Hikâye Yazma Kaygısı Ölçeği

Özet

Hikâye Yazma Kaygısı Ölçeği (HYKÖ), Aysun Eroğlu tarafından 2020 yılında öğrencilerin hikâye yazma süreçlerinde deneyimledikleri özgül kaygı düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, genel yazma kaygısından farklı olarak, özellikle anlatı oluşturma ve yaratıcı yazma görevlerine odaklanan duygusal ve bilişsel engelleri tespit etmeyi amaçlamaktadır. Geliştirme çalışması, ölçeğin yapı geçerliği ve güvenilirliğini sağlamak üzere kapsamlı istatistiksel analizler içerir.

Ölçek, hikâye yazma eyleminin başlangıcından tamamlanmasına kadar geçen süreçte ortaya çıkan korku, çekingenlik, başarısızlık endişesi ve değerlendirilme kaygısı gibi bileşenleri nicel olarak belirlemeyi hedefler. Elde edilen veriler, eğitim bilimleri alanında, özellikle Türkçe eğitimi ve yaratıcı yazma derslerinde öğrencilerin karşılaştığı zorlukların anlaşılması ve bu zorluklara yönelik pedagojik müdahalelerin geliştirilmesi için kritik bir temel sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Hikâye yazma kaygısı, ölçek geliştirme, psikometrik özellikler, yaratıcı yazma, yazma engeli, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Aysun EROĞLU

Amaç

Hikâye Yazma Kaygısı Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin (genellikle öğrencilerin) hikâye yazma görevleri sırasında hissettikleri özgül kaygı düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu özgül kaygı, genellikle yazma sürecine başlama, fikir üretme, kurguyu düzenleme veya nihai ürünü başkalarının eleştirisine sunma aşamalarında kendini gösteren duygusal tepkileri içerir.

Ölçek, öğretmenlere ve araştırmacılara, öğrencilerin yazma becerilerini geliştirmeyi engelleyen duygusal faktörleri belirleme konusunda somut veriler sunarak, bireyselleştirilmiş eğitim stratejilerinin oluşturulmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Bu sayede, yazma kaygısının akademik başarı üzerindeki olumsuz etkileri azaltılabilmektedir.

Yapı

HYKÖ, Yazma Kaygısı (Writing Anxiety) genel yapısının alt boyutu olan Hikâye Yazma Kaygısı yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bilişsel, duyuşsal ve davranışsal bileşenlerden oluşur. Bilişsel bileşen, yazma yeteneği hakkındaki olumsuz düşünceleri ve öz-yeterlik eksikliğini; duyuşsal bileşen, gerginlik ve korku gibi duygusal tepkileri; davranışsal bileşen ise yazma görevlerinden kaçınma eğilimini kapsar.

Ölçeğin ölçtüğü temel psikometrik yapı, bireyin hikâye yazma beklentisiyle karşılaştığında yaşadığı huzursuzluk ve endişe halidir. Bu kaygı, özellikle yaratıcılık gerektiren ve yüksek düzeyde öznel değerlendirmeye açık olan hikâye formatına özgü zorluklardan kaynaklanmaktadır.

Geçerlik

Hikâye Yazma Kaygısı Ölçeği’nin geçerlik çalışması, Eroğlu (2020) tarafından gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliği, genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak beklenen yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini doğrulamayı amaçlamıştır.

Araştırmada, elde edilen faktör yapısının hikâye yazma kaygısının farklı boyutlarını (örneğin, fikir oluşturma kaygısı, dil bilgisi kaygısı veya değerlendirilme kaygısı) ayrıştırıp ayrıştırmadığı incelenmiştir. Yüksek düzeyde yapı geçerliği, ölçeğin gerçekten hikâye yazma kaygısını ölçtüğünü ve başka bir yapıyı ölçmediğini gösteren istatistiksel kanıtlarla desteklenmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçüm sonuçlarının zamana ve farklı uygulamalara karşı ne kadar tutarlı olduğunu göstermek için gerçekleştirilmiştir. Eroğlu (2020) çalışmasında, iç tutarlılık katsayısı olarak yaygın şekilde kullanılan Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır.

Genellikle, sosyal bilimler ölçeklerinde kabul edilebilir bir iç tutarlılık düzeyi (alfa > 0.70) hedeflenmektedir. Bu ölçeğin geliştirme çalışmasında elde edilen yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin birbirleriyle tutarlı olduğunu ve Hikâye Yazma Kaygısı yapısını güvenilir bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamıştır. Ayrıca, test-tekrar test güvenilirliği gibi yöntemler de ölçeğin zaman içindeki güvenirlik düzeyini desteklemek amacıyla kullanılmış olabilir.

Faktör Analizi

Hikâye Yazma Kaygısı Ölçeği’nin geliştirme aşamasında, ölçeğin temel psikolojik boyutlarını ortaya çıkarmak için faktör analizi uygulanmıştır. Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçek maddelerinin altında yatan temel faktörleri belirlemiştir. Bu analiz sonucunda, ölçeğin muhtemelen çok boyutlu bir yapı sergilediği ve kaygının farklı yönlerini kapsayan alt faktörlere ayrıldığı tespit edilmiştir.

Bu alt faktörler arasında tipik olarak “Yaratıcılık ve Fikir Üretme Kaygısı”, “Yapısal ve Biçimsel Kaygı” ve “Değerlendirilme Korkusu” gibi bileşenler bulunabilir. Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ise bu faktör yapısının orijinal örneklemden bağımsız yeni bir örneklemde de geçerli olduğunu göstererek ölçeğin yapısal uygunluğunu pekiştirmiştir.

Araç

Test Type: Ölçek Geliştirme Çalışması (Geliştirme)

Format: Genellikle 5’li veya 4’lü Likert tipi derecelendirme (Örn: 1=Hiçbir zaman, 5=Her zaman)

Language Available: Türkçe

Population Group: Eğitim gören öğrenciler (Muhtemelen Türkçe Eğitimi Bölümü öğrencileri veya genel okul popülasyonu)

Age Group: Ergenlik dönemi ve üzeri (14 yaş ve üstü)

Population Details: Ölçek, Eroğlu’nun (2020) çalışmasında belirtilen, psikometrik analizler için yeterli büyüklükte bir öğrenci örneklemi üzerinde uygulanmıştır.

Test Methodology: Öz bildirim (Self-Report) ölçeği. Bireylerin hikâye yazma konusundaki kaygılarını derecelendirmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Öz-yeterlik, yazma eğitimi, psikometrik özellikