Lisansüstü Eğitimde Örgüt İklimi Ölçeği

Özet

Lisansüstü Eğitimde Örgüt İklimi Ölçeği, Hasan Yücel Ertem ve Gökhan Gökalp tarafından 2019 yılında geliştirilmiş psikometrik özellikleri kanıtlanmış bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, üniversitelerde lisansüstü düzeyde öğrenim gören öğrencilerin, içinde bulundukları akademik ve idari ortamın örgütsel iklimine dair algılarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Ölçek, özellikle lisansüstü eğitimin kendine has dinamikleri ve beklentileri çerçevesinde, öğrenci başarısını ve memnuniyetini etkileyen çevresel faktörleri değerlendirmeye odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Örgüt İklimi, Lisansüstü Eğitim, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Özellikler, Akademik Çevre, Üniversite Yönetimi.

Yazarlar

Hasan Yücel Ertem, Gökhan Gökalp.

Amaç

Ölçeğin geliştirilme amacı, örgüt iklimi kavramının lisansüstü eğitim bağlamındaki özel yansımalarını tespit etmek ve bu iklimin öğrencilerin deneyimleri üzerindeki etkisini nicel olarak belirlemektir. Geleneksel örgüt iklimi ölçekleri genellikle işyeri ortamlarına odaklanırken, bu ölçek akademik destek, araştırma olanakları, danışman-öğrenci ilişkileri ve kurumsal adalet gibi lisansüstü düzeydeki kritik faktörleri ölçmek üzere özelleştirilmiştir. Ölçek, eğitim kurumlarına iyileştirme alanlarını belirlemede somut veriler sunmayı hedeflemektedir.

Bu araç, eğitim yöneticilerine ve akademisyenlere, lisansüstü eğitim programlarının kalitesini artırmak ve öğrencilerin motivasyonunu desteklemek amacıyla stratejik kararlar almalarında yardımcı olacak sağlam bir veri tabanı sağlamaktadır.

Yapı

Lisansüstü Eğitimde Örgüt İklimi Ölçeği, öğrencilerin algıladığı çevreyi yansıtan çok boyutlu bir yapıyı ölçer. Ölçeğin temel yapıları (faktörleri), genellikle aşağıdaki boyutları içerecek şekilde tasarlanmıştır:

• Akademik Destek ve Kaynaklar: Öğrencilere sağlanan laboratuvar, kütüphane ve finansal destek olanaklarının yeterliliği.
• Danışmanlık İlişkileri: Tez danışmanları ile öğrencilerin arasındaki etkileşim kalitesi, geri bildirim sıklığı ve rehberlik düzeyi.
• Sosyal ve Kurumsal Adalet: Üniversite içindeki karar alma süreçlerinin şeffaflığı ve öğrencilere eşit davranıldığına dair algılar.
• İşbirliği ve Meslektaş Desteği: Diğer lisansüstü öğrencilerle kurulan işbirlikçi ortam ve dayanışma düzeyi.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışması (Ertem & Gökalp, 2019), geçerlik çalışmalarına büyük önem vermiştir. Yapılan çalışmalar, ölçme aracının amaçladığı yapıyı gerçekten ölçtüğünü göstermektedir.

Özellikle Yapı Geçerliği, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri (DFA) kullanılarak incelenmiştir. Bu analizler sonucunda, ölçeğin teorik olarak öngörülen boyutlarla uyumlu, iyi tanımlanmış faktör yapısına sahip olduğu saptanmıştır. Ayrıca, ölçek maddelerinin ilgili literatürle uyumu ve alan uzmanlarının görüşleri alınarak Kapsam Geçerliği sağlanmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve istikrarını kanıtlamıştır. İç tutarlılık güvenirlik katsayısı olan Cronbach Alfa değeri, ölçeğin genelinde ve alt boyutlarında yüksek bulunmuştur. Yüksek alfa katsayısı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Bu yüksek güvenirlik sonuçları, ölçeğin tekrarlanan uygulamalarda benzer sonuçlar verebileceğine işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini tespit etmek amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.

AFA, ölçek maddelerinin altında yatan temel boyutları keşfetmek için kullanılmış ve bu analizler sonucunda ölçeğin çok faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. DFA ise, elde edilen faktör yapısının teorik model ile ne kadar uyumlu olduğunu test etmek için kullanılmış ve uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğu rapor edilmiştir. Bu analizler, Lisansüstü Eğitimde Örgüt İklimi Ölçeği’nin sağlam bir psikometrik temele sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatının kullanıldığı varsayılmaktadır (Örn: “Kesinlikle Katılıyorum” – “Kesinlikle Katılmıyorum”).

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Nüfus Grubu: Üniversitelerin lisansüstü programlarına (Yüksek Lisans ve Doktora) kayıtlı öğrenciler.

Yaş Grubu: Yetişkin (Genellikle 22 yaş ve üzeri).

Nüfus Detayları: Türkiye’deki çeşitli üniversitelerin Eğitim Bilimleri Enstitülerinde öğrenim gören yüksek lisans ve doktora öğrencileri örneklem olarak kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği. Katılımcılardan, lisansüstü eğitim aldıkları kurumdaki örgüt iklimine dair algılarını yansıtan ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel Algı, Öğrenci Deneyimi, Akademik Ortam, Ölçek Geçerliği, Güvenirlik, Eğitim Yönetimi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Çalışmanın yayınlanma tarihinde ORCID bilgisi belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Hasan Yücel Ertem)

Yazışma Adresi: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (Sorumlu yazarın kurumu olduğu varsayılmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2019 yılında yayımlanmıştır. Kullanım izinleri için sorumlu yazar Hasan Yücel Ertem ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik araştırma amaçlı kullanımlar genellikle ücretsiz olsa da, ticari veya geniş ölçekli uygulamalar için yazarların onayı zorunludur.

Ölçeğin orijinal PDF belgesine buradan ulaşılabilir: lisansustu-egitimde-orgut-iklimi-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Ertem, H. Y., ve Gökalp, G. (2019). Lisansüstü Eğitimde Örgüt İklimi Ölçeğinin geliştirilmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(3), 784-797. DOI: 10.17679/inuefd.480361.

Lisansüstü Eğitimde Örgüt İklimi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Kullanıcıların ölçek maddelerine ulaşmak için yukarıda belirtilen referans makaleye başvurmaları gerekmektedir.