Table of Contents
Öz
İngilizce’ye Yönelik Tutum Ölçeği, Dilek Çakıcı tarafından 2001 yılında üniversite öğrencilerinin İngiliz diline karşı geliştirdikleri duyuşsal ve bilişsel eğilimleri ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, özellikle yükseköğretim kurumlarında ortak zorunlu dersler kapsamında verilen İngilizce eğitiminin öğrenciler üzerindeki etkisini ve onların bu dile karşı olan motivasyon, ilgi ve değer algılarını belirlemek üzere tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme çalışması, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir.
Ölçek, dil öğrenme başarısında kritik rol oynayan öğrenci tutumlarının sistematik olarak değerlendirilmesini sağlayarak, eğitim programlarının ve öğretim stratejilerinin geliştirilmesine katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin İngilizceye yönelik genel yaklaşımlarını nicel verilerle ortaya koymaktır.
Anahtar Kelimeler
Tutum Ölçeği, İngilizce Eğitimi, Dil Öğrenimi, Zorunlu Dersler, Psikometrik Geliştirme, Üniversite Öğrencileri, Duyuşsal Alan.
Yazarlar
Dilek Çakıcı
Amaç
Ölçeğin temel amacı, yükseköğretim seviyesindeki öğrencilerin, üniversite müfredatında yer alan ortak zorunlu İngilizce derslerine ve genel olarak küresel bir dil olan İngilizceye yönelik sahip oldukları tutumları bilimsel yöntemlerle ölçmektir. Bu, öğrencilerin dil öğrenim sürecine ne kadar olumlu veya olumsuz yaklaştıklarını, dilin faydasına ne kadar inandıklarını ve kültürel olarak ne kadar ilgili olduklarını belirlemeyi içerir.
Ölçek, öğrencilerin tutumlarını analiz ederek, İngilizce öğrenme motivasyonlarını etkileyen faktörleri tanımlamaya yardımcı olur. Bu bilgiler, eğitim yöneticileri ve öğretim elemanları için program içeriklerini ve sunum şekillerini öğrencilerin duyuşsal ihtiyaçlarına daha uygun hale getirme konusunda önemli bir temel oluşturur. Böylece, zorunlu İngilizce derslerinin verimliliğinin artırılması amaçlanmıştır.
Yapı
İngilizce’ye Yönelik Tutum Ölçeği, psikolojideki temel kavramlardan biri olan tutum yapısını ölçmektedir. Tutum, bir nesneye, kişiye veya duruma karşı sergilenen değerlendirici tepkidir ve bu ölçekte spesifik olarak İngiliz diline odaklanmıştır. Tutum yapısı, genellikle üç ana bileşen üzerinden incelenir: bilişsel (inançlar ve düşünceler), duyuşsal (duygular ve hisler) ve davranışsal (eylem eğilimi).
Ölçek, öğrencilerin İngilizce öğrenmeye karşı gösterdikleri isteklilik düzeyini ve dili kullanmaya yönelik algıladıkları değeri değerlendirir. Dil öğrenimi bağlamında tutum, öğrencinin dil başarısını güçlü bir şekilde yordayan önemli bir faktör olarak kabul edilir. Bu nedenle ölçek, öğrencilerin yabancı dile karşı geliştirdikleri olumlu ya da olumsuz eğilimleri güvenilir bir şekilde saptamayı hedefler.
Geçerlik
Ölçeğin geliştirilme çalışması bir yüksek lisans tezi kapsamında yürütülmüş olmasına rağmen, orijinal kaynakta geçerlik çalışmalarına dair özet istatistiksel bilgi sunulmamıştır. Ancak, ölçek geliştirme standartlarına uygun olarak, Çakıcı’nın tezinde yapı geçerliği (construct validity) ve içerik geçerliği (content validity) çalışmalarına yer verildiği varsayılmaktadır. İçerik geçerliği, uzman görüşleri alınarak sağlanmış olmalıdır.
Yapı geçerliğinin incelenmesinde tipik olarak Faktör Analizi yöntemleri kullanılır. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak ölçmek istediği yapıyı (tutum) başarılı bir şekilde ölçüp ölçmediğini ve tutumun alt boyutlarını doğru bir şekilde ayırıp ayırmadığını gösterir. Detaylı geçerlik analizleri ve sonuçları, tezin metodoloji bölümünde bulunabilir.
Güvenirlik
Kaynak referansta güvenirlik katsayılarına ilişkin spesifik bir değer (örneğin Cronbach Alfa) belirtilmemiştir. Psikometrik çalışmaların gereği olarak, ölçeğin iç tutarlılığının (internal consistency) incelenmiş olması zorunludur. İç tutarlılık, ölçekteki maddelerin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.
Tutum ölçeklerinde yüksek iç tutarlılık önemlidir; bu tür ölçekler için Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0.70 veya üzeri olması kabul edilebilir bir standarttır. Ölçeğin zamana karşı tutarlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizlerinin de yapılmış olması muhtemeldir. Güvenirlik çalışmalarının tüm ayrıntıları, Dokuz Eylül Üniversitesi’ndeki yüksek lisans tezinde mevcuttur.
Faktör Analizi
İngilizce’ye Yönelik Tutum Ölçeği, büyük olasılıkla, yapısının alt boyutlarını belirlemek üzere Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak geliştirilmiştir. Bu analiz, İngilizceye yönelik tutumun tek bir genel faktörden mi yoksa birden fazla ilişkili alt faktörden mi oluştuğunu ortaya koyar. Ölçülen bu alt faktörler, öğrencilerin İngilizceye yönelik motivasyon, fayda algısı ve dil öğrenme kaygısı gibi bileşenleri içerebilir.
Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin hangi maddelerinin hangi faktör altında toplandığını ve her bir faktörün toplam varyansın ne kadarını açıkladığını belirler. Bu yapısal analizler, ölçeğin teorik temellerini ve psikometrik sağlamlığını desteklemek için kritik öneme sahiptir.
Araç
Test Type: Geliştirme (Developmental) / Öz Bildirim (Self-Report)
Format: Orijinal kaynakta derecelendirme bilgisi olmamasına rağmen, tutum ölçekleri genellikle 4, 5 veya 7 seçenekli Likert tipi derecelendirme formatında uygulanır. Bu format, katılımcıların her bir maddeye ne ölçüde katılıp katılmadığını belirtmesine olanak tanır.
Language Available: Türkçe
Population Group: Üniversite Öğrencileri
Age Group: Genç Yetişkinlik (Genellikle 18-25 yaş aralığı)
Population Details: Dokuz Eylül Üniversitesi’nde ortak zorunlu İngilizce derslerini alan öğrenciler. Bu, sosyo-ekonomik ve akademik geçmişleri farklı olan geniş bir öğrenci grubunu temsil eder.
Test Methodology: Standartlaştırılmış, kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanan öz bildirim ölçeği. Uygulama süresi, madde sayısına bağlı olarak kısa (10-15 dakika) olarak tahmin edilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Dil Tutumu, Duyuşsal Öğrenme, Zorunlu Yabancı Dil, İngilizce Öğretimi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Ölçek Geliştirme.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Mevcut değil)
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir, Türkiye (Çalışmanın Yapıldığı Kurum)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, Dilek Çakıcı tarafından 2001 yılında yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için genellikle yazar Dilek Çakıcı’dan ([email protected]) izin alınması gerekmektedir. Ticari kullanım veya lisans ücretleri hakkında bilgi mevcut değildir. Ölçeğin kullanımına dair yasal izinler için yazar ile iletişime geçilmesi zorunludur.
Kaynaklar
- Çakıcı, D. (2001). The attitudes of university students towards English within the scope of common compulsory courses (Master’s thesis). Dokuz Eylül University Institute of Educational Sciences, İzmir.
İngilizce’ye Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri orijinal kaynakta yer almamaktadır. Ölçeğin tam içeriğine ve maddelerine ulaşmak için, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü bünyesinde bulunan 2001 tarihli yüksek lisans tezi olan “The attitudes of university students towards English within the scope of common compulsory courses” başlıklı çalışmanın orijinal metnine başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). İngilizce’ye Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizceye-yonelik-tutum-olcegi/
memjavad. "İngilizce’ye Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 3 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizceye-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad. "İngilizce’ye Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizceye-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad (2026) 'İngilizce’ye Yönelik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizceye-yonelik-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "İngilizce’ye Yönelik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. İngilizce’ye Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.