İşitme Engellilere Yönelik Ritim Ölçeği

Özet

İşitme Engellilere Yönelik Ritim Ölçeği, işitme engelli bireylerin ritim becerilerini ve algılarını ölçmek amacıyla 2019 yılında Ceylan ve Ceylan tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Geliştirme tipi bir ölçek olup, 10 maddeden oluşmakta ve 5’li Likert formatında derecelendirilmektedir. Ölçek, yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu kanıtlayan güvenirlik ve faktör yapısının uygunluğunu gösteren geçerlik analizleri sonucunda alana kazandırılmıştır. Bu ölçek, özel eğitim ve müzik terapisi alanlarında işitme kaybı olan bireylerin ritmik yeteneklerinin değerlendirilmesi için önemli bir kaynak sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

İşitme Engellilere Yönelik Ritim Ölçeği, ritim, işitme engelliler, ölçek geliştirme, psikometri, Cronbach Alpha, geçerlik.

Yazarlar

Funda Ceylan, Burak Ceylan

Amaç

Ölçeğin temel amacı, işitme engelli bireylerin ritim algılama ve uygulama becerilerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçebilecek standart bir değerlendirme aracı oluşturmaktır. Bu araç, özel eğitim uzmanlarına ve araştırmacılara, işitme kaybı olan öğrencilerin ritmik gelişimlerini takip etme ve uygun eğitim stratejilerini belirleme konusunda bilimsel bir dayanak sunar.

Ölçek, ritim yeteneğinin sadece işitsel girdilerle değil, aynı zamanda görsel ve kinestetik algılarla da ilişkili olduğu varsayımı üzerine inşa edilmiştir. Bu nedenle, işitme engelli popülasyonun kendine özgü ihtiyaçlarına uygun, kültürel ve dilsel olarak adapte edilmiş bir ölçüm aracı ihtiyacına cevap vermektedir.

Yapı

Ölçek, bireylerin ritim ile ilgili becerilerini ve performanslarını değerlendiren tek boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ritim, müzikalite ve motor koordinasyonun temel bir bileşeni olarak kabul edilir. İşitme engellilerde ritim becerisi genellikle görsel ipuçları, titreşim algısı ve motor taklit yoluyla geliştirilir.

Ölçek maddeleri, bireyin ritmik görevleri ne sıklıkta ve ne düzeyde yerine getirebildiğini sorgulayarak, bu popülasyonda ritim yeteneğinin derecesini ortaya koymayı hedefler. Yapılan istatistiksel analizler, 10 maddelik bu ölçeğin ölçtüğü yapının yüksek düzeyde tutarlı olduğunu göstermiştir.

Geçerlik

Yapı geçerliğini incelemek amacıyla gerçekleştirilen analizlerde, ölçeğin faktör analizine uygunluğu değerlendirilmiştir. Hesaplanan Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) uyum ölçüsü değeri 0,851 olarak bulunmuştur. Bu değer, örneklem büyüklüğünün ve verilerin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu göstermektedir (KMO değerinin 0,80 ve üzeri olması çok iyi kabul edilir).

Ayrıca, verilerin çok değişkenli normal dağılıma uygunluğunu ve korelasyon matrisinin birim matris olup olmadığını test eden Bartlett’s testi sonuçları da incelenmiştir. Bartlett’s testi Chi-Square değeri 1009.015, serbestlik derecesi (df) 45 olup, bu değer istatistiksel olarak anlamlıdır (p < 0.001). Bu sonuçlar, değişkenler arasında anlamlı korelasyonlar olduğunu ve faktör analizinin yapılabilirliğini doğrulamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alpha katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Elde edilen Cronbach Alpha iç tutarlık katsayısı r=0,931’dir. Genel kabul görmüş standartlara göre (0,70 ve üzeri kabul edilebilirken, 0,90 ve üzeri mükemmel kabul edilir), bu katsayı, İşitme Engellilere Yönelik Ritim Ölçeği’nin maddelerinin yüksek düzeyde homojen olduğunu ve ölçtüğü yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Geçerlik analizleri kapsamında yapılan faktör analizinde, KMO değerinin (0,851) ve Bartlett’s Testi’nin anlamlılık düzeyinin (p < 0.001) yüksek olması, verilerin faktörleştirilmeye uygun olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, ölçeğin yapı geçerliğini desteklemekte ve ölçeğin tek bir faktör altında toplanan 10 maddeden oluştuğunu işaret etmektedir. Yazarlar, muhtemelen Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) yöntemini kullanarak ölçeğin boyut yapısını belirlemişlerdir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental)

Format: 10 maddeden oluşan, 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: İşitme Engelli Bireyler (Hearing Impaired Individuals)

Age Group: Belirtilmemiş (Genellikle okul çağı veya özel eğitim alan bireyler hedeflenir)

Population Details: Ölçek, işitme engelli bireylerin ritmik yeteneklerinin değerlendirilmesi için tasarlanmıştır.

Test Methodology: 5’li Likert Ölçeği kullanılmıştır. Derecelendirme seçenekleri şunlardır:

• Hiç yapamaz = 1
• Çok az yapar = 2
• Biraz yapar = 3
• Çoğunlukla yapar = 4
• Her zaman yapar = 5

Anahtar Kelimeler

Ritmik beceri, özel eğitim, işitme engelli, psikometrik özellikler, KMO, iç tutarlılık.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.

Affiliation Email addresses: Funda Ceylan: [email protected]

Correspondence Address: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin geliştirme ve yayın yılı 2019‘dur. Ölçeğin kullanımı için yazar(lar) ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Sorumlu yazar Funda Ceylan ile iletişim kurulması gerekmektedir.

Kaynakça

Ceylan, F. ve Ceylan, B. (2019). İşitme Engellilere Yönelik Ritim Ölçeğinin Geliştirilmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 8(2), 13-20.

Makalenin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: isitme-engellilere-yonelik-ritim-olcegi-toad.pdf

Makalenin Academia.edu üzerindeki bağlantısı da mevcuttur: s3.amazonaws.com

İşitme Engellilere Yönelik Ritim Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal 10 maddesi, kaynak içerikte yer almadığı için burada listelenememiştir. Maddelere ulaşmak için ilgili makaleye (Ceylan & Ceylan, 2019) başvurulması gerekmektedir.

Derecelendirme formatı 5’li Likert tipindedir: 1=Hiç yapamaz; 2=Çok az yapar; 3=Biraz yapar; 4=Çoğunlukla yapar; 5=Her zaman yapar.