Kozmetik Cerrahiyi Kabul Ölçeği

Özet

Kozmetik Cerrahiyi Kabul Ölçeği (KCKÖ), bireylerin estetik ve kozmetik cerrahi müdahalelere yönelik tutumlarını, niyetlerini ve genel kabul düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş olan orijinal Acceptance of Cosmetic Surgery Scale (ACSS) adlı aracın Türkçe uyarlama çalışmasıdır. Bu ölçek, özellikle günümüz toplumlarında artan vücut imajı kaygıları ve medyanın estetik cerrahi üzerindeki etkisi bağlamında bireylerin bu tür işlemleri ne ölçüde normalleştirdiğini belirlemeyi hedefler. Türk kültürüne özgü dilsel ve kültürel geçerliliğini sağlamak amacıyla Karaca ve arkadaşları tarafından 2017 yılında adapte edilmiştir.

Ölçeğin temel amacı, bireysel farklılıkları saptayarak, kozmetik cerrahi işlemlerine karşı olan olumlu veya olumsuz yaklaşımları nicel bir şekilde değerlendirmektir. Bu adaptasyon çalışması, hem hemşirelik hem de psikiyatri alanlarında, danışmanlık ve tedavi planlaması süreçlerinde önemli bir araç olarak kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kozmetik Cerrahi, Kabul Ölçeği, Vücut İmajı, Estetik Cerrahi, Psikometri, Uyarlama, ACSS.

Yazarlar

Karaca, S., Karakoç, A., Onan, N., Kadıoğlu, H. (Uyarlama Çalışması Yazarları).

Amaç

Kozmetik Cerrahiyi Kabul Ölçeği’nin temel amacı, kozmetik cerrahiye yönelik kişisel ve sosyal kabul düzeylerini sistematik olarak değerlendirmektir. Ölçek, bu tür müdahalelerin bireylerin yaşamlarındaki yerini ve önemini, ayrıca bu kararı etkileyen sosyal normları ve kişisel motivasyonları anlamlandırmaya yardımcı olur.

Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonda da güvenilir ve geçerli sonuçlar vereceğini kanıtlamak için yapılmıştır. Ölçek, özellikle genç yetişkinler ve vücut imajı konusunda yüksek kaygı taşıyan gruplar üzerinde yapılan araştırmalarda kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Yapı

Kozmetik Cerrahiyi Kabul Ölçeği (KCKÖ), bireylerin estetik müdahaleye olan eğilimlerini ve kabul düzeylerini yansıtan çok boyutlu bir psikolojik yapıyı ölçer. Orijinal ACSS genellikle iki temel alt boyuttan oluşur:

• Kişisel Kabul (Personal Acceptance): Bireyin kendisi için gelecekte kozmetik cerrahi yaptırma olasılığını ve niyetini ifade eder.
• Sosyal Kabul (Social Acceptance): Estetik cerrahinin genel olarak toplum içinde ne kadar normal, yaygın ve kabul edilebilir olduğunu düşündüğünü ifade eder.

Bu ölçek, sosyal baskı, medya etkisi ve kişisel vücut memnuniyetsizliği gibi faktörlerin kozmetik cerrahiye olan kabulü nasıl etkilediğini incelemek için güçlü bir araç sağlar.

Geçerlik

Karaca, Karakoç ve diğerlerinin 2017 yılında yürüttüğü Türkçe uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapısal geçerlik analizleri gerçekleştirilmiştir.

• Yapı Geçerliği: Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak ölçeğin orijinal iki faktörlü yapısının Türk örnekleminde de korunduğu gösterilmiştir. Bu analizler, maddelerin teorik olarak ölçmesi beklenen yapı ile ne kadar uyumlu olduğunu teyit etmiştir.
• Kriter Geçerliği: Ölçeğin, ilgili diğer yapılarla (örneğin, vücut memnuniyetsizliği veya özgüven) beklenen yönde ilişkiler gösterip göstermediği incelenmiştir.

Çalışmanın sonuçları, KCKÖ’nün Türk popülasyonunda geçerlik açısından tatmin edici düzeyde olduğunu ortaya koymuştur.

Güvenirlik

Türkçe adaptasyon çalışmasında KCKÖ’nün güvenilirliği, iç tutarlılık katsayıları hesaplanarak değerlendirilmiştir.

• İç Tutarlılık: Ölçeğin genel iç tutarlılığını belirlemek amacıyla Cronbach Alfa (Güvenirlik) katsayısı hesaplanmıştır. Elde edilen değerlerin, kabul edilebilir psikometrik standartların üzerinde olduğu raporlanmıştır, bu da ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Genellikle, ölçeğin zamana karşı kararlılığını ölçmek için test-tekrar test uygulaması da gerçekleştirilir. Bu yöntemle, farklı zamanlarda alınan ölçümlerin korelasyonu incelenerek ölçeğin kararlılığı teyit edilmiştir.

Faktör Analizi

Adaptasyon çalışmasında, ölçeğin yapısal uygunluğunu değerlendirmek için Faktör Analizi kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin orijinal yapısını desteklemektedir.

Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile maddelerin faktör yükleri incelenmiş ve her bir maddenin hangi alt boyuta ait olduğu belirlenmiştir. Ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak, elde edilen faktör yapısının veriyle uyumu test edilmiş ve uyum indekslerinin (CFI, TLI, RMSEA gibi) kabul edilebilir sınırlar içinde olduğu raporlanmıştır. Bu sonuçlar, KCKÖ’nün Türkçe versiyonunun da iki boyutlu yapıyı koruduğunu göstermektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Orijinal: Acceptance of Cosmetic Surgery Scale – ACSS)

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme (Kaynakta belirtilmemiş, ancak standart ACSS formatıdır.)

Mevcut Diller: Türkçe, İngilizce (Orijinal)

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon, Üniversite Öğrencileri, Vücut İmajı Kaygısı Taşıyan Bireyler.

Yaş Grubu: Yetişkinler (Özellikle genç yetişkinler).

Popülasyon Detayları: Türk uyarlama çalışması genellikle üniversite öğrencileri veya sağlık çalışanları gibi kolay ulaşılabilir örneklemler üzerinde yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Kozmetik Cerrahi, ACSS, Kabul, Tutum, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometri, Faktör Analizi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ayşe KARAKOÇ.

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Marmara Üniversitesi, Hemşirelik Fakültesi (Tahmini Affiliation).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin ticari kullanımı için orijinal geliştiricilerle iletişime geçilmesi gerekebilir. Akademik araştırmalarda kullanım genellikle kaynakça gösterimi ile mümkündür.

Ücret: Ölçek adaptasyonunun kendisi için bir ücret belirtilmemiştir.

Test Yılı (Uyarlama): 2017

Kaynaklar

Karaca, S., Karakoç, A., Onan, N., & Kadıoğlu, H. (2017). Validity and reliability of the Turkish version of the Acceptance of Cosmetic Surgery Scale (ACSS). Journal of Psychiatry Nursing, 8(1), 17-22. doi: 10.14744/phd.2017.72692

Makalenin orijinal PDF’i Journal Agent üzerinden erişilebilir: journalagent.com

Ölçeğin orijinal PDF’i (muhtemelen uyarlama formu) buradan indirilebilir: kozmetik-cerrahiyi-kabul-olcegi-toad.pdf

Kozmetik Cerrahiyi Kabul Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler genellikle ilgili bilimsel makalenin ekinde veya sorumlu yazardan talep edilerek edinilebilir.

Ancak, ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasının PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir, bu dosya maddeleri içerebilir:

• kozmetik-cerrahiyi-kabul-olcegi-toad.pdf