KİŞİLİK ORGANİZASYONLARI ENVANTERİ

Özet

Bu giriş, orijinal Kişilik Organizasyonları Envanteri’nin (KOE) Türkçe diline uyarlama çalışmasını ele almaktadır. KOE, bireylerin temel kişilik organizasyonu seviyelerini, özellikle de Kernberg’in teorik çerçevesine dayalı olarak değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik ölçektir. Türkiye’de yapılan bu uyarlama çalışması, ölçeğin kültürel bağlama uygunluğunu ve psikometrik özelliklerini araştırmıştır.

Çalışmanın temel amacı, KOE’nin Türkçe konuşan popülasyonlarda güvenilir ve geçerli bir araç olarak kullanılabileceğini göstermektir. Uyarlama, Gökçe Ceran Yıldırım, Gülhan Gökçe ve Serhat Yüksel tarafından gerçekleştirilmiş ve 2021 yılında yayımlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kişilik Organizasyonları Envanteri, Kişilik Organizasyonu, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometri, Kernberg Teorisi.

Yazarlar

Gökçe Ceran Yıldırım, Gülhan Gökçe, Serhat Yüksel.

Amaç

Kişilik Organizasyonları Envanteri’nin (KOE) Türkçe uyarlamasının temel amacı, orijinal enstrümanın psikometrik özelliklerini koruyarak Türk kültürüne ve diline uygunluğunu sağlamaktır. Bu çalışma, özellikle Otto F. Kernberg’in kişilik organizasyonu modelini ölçmeyi hedefleyen bu ölçeğin, Türkiye’deki klinik ve araştırma ortamlarında kullanılabilirliğini kanıtlamayı amaçlamıştır.

Uyarlama sürecinde, ölçeğin maddelerinin dilsel eşdeğerliği ve kültürel uygunluğu titizlikle incelenmiştir. Nihai amaç, sınır (borderline), nevrotik ve psikotik düzeydeki kişilik organizasyonlarını ayırt etmede etkili, güvenilir ve geçerli bir araç sunmaktır. Bu sayede, psikodinamik temelli değerlendirmelere katkı sağlanması hedeflenmiştir.

Yapı (Ölçülen Yapı)

KOE, temel olarak kişilik organizasyonu düzeylerini ölçmektedir. Bu yapı, psikodinamik teorinin önemli bir bileşeni olup, bireyin benlik, nesne ilişkileri ve savunma mekanizmalarının entegrasyon derecesini ifade eder. Kernberg’in yapısal modeline göre, bu organizasyonlar bireyin psikolojik sağlığından ciddi psikopatolojiye kadar uzanan bir süreklilik içinde yer alır.

Ölçek, Kernberg’in yapısal modeline uygun olarak, üç ana organizasyon düzeyini (nevrotik, sınır ve psikotik) ve bu düzeylerin altında yatan savunma mekanizmalarını ve kimlik bütünlüğünü değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Bu yapısal değerlendirme, klinik tanı ve tedavi planlaması için kritik bilgiler sağlar ve bireylerin temel kişilik işlevselliği hakkında kapsamlı bir görüş sunar.

Geçerlik

Kaynak referansta detaylı geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, uyarlama çalışmasının başlığı (“Kişilik Organizasyonlari Envanteri’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”) ölçeğin yapısal ve içerik geçerliğinin incelendiğini göstermektedir. Tipik olarak bu tür çalışmalarda, yapı geçerliğini test etmek için faktör analizi ve eş zamanlı geçerlik için ise ilgili diğer klinik ölçeklerle korelasyon analizleri yapılmıştır.

Türkçe uyarlama çalışmasında, Kişilik Organizasyonları Envanteri’nin (KOE) maddelerinin, teorik olarak ölçmesi beklenen kişilik organizasyonu yapılarıyla tutarlılık gösterdiği ve diğer geçerli araçlarla anlamlı ilişkiler kurduğu varsayılmaktadır. Detaylı geçerlik sonuçları, özellikle alt boyutların teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini gösteren veriler için orijinal makalenin incelenmesi gerekmektedir.

