Matematiksel Muhakeme Beceri Düzeyi Belirleme Ölçeği

Özet

Bu ölçek, Erdem (2011) tarafından yürütülen yüksek lisans tezi kapsamında, ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin matematiksel muhakeme beceri düzeylerini ölçmek ve belirlemek amacıyla geliştirilmiştir. Çalışma, öğrencilerin sadece genel matematiksel akıl yürütme yeteneklerini değil, aynı zamanda olasılıksal muhakeme becerilerini de derinlemesine incelemeyi hedeflemiştir. Ölçek, bu becerilerin mevcut durumunu saptayarak eğitimsel müdahaleler için temel veriler sağlamaktadır.

Ölçeğin geliştirilmesi, psikometrik ölçek geliştirme süreçlerine uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Matematiksel düşünme süreçlerinin karmaşıklığını yansıtan bu araç, öğrencilerin problem çözme sırasında kullandıkları mantıksal çıkarım yollarını değerlendirmeye odaklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Matematiksel muhakeme, olasılıksal muhakeme, beceri düzeyi, muhakeme, ilköğretim 7. sınıf, psikometrik ölçek, Erdem 2011.

Yazarlar

Erdem, E.

[quads id=5]

Amaç

Matematiksel Muhakeme Beceri Düzeyi Belirleme Ölçeği’nin temel amacı, 7. sınıf öğrencilerinin matematik disiplini içinde karşılaştıkları problemleri çözmek, ilişkileri analiz etmek ve mantıksal sonuçlara ulaşmak için kullandıkları matematiksel muhakeme yeterliliklerini objektif bir şekilde değerlendirmektir.

Ölçek, öğrencilerin mevcut bilgi düzeylerinin ötesinde, bilgiyi kullanma ve uygulama yeteneklerini ölçerek, matematik eğitimindeki güçlü ve zayıf yönleri tespit etmeye yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır. Bu araç, özellikle olasılık kavramlarına yönelik muhakeme becerilerinin incelenmesinde önemli bir rol oynamıştır.

Yapı

Ölçek tarafından ölçülen ana yapı, bilişsel psikolojinin önemli bir alanı olan Matematiksel Muhakeme Becerisi‘dir. Bu yapı, öğrencilerin matematiksel durumları formüle etme, bu durumlar hakkında akıl yürütme, kanıtları değerlendirme ve matematiksel argümanlar üretme kapasitesini kapsar.

Tezin başlığından anlaşıldığı üzere, ölçek iki temel alt boyutu hedeflemektedir: 1) Genel Matematiksel Muhakeme ve 2) Olasılıksal Muhakeme. Olasılıksal muhakeme, belirsizlik içeren durumları yorumlama ve bu durumlara ilişkin doğru tahminlerde bulunma yeteneği ile ilgilidir.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirildiği yüksek lisans tezinde, geçerlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel sonuçlar (örneğin, faktör yükleri veya korelasyon katsayıları) kaynak özette belirtilmemiştir. (Kaynakta: -)

Ancak, geliştirme ölçeği olması nedeniyle, kapsam geçerliğini sağlamak amacıyla alanında uzman akademisyenlerin ve matematik öğretmenlerinin görüşlerine başvurularak maddelerin ölçülmek istenen yapıyı temsil etme derecesinin sağlandığı varsayılmaktadır. Yapı geçerliği için faktör analizinin kullanıldığına dair bilgi mevcut değildir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliğine ilişkin spesifik istatistiksel değerler (örneğin, iç tutarlılık katsayısı, test-tekrar test güvenirliği) kaynakta sunulmamıştır. (Kaynakta: -)

Akademik standartlara uygun bir geliştirme süreci göz önünde bulundurulduğunda, ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla Cronbach Alfa katsayısı gibi güvenirlik analizlerinin tez çalışması içinde gerçekleştirilmiş olması beklenmektedir. Bu değerler, ölçeğin tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini gösterir.

Faktör Analizi

Matematiksel Muhakeme Beceri Düzeyi Belirleme Ölçeği’nin kaç faktörden oluştuğu veya faktör analiz sonuçları kaynakta belirtilmemiştir.

Tezin kapsamı göz önüne alındığında, ölçeğin maddelerinin matematiksel muhakeme ve olasılıksal muhakeme olmak üzere iki ana bileşen altında toplandığı veya tek bir genel muhakeme becerisi faktörü olarak ele alındığı tahmin edilebilir. Bu tür bir beceri düzeyini ölçen araçlarda, genellikle yapı geçerliğini kanıtlamak için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Yüksek Lisans Tezi Kapsamında Geliştirilmiştir)

Format: Kaynakta Derecelendirme bilgisi mevcut değildir. (Kaynakta: -). Beceri düzeyi belirleme amacıyla geliştirildiği için, muhtemelen çoktan seçmeli veya açık uçlu performans maddelerinden oluşmaktadır.

Mevcut Diller: Türkçe

Hedef Nüfus Grubu: İlköğretim Öğrencileri

Yaş Grubu: Yaklaşık 12-13 yaş

Nüfus Detayları: İlköğretim 7. sınıf öğrencileri.

Test Metodolojisi: Bilişsel yetenek testi veya başarı testi metodolojisi kullanılarak öğrencilerin matematiksel ve olasılıksal akıl yürütme becerilerini ölçmeye yönelik maddelerden oluşur.

Anahtar Kelimeler

Adıyaman Üniversitesi, yüksek lisans tezi, bilişsel beceriler, eğitim psikolojisi, 7. sınıf, matematik öğretimi, ölçme ve değerlendirme.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurum E-posta Adresleri: Bilinmiyor

Yazışma Adresi: Adıyaman Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (Tez Kurumu)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2011 yılında Erdem tarafından yürütülen akademik bir çalışma (Yüksek Lisans Tezi) sırasında geliştirilmiştir.

Ölçeğin ticari amaçlı kullanımı veya geniş çaplı bilimsel araştırmalarda kullanımı için yazar Erdem E.’den ve tezin sunulduğu Adıyaman Üniversitesi’nden resmi izin alınması gerekmektedir. Kullanım ücreti bilgisi kaynakta yer almamaktadır.

Kaynaklar

  1. Erdem, E. (2011). İlköğretim 7. sınıf öğrencilerinin matematiksel ve olasılıksal muhakeme becerilerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Adıyaman Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adıyaman.

  2. Tez, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişime açıktır: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi burada indirilebilir: matematiksel-muhakeme-beceri-duzeyi-belirleme-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Matematiksel Muhakeme Beceri Düzeyi Belirleme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçeğin maddeleri, kaynak içerikte doğrudan sağlanmamıştır. Maddelere erişim için yazarın orijinal yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2026). Matematiksel Muhakeme Beceri Düzeyi Belirleme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/matematiksel-muhakeme-beceri-duzeyi-belirleme-olcegi/

memjavad. "Matematiksel Muhakeme Beceri Düzeyi Belirleme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 19 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/matematiksel-muhakeme-beceri-duzeyi-belirleme-olcegi/.

memjavad. "Matematiksel Muhakeme Beceri Düzeyi Belirleme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/matematiksel-muhakeme-beceri-duzeyi-belirleme-olcegi/.

memjavad (2026) 'Matematiksel Muhakeme Beceri Düzeyi Belirleme Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/matematiksel-muhakeme-beceri-duzeyi-belirleme-olcegi/.

[1] memjavad, "Matematiksel Muhakeme Beceri Düzeyi Belirleme Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.

memjavad. Matematiksel Muhakeme Beceri Düzeyi Belirleme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF