiksel doyum, sadece başarıyı değil, aynı zamanda öğrenme sürecine yönelik kişisel değer atfetme ve olumlu duygu deneyimleme boyutlarını da içerir.

Bu yapı, genellikle matematik kaygısı veya matematik tutumu gibi diğer duygusal değişkenlerle ilişkilidir, ancak doyum daha çok mevcut deneyimden alınan haz ve memnuniyet üzerine odaklanır. Ölçek, bu çok boyutlu yapıyı yakalamak için tasarlanmıştır.

Geçerlik

Matematiksel Doyum Ölçeği’nin geçerlik çalışmaları, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne derece doğru ölçtüğünü belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Kaya (2020) tarafından yürütülen çalışmada, öncelikle uzman görüşleri alınarak kapsam geçerliği sağlanmıştır.

Yapı geçerliği ise temel olarak faktör analizi yöntemleriyle incelenmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak beklenen alt boyutlar altında toplandığını göstermiştir. Çalışmanın detaylı geçerlik sonuçları ve kullanılan geçerlik türleri (örneğin, ölçüt bağımlı geçerlik) makalenin ilgili bölümlerinde detaylıca sunulmuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla incelenmiştir. Kaya (2020) çalışmasında, iç tutarlılık katsayısı olarak Cronbach Alfa değeri hesaplanmıştır. Elde edilen yüksek alfa katsayısı, ölçek maddelerinin birbirleriyle tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik çalışmalarının detayları (örneğin, test-tekrar test güvenirliği veya madde-toplam korelasyonları) ilgili makalede detaylıca sunulmuştur. Yüksek güvenirlik değerleri, MDÖ’nün tekrarlanan uygulamalarda benzer sonuçlar verme yeteneğine sahip olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Matematiksel Doyum Ölçeği’nin yapı geçerliğini incelemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Bu analizler sonucunda, ölçeğin faktör yapısı belirlenmiş ve maddelerin faktör yükleri incelenmiştir. Analizler, ölçeğin teorik beklentilere uygun, temiz bir faktör yapısına sahip olduğunu ortaya koymuştur.

Faktör analizi sonuçları, MDÖ’nün tek boyutlu veya çok boyutlu bir yapıyı temsil ettiğini açıkça göstermektedir. Bu faktör yapısı, matematiğe yönelik memnuniyet düzeyinin farklı bileşenlerini ayrıştırmada kritik rol oynamıştır ve ölçeğin yapısal bütünlüğünü desteklemektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Beşli Likert Tipi Derecelendirme. Yanıtlar şu şekildedir: 1= kesinlikle katılmıyorum, 5= kesinlikle katılıyorum.

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Kitle: Öğrenciler (Matematik eğitimi alan bireyler)

Yaş Grubu: Makalenin detaylarına bağlı olmakla birlikte, genellikle ortaokul, lise veya üniversite öğrencileri.

Nüfus Detayları: Orijinal çalışma, Türkiye’deki eğitim ortamlarında bulunan öğrencileri kapsamaktadır.

Test Metodolojisi: Bireysel veya grup uygulamasına uygun, öz bildirim temelli anket formu.

Anahtar Kelimeler

Matematiksel doyum, eğitim psikolojisi, akademik tutum, ölçme ve değerlendirme, Cronbach Alfa.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalede belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin geliştirildiği yıl 2020‘dir. Ölçek, akademik araştırmalar için genellikle sorumlu yazar (Deniz Kaya) ile iletişime geçilerek izin alınması koşuluyla ücretsiz olarak kullanılabilmektedir. Ticari kullanımlar veya geniş ölçekli uygulamalar için yazarla doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

• Kaya, D. (2020). Matematiksel Doyum Ölçeği’nin (MDÖ) geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 49, 309-330. doi:10.9779/pauefd.532849.

Makalenin orijinal bağlantısı şu adrestedir: dergipark.org.tr

Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: matematiksel-doyum-olceginin-mdo-gelistirilmesi-gecerlik-ve-guvenirlik-calismasi-toad.pdf

Matematiksel Doyum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddesi orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

• Matematik benim için mükemmel bir derstir.