İlkokul Psikolojik Danışmanları İçin Öz-yeterlik Ölçeği

Öz

Ölçek, ilkokul düzeyinde görev yapan psikolojik danışmanların mesleki görevlerini yerine getirme becerilerine ilişkin algıladıkları öz-yeterlik düzeylerini belirlemek amacıyla geliştirilmiştir. Bu araç, danışmanların çeşitli rehberlik ve psikolojik hizmet alanlarındaki yeterlilik inançlarını nicel olarak ölçmeye odaklanmaktadır. Temel amacı, danışmanların kendi yeteneklerine olan inançlarını değerlendirerek mesleki gelişim ihtiyaçlarını saptamaktır.

Anahtar Kelimeler

Öz-yeterlik, İlkokul Psikolojik Danışmanı, Rehberlik Hizmetleri, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

Can, G., Güler Küçükturan

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilkokul seviyesinde çalışan psikolojik danışmanların, danışmanlık, değerlendirme, program geliştirme ve işbirliği gibi kritik mesleki alanlardaki yeterliliklerini değerlendirmektir. Bu değerlendirme, danışmanların görevlerini başarıyla yerine getirme kapasitelerine dair öznel inançlarını yansıtır.

Araç, psikolojik danışmanlık eğitiminde müdahale stratejilerinin etkinliğini ölçmek, meslek öncesi ve meslek içi eğitim programlarının etkisini değerlendirmek ve danışmanların güçlü ve zayıf yönlerini saptamak için önemli bir tanı aracı olarak kullanılabilir.

Yapı

Ölçülen yapı, öz-yeterlik kuramına dayanmaktadır. Özellikle Albert Bandura’nın sosyal bilişsel kuramındaki ‘durumsal öz-yeterlik’ kavramı temel alınmıştır. Öz-yeterlik, bireyin belirli bir eylem seyrini başarıyla organize etme ve yürütme yeteneklerine dair kendi yargısını ifade eder.

İlkokul Psikolojik Danışmanları İçin Öz-yeterlik Ölçeği, bir psikolojik danışmanın ilkokul ortamında karşılaşabileceği özgül görevlere (örneğin, bireysel danışma yürütme, sınıf rehberliği sunma, ailelerle işbirliği yapma) yönelik yeterlilik inancını ölçmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Can (2010) tarafından yürütülen geliştirme çalışmasında detaylandırılmıştır. Genellikle ölçeğin yapı geçerliğini incelemek üzere faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak varsayılan boyutları ne ölçüde ölçtüğünü belirlemeyi amaçlar.

Kapsam geçerliğinin sağlanması amacıyla uzman görüşlerine başvurulmuş ve maddelerin ilgili yapıları ne ölçüde temsil ettiği değerlendirilmiştir. Yüksek düzeyde yapı geçerliği, ölçeğin gerçekten de ilkokul psikolojik danışmanlarının mesleki öz-yeterlik inançlarını ölçtüğünü gösterir.

Güvenirlik

Güvenirlik analizleri, ölçek maddelerinin iç tutarlılığını (Cronbach Alfa katsayısı) ve zaman içindeki kararlılığını değerlendirmeyi içerir. Geliştirme çalışmasında, ölçeğin genel ve alt boyutları için yeterli düzeyde iç tutarlılık katsayısı elde edildiği varsayılmaktadır.

Yüksek bir iç tutarlılık katsayısı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Ayrıca, ölçeğin zaman içindeki stabilitesini belirlemek için test-tekrar test güvenirlik çalışmalarının da yapılması standart bir prosedürdür.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde keşfedici veya doğrulayıcı faktör analizi tekniklerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu analizler, İlkokul Psikolojik Danışmanları İçin Öz-yeterlik Ölçeği’nin çok boyutlu yapısını ortaya koymayı amaçlamıştır.

Öz-yeterlik alanındaki benzer ölçeklere paralel olarak, bu ölçek de muhtemelen Bireysel Danışmanlık Yeterliliği, Grupla Rehberlik Yeterliliği ve Sistem Danışmanlığı/İşbirliği Yeterliliği gibi temel danışmanlık işlevlerine karşılık gelen alt boyutlardan oluşmaktadır. Faktör yapısının netliği, ölçeğin teorik temellerini güçlendirmektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Derecelendirme (Likert Tipi Ölçek). Tipik olarak, katılımcıların ne kadar yeterli hissettiklerini belirten çok kademeli bir yanıt formatı kullanılır.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Psikolojik Danışmanlar (School Counselors)

Age Group: Yetişkin (Adult, çalışan profesyoneller)

Population Details: İlkokul kademesinde görev yapan psikolojik danışmanlar.

Test Methodology: Öz bildirim (Self-report).

Anahtar Kelimeler

Danışmanlık Yeterliliği, Mesleki Gelişim, Sosyal Bilişsel Kuram, Okul Psikolojik Danışmanlığı, Öz-yeterlik.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, G. Can tarafından 2010 yılında yayımlanan akademik bir makale kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve ücret bilgisi için sorumlu yazar Güler Küçükturan ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir. Testin geliştirme yılı 2010‘dur.

Kaynaklar

• Can, G. (2010). Development of the elementary school counselor self-efficacy scale. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 9, 1158-1161.

Bu ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ilkokul-psikolojik-danismanlari-icin-oz-yeterlik-olcegi-toad.pdf

İlkokul Psikolojik Danışmanları İçin Öz-yeterlik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak makalede veya eklerinde yer almaktadır. Bu veri girişinde ölçek maddeleri mevcut değildir.