Kültürel Duyarlılık Algıları Ölçeği- KDAÖ

Özet

Kültürel Duyarlılık Algıları Ölçeği (KDAÖ), 2017 yılında Neslihan Güçlücan ve A. Sibel Trüküm tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, bireylerin kültürel duyarlılık düzeylerine ilişkin algılarını ve farkındalıklarını belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirme süreci, kapsamlı bir geçerlik ve güvenirlik çalışması ile desteklenmiştir. KDAÖ, psikolojik ve eğitimsel araştırmalarda kültürlerarası etkileşim ve algıların değerlendirilmesi için önemli bir araç olarak sunulmuştur.

Ölçek, katılımcıların kültürel farklılıklara yönelik tutum ve davranışlarını 5’li Likert Ölçeği formatında değerlendirmelerine olanak tanır. KDAÖ’nün geliştirilme amacı, alan yazındaki kültürel yeterlilik ve duyarlılık kavramlarının ölçülmesine yönelik araç eksikliğini gidermektir. İlk sunumu, 2017 yılında düzenlenen Uluslararası Eğitim Araştırmaları Kongresi (EJER) kapsamında yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kültürel Duyarlılık, Ölçek Geliştirme, Algı, Psikometrik Özellikler, Eğitim Araştırmaları, Likert

Yazarlar

Neslihan Güçlücan, A. Sibel Trüküm

Amaç

Kültürel Duyarlılık Algıları Ölçeği- KDAÖ’nün temel amacı, bireylerin farklı kültürlere ve kültürel çeşitliliğe karşı geliştirdikleri algı, farkındalık ve kabul düzeylerini sistematik olarak ölçebilecek, psikometrik özellikleri güçlü bir araç ortaya koymaktır. Ölçek, özellikle eğitim, psikoloji ve sosyal bilimler alanlarında çalışan profesyonellerin, bireylerin kültürel yeterliliklerini değerlendirmelerine yardımcı olmayı hedefler.

Bu ölçek, geliştirildiği dönemde, kültürel duyarlılık kavramının derinlemesine anlaşılmasına ve bu alandaki eğitim programlarının etkinliğinin ölçülmesine katkıda bulunmak üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin kullanımı sayesinde, kültürel farklılıkların yönetiminde bireysel ve kurumsal düzeyde ihtiyaç duyulan gelişim alanları belirlenebilir.

Yapı

KDAÖ’nün ölçtüğü temel yapı, bireylerin Kültürel Duyarlılık Algılarıdır. Kültürel duyarlılık, yalnızca farklı kültürlerin varlığını bilmekle kalmayıp, aynı zamanda bu farklılıklara karşı olumlu bir tutum sergilemeyi, empati kurmayı ve uygun davranışsal tepkiler geliştirmeyi içeren çok boyutlu bir yapıdır. Bu yapı genellikle bilişsel (farkındalık), duyuşsal (saygı ve kabul) ve davranışsal (uygun etkileşim) boyutları içerir.

Ölçeğin maddeleri, bireylerin kendi kültürel algılarını, başkalarının kültürel deneyimlerine ne kadar açık olduklarını ve kültürel çatışma durumlarında nasıl tepki verdiklerini değerlendirmeye odaklanmıştır. Bu yapı, kültürlerarası iletişim becerilerinin ve kültürel yeterliliğin temel bileşenlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışması, kapsamlı bir geçerlik analizi içerdiğini belirtmektedir. Ancak, yayımlanan bildiri özetinde spesifik geçerlik katsayıları veya yöntemleri (örneğin, yapı geçerliği için faktör yükleri, ayırt edici geçerlik veya ölçüt geçerliği) detaylandırılmamıştır. Ölçek geliştirme çalışmalarında standart olarak, yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi yöntemleri kullanılır.

Gelecekteki araştırmalar, KDAÖ’nün farklı popülasyonlarda ve bağlamlarda geçerliğini test etmeli, özellikle benzer yapılarla ilişkisini (yakınsak ve ıraksak geçerlik) incelemelidir. Bu çalışmalar, ölçeğin teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini daha net ortaya koyacaktır.

Güvenirlik

KDAÖ’nün güvenirlik çalışması da geliştirme sürecinin bir parçası olarak yürütülmüştür. Güvenirlik, ölçeğin tutarlı ve kararlı sonuçlar üretme yeteneğini ifade eder. Genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) kullanılarak rapor edilir. Ancak, geçerlik bölümünde olduğu gibi, bildiri özetinde bu katsayılara dair somut bir veri sunulmamıştır.

Ölçeğin yüksek iç tutarlılığa sahip olması, tüm maddelerin aynı temel yapıyı, yani kültürel duyarlılık algılarını, ölçtüğünü gösterir. Ölçeğin psikometrik özellikler açısından sağlamlığını teyit etmek için test-tekrar test güvenirliği gibi ek yöntemlerin de incelenmesi önerilmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek “Geliştirme” türünde olduğu için, Faktör Analizi (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) yöntemlerinin, Kültürel Duyarlılık Algıları yapısının boyutlarını ortaya çıkarmak ve ölçeğin yapı geçerliğini kanıtlamak amacıyla kullanıldığı varsayılmaktadır. Faktör analizi, ölçeğin maddelerinin kaç alt boyutta toplandığını ve bu boyutların teorik yapıyla ne kadar uyumlu olduğunu gösterir.

Tipik olarak, kültürel duyarlılık gibi karmaşık yapılar birden fazla faktör içerebilir (örneğin, kültürel farkındalık, kültürel etkileşim isteği, kültürel hoşgörü). Ölçeğin faktör yapısına dair detaylı bilgi, tam metin makalelerde veya tez çalışmalarında bulunmalıdır. Bu analiz, KDAÖ’nün çok boyutlu mu yoksa tek boyutlu mu olduğunu kesinleştirecektir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme (Özgün bir ölçek geliştirme çalışmasıdır)

Format: Öz Bildirim Ölçeği

Derecelendirme: 5’li Likert Ölçeği (Örneğin: 1=Kesinlikle Katılmıyorum, 5=Kesinlikle Katılıyorum)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon veya Üniversite Öğrencileri (Eğitim araştırmaları bağlamında geliştirildiği için yüksek olasılıkla bu gruplardan biri kullanılmıştır.)

Yaş Grubu: Yetişkinler (Genellikle 18 yaş ve üzeri)

Popülasyon Detayları: Bildiri özetinde popülasyonun tam detayları verilmemiştir. Çalışmanın eğitim kongresinde sunulması, örneklemin eğitim fakültesi öğrencileri veya öğretmenler olabileceğini düşündürmektedir.

Test Metodolojisi: Veri toplama yöntemi anket/öz bildirim formudur. Puanlama, Likert tipinde olduğu için genellikle toplanan puanların ortalaması veya toplam puanı üzerinden yapılır; yüksek puanlar daha yüksek kültürel duyarlılık algısına işaret eder.

Anahtar Kelimeler

KDAÖ, Ölçek, Kültürlerarası İletişim, Psikolojik Ölçme, Faktör Yapısı, Geçerlik, Güvenirlik

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Neslihan Güçlücan

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bildirilmemiştir.

Kurumsal E-posta Adresleri: Bildirilmemiştir.

İletişim Adresi: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya akademik araştırmalarda kullanımı için spesifik izin ve ücret bilgisi sunulmamıştır. Akademik çalışmalarda kullanımı için genellikle sorumlu yazar (Neslihan Güçlücan) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin sunulduğu konferans bildiri özetleri kitabına buradan erişilebilir: ejercongress.org

Kaynaklar

• Güçlücan, N. ve Trüküm, A.S. (2017). Kültürel Duyarlılık Algıları Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ejer 2017 Bildiri Özetleri Kitabı içinde (ss.1518-1520). 11-14 Mayıs 2017, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.

Kültürel Duyarlılık Algıları Ölçeği- KDAÖ Maddeleri

Ölçeğin maddeleri, yayımlanmış olan konferans bildiri özetinde detaylı olarak sunulmamıştır. Maddelerin tam listesi için, yazarların tam metin makalelerine veya tez çalışmalarına başvurulması gerekmektedir.