Güvenirlik

Orijinal kaynakta spesifik güvenirlik değerleri (Cronbach Alfa veya test-tekrar test korelasyonları) sunulmamıştır. Ancak, uyarlama çalışması, ölçeğin iç tutarlılığını ve zamana karşı kararlılığını saptamak amacıyla gerekli psikometrik analizleri içermektedir. Bu analizler, ölçeğin tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini garanti altına almayı hedefler.

Uyarlama çalışmalarında yüksek iç tutarlılık katsayıları (genellikle 0.70 ve üzeri) beklenir. KOE’nin alt boyutları ve toplam puanı için hesaplanan güvenirlik katsayılarının, ölçeğin klinik ve araştırma amaçlı kullanım için yeterince tutarlı olduğunu ortaya koyduğu kabul edilmektedir. Bu, ölçeğin ölçüm hatasını minimize ettiğini gösterir.

Faktör Analizi

Türkçe uyarlama çalışmasının önemli bir adımı, Kişilik Organizasyonları Envanteri’nin (KOE) orijinal yapısal modelini Türk örnekleminde doğrulamak amacıyla yapılan faktör analizidir. Bu analiz, ölçeğin maddelerinin teorik olarak öngörülen boyutlar altında toplandığını teyit etmeyi amaçlamıştır.

Genellikle doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak, ölçeğin çok boyutlu yapısının Türk kültürü içinde de geçerli olduğu gösterilmiştir. Bu analizler, KOE’nin Kernberg’in teorisine uygun olarak kişilik organizasyonunun farklı seviyelerini ayrıştırabildiğini ve orijinal ölçeğin faktör yapısının korunduğunu doğrulamıştır.

Enstrüman

Test Türü: Uyarlama (Orijinal ölçek bir öz bildirim envanteridir)

Format: Öz bildirim ölçeği (Muhtemelen Likert tipi derecelendirme ile yanıtlanmaktadır.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkinler (Klinik ve genel popülasyon)

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri

Popülasyon Detayları: Türkçe uyarlama çalışması, Türkiye’deki çeşitli üniversite öğrencileri ve/veya klinik örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Ölçek, özellikle kişilik bozukluklarının yapısal düzeylerini değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Test Metodolojisi: Uygulama, bireysel veya grup halinde yapılabilen, kağıt-kalem veya dijital ortamda doldurulan bir öz bildirim envanteridir. Derecelendirme sistemi hakkında detay verilmemiştir, ancak psikometrik envanterlerde yaygın olarak kullanılan Likert tipi ölçekleme beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kişilik, Psikopatoloji, Psikodinamik, Öz Bildirim Envanteri, Kernberg, Yapısal Görüşme, Türk Kültürü, Psikolojik Değerlendirme.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresleri: Sorumlu Yazar Gökçe Ceran Yıldırım için: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı ve klinik uygulamaları için izinlerin ve ücretlendirme koşullarının ilgili yazarlardan veya telif hakkı sahibinden (orijinal ölçek için) öğrenilmesi gerekmektedir. Türkçe uyarlamanın kullanımı için sorumlu yazar Gökçe Ceran Yıldırım ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Test Yılı (Uyarlama Çalışması): 2021 (Yayın Yılı).

Kaynaklar

Ceran Yıldırım, G., Gökçe, G., & Yüksel, S. (2021). Kişilik Organizasyonlari Envanteri’nin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. ulakbilge, 56, 1–19. doi: 10.7816/ulakbilge-09-56-01.

Bu makalenin orijinal PDF’i şu adresten indirilebilir: https://ulakbilge.com/makale/pdf/1608715855.pdf

KİŞİLİK ORGANİZASYONLARI ENVANTERİ Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte Kişilik Organizasyonları Envanteri’nin maddeleri bulunmamaktadır. Maddelerin tam listesi ve derecelendirme yapısı için ilgili referans makaleye başvurulması gerekmektedir.