Kobilerin Bilgi Güvenliği Farkındalığı Ölçeği

Özet

Kobilerin Bilgi Güvenliği Farkındalığı Ölçeği (KBGFÖ), KOBİ’lerin (Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler) karşılaştığı siber riskler karşısında sahip oldukları bilgi güvenliği farkındalığı düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, özellikle Gaziantep’teki KOBİ’ler örnekleminde, işletmelerin bilgi güvenliği politikalarına uyumlarını, tehditleri algılama biçimlerini ve önleyici tedbirlere yaklaşımlarını değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, 37 maddeden oluşmakta olup, yüksek iç tutarlılık (Cronbach Alpha 0.954) değerleri sergilemektedir.

Anahtar Kelimeler

Bilgi Güvenliği Farkındalığı, KOBİ, Siber Riskler, Ölçek Geliştirme, Güvenilirlik, Psikometri, İşletme Yönetimi.

Yazarlar

Cüneyt Çatuk

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin (KOBİ) bilgi güvenliği konusundaki mevcut farkındalık düzeylerini sistematik ve nicel bir şekilde belirlemektir. Geliştirme süreci, işletmelerin siber tehditlere karşı ne kadar hazırlıklı olduğunu, çalışanların güvenlik protokollerine ne ölçüde riayet ettiğini ve genel olarak kurumsal bilgi varlıklarının korunmasına ne kadar önem verildiğini ortaya koymayı hedeflemiştir.

Ölçek, yöneticilere ve araştırmacılara, KOBİ’lerin güvenlik açıklarını tespit etme ve bu açıkları kapatmaya yönelik eğitim veya politika geliştirme çabalarına yön vermede kullanılacak güvenilir bir veri sağlamak üzere geliştirilmiştir.

Yapı (Construct)

Ölçek, literatürde kritik öneme sahip olan Bilgi Güvenliği Farkındalığı yapısını ölçmektedir. Bu yapı, sadece teknik bilgiye sahip olmayı değil, aynı zamanda güvenlik politikalarına uyum, veri gizliliğine saygı, sistem erişim kontrolü ve siber tehditlere karşı proaktif davranma eğilimlerini de içermektedir. KBGFÖ, bu genel farkındalığı, işletmelerin operasyonel ve kültürel bağlamında değerlendirmektedir.

Ölçek, faktör analizi sonucunda dört ana faktör altında toplanan 37 maddeden oluşmaktadır. Bu faktörler muhtemelen, teknik güvenlik önlemleri, yasal ve etik uyum, personel güvenliği uygulamaları ve olay yönetimi/kayıt tutma gibi bilgi güvenliğinin farklı boyutlarını temsil etmektedir.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışması, bir doktora tezi kapsamında gerçekleştirilmiş olmasına rağmen, kaynak metinde spesifik geçerlik (yapı geçerliği, ölçüt geçerliği vb.) değerlerine veya analizlerine dair detaylı bilgi sunulmamıştır. Ölçek maddelerinin kapsamının ve yapısının belirlenmesi sürecinde uzman görüşüne başvurulmuş olması muhtemeldir. Akademik çalışmanın bütününde geçerlik analizlerinin (örneğin, doğrulayıcı veya açıklayıcı faktör analizi) yer aldığı varsayılmaktadır.

Güvenilirlik

Kobilerin Bilgi Güvenliği Farkındalığı Ölçeği, yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu gösteren güçlü güvenilirlik bulguları sunmaktadır. Ölçeğin genel güvenirliği, Cronbach Alpha katsayısı ile 0.954 olarak tespit edilmiştir. Bu değer, ölçeğin maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve mükemmel düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir.

Ölçek içerisindeki dört faktörün her biri de oldukça yüksek güvenilirlik değerlerine sahiptir: Birinci faktör (0.947), İkinci faktör (0.927), Üçüncü faktör (0.923) ve Dördüncü faktör (0.924). Ayrıca, ölçekte yer alan tüm maddelerin madde-toplam korelasyon değerleri 0.50’nin üzerinde bulunmuştur, bu da her bir maddenin genel ölçek puanına anlamlı ve pozitif bir katkı sağladığını teyit etmektedir.

Faktör Analizi

KBGFÖ, yapısal olarak dört faktörlü bir yapıya sahiptir. Ölçek geliştirme çalışması kapsamında gerçekleştirilen faktör analizi (muhtemelen Açıklayıcı Faktör Analizi), ölçek maddelerinin bu dört temel bilgi güvenliği farkındalığı boyutuna ayrıldığını göstermiştir. Her bir faktörün yüksek Cronbach Alpha değerleri (0.923 ile 0.947 arasında) ile desteklenmesi, faktörlerin iç tutarlılığının da güçlü olduğunu kanıtlamaktadır. Toplam madde sayısı 37 olarak belirlenmiştir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Biçim: 37 maddelik, Likert tipi derecelendirme ölçeği.

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Kurumsal Personel ve Yöneticiler.

Yaş Grubu: Yetişkin (KOBİ’lerde çalışan veya yönetici pozisyonunda bulunan bireyler).

Popülasyon Detayları: Türkiye’de (Gaziantep örneklemi) faaliyet gösteren KOBİ’ler.

Test Metodolojisi: Katılımcılar, maddeleri 5 seçenekli Likert ölçeği üzerinden değerlendirirler. Derecelendirme formatı “Kesinlikle katılmıyorum” ile “Kesinlikle katılıyorum” şeklindedir.

Anahtar Kelimeler

KOBİ, Bilgi Güvenliği, Siber Tehdit, Kurumsal Güvenlik, Çalışan Farkındalığı, Psikometrik Ölçek.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Hasan Kalyoncu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep (Tez çalışmasının yapıldığı kurum).

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2018 yılında Cüneyt Çatuk’un doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve ücret bilgisi için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesine buradan ulaşılabilir: kobilerin-bilgi-guvenligi-farkindaligi-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Çatuk, C. (2018). Siber riskler karşısında kobi’lerin bilgi güvenliği farkındalıklarını ölçen bir ölçek geliştirme: Gaziantep örneklemi (Yayınlanmamış doktora tezi). Hasan Kalyoncu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.

[quads id=5]

Kobilerin Bilgi Güvenliği Farkındalığı Ölçeği Maddeleri

Toplam madde sayısı 37’dir. Aşağıda örnek maddeler sunulmuştur:

• Firmamız, yetkimizin olmadığı dosyalara girişlerimizi engeller.(Raporlar, Sistem dosyası, Bilgi deposu, Ortak dosya vs.)
• Firmamızın, mail aracılığıyla zararlı dosyaların sistemimize girmemesi için önlemleri göz ardı eder.
• Firmamız, sistemdeki arızanın kaynağını tarihsel kayıtlardan çıkartabilir
• Firmamızda, güvenlik politikalarımızı (süreçlerimizi) ihlal eden çalışanlar için resmi bir disiplin süreci vardır.
• Firmamızda, müşterilerimizin rızası olmadan onların bilgilerini başka amaçlarla kullanmaz