İkili İlişkiler Güven Ölçeği

Özet

İkili İlişkiler Güven Ölçeği, mevcut bir ölçeğin Türk kültürüne uyarlanması amacıyla geliştirilmiş kısa bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, bireylerin romantik veya yakın dyadik ilişkilerindeki güven düzeylerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çetinkaya, Kemer, Bulgan ve Tezer (2008) tarafından yürütülen bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türkiye’deki popülasyonlar için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermiştir.

Ölçek, toplam 7 maddeden oluşmakta olup, 7’li Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanmaktadır. Yapılan psikometrik analizler, ölçeğin tek faktörlü yapısını desteklemekte ve yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

İkili İlişkiler, Güven, Ölçek Uyarlaması, Psikometrik Özellikler, Faktör analizi, Likert

Yazarlar

Evrim Çetinkaya (Sorumlu Yazar), Gülden Kemer, Gizem Bulgan, Esin Tezer

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin yakın ve özellikle ikili ilişkilerde deneyimledikleri güven düzeyini standart bir şekilde ölçmektir. Ölçeğin uyarlama çalışması, orijinal formun psikometrik özelliklerini Türk kültürü bağlamında doğrulamayı ve böylece danışmanlık ve psikoloji alanlarında kullanılabilecek geçerli bir araç sunmayı hedeflemiştir.

Ölçek, ilişki kalitesi, bağlanma stilleri ve genel ilişki doyumu gibi değişkenlerle korelasyon çalışmalarında kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Kısa yapısı sayesinde, geniş örneklemlerde veya klinik uygulamalarda hızlı değerlendirme imkanı sunar.

Yapı

İkili İlişkiler Güven Ölçeği, psikolojide merkezi bir rol oynayan kişilerarası güven (interpersonal trust) yapısını ölçmektedir. Güven, partnerin dürüstlüğü, güvenilirliği ve gelecekteki davranışlarının öngörülebilirliği gibi boyutları içeren tekil bir yapı olarak ele alınmıştır.

Ölçek, bireyin partnerine duyduğu duygusal ve davranışsal bağlılık ve emniyet hissinin derecesini yansıtır. Bu yapı, genellikle ilişkisel başarının ve uzun ömürlülüğün önemli bir belirleyicisi olarak kabul edilir.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerlik çalışmaları, uyum indeksleri aracılığıyla değerlendirilmiştir. Yapılan faktör analizi sonucunda elde edilen uyum indeksi değerleri, ölçeğin tek faktörlü yapısının kabul edilebilir düzeyde iyi bir uyum sergilediğini göstermiştir.

Elde edilen istatistiksel sonuçlar şunlardır: χ² (Ki-kare) değeri 1954.839, serbestlik derecesi (df) 28 ve p değeri < .000 olarak rapor edilmiştir. Ayrıca, ölçek maddelerinin faktör yükleri (factor loadings) geniş bir aralıkta, .46 ile .91 arasında değişmektedir. Bu durum, tüm maddelerin ölçülmek istenen temel yapıyı güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir.

Güvenirlik

İkili İlişkiler Güvenirlik Ölçeği’nin iç tutarlılığı (internal consistency) yüksek bulunmuştur. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı (Cronbach’s Alpha) .89 olarak hesaplanmıştır, bu da psikometrik açıdan mükemmel bir güvenilirlik seviyesine işaret etmektedir.

Madde düzeyinde yapılan analizlerde ise, düzeltilmiş madde artık puan korelasyon katsayıları (corrected item-total correlations) .38 ile .83 arasında değişmektedir. Bu değerler, her bir maddenin ölçeğin genel puanına anlamlı katkı sağladığını ve ölçek içindeki maddelerin homojen yapısını koruduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini incelemek amacıyla doğrulayıcı veya açımlayıcı bir faktör analizi yürütülmüştür. Analiz sonuçları, ölçeğin tek boyutlu bir yapıya sahip olduğunu doğrulamıştır. Uyum indeksleri (χ² = 1954.839, df = 28, p < .000) modelin veriye uyumunun kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermektedir.

Maddelerin faktör yüklerinin yüksek olması (.46 – .91 aralığı), 7 maddenin tamamının ortak bir “İkili İlişkilerde Güven” faktörünü temsil ettiğini güçlü bir şekilde desteklemektedir. Bu bulgular, ölçeğin teorik olarak varsayılan tek boyutlu yapısına uygun olduğunu kanıtlamaktadır.

Ölçme Aracı

Test Tipi: Uyarlama

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Self-Report Scale)

Mevcut Dil: Türkçe

Madde Sayısı: 7 madde

Derecelendirme: 7’li Likert tipi bir derecelendirme kullanılmaktadır (1 = Asla – 7 = Her zaman).

Popülasyon Grubu: Yetişkinler

Yaş Grubu: Belirtilmemiş, ancak yetişkin popülasyonda ikili ilişkilere sahip bireyler.

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması, Türk üniversite öğrencileri veya genel yetişkin popülasyonu üzerinde gerçekleştirilmiştir (detaylar ana referansta bulunmalıdır).

Test Metodolojisi: Ölçek, katılımcıların kendi ilişkilerindeki güven düzeylerini subjektif olarak değerlendirmelerine dayanır.

İletişim ve İzinler

Sorumlu Yazar: Evrim Çetinkaya

Yazışma E-posta Adresi: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2008

Kullanım İzinleri: Ölçeğin akademik ve klinik amaçlı kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Yayınlanan makale, ölçeğin kullanımına dair detaylı bilgi sunmaktadır.

Ücret: Ticari olmayan akademik kullanımlar için genellikle ücret talep edilmez, ancak yazar onayı gereklidir.

Kaynaklar

Çetinkaya, E., Kemer, G., Bulgan, G. ve Tezer, E. (2008). İkili İlişkiler Güven Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(29), 65-77.

İlgili akademik makaleye aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: pdrdergisi.org

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ikili-iliskiler-guven-olcegi-toad.pdf

İkili İlişkiler Güven Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Bu bölüm, ölçeğin 7 maddesini içermelidir. Orijinal kaynakta maddeler listelenmediği için, sadece madde sayısı bilgisi verilmektedir. Araştırmacılar, maddelerin tam metnine ana referans makaleden ulaşmalıdırlar.

Ölçek toplamda 7 maddeden oluşmaktadır ve yanıtlar 7’li Likert formatında (1 = Asla, 7 = Her zaman) değerlendirilmektedir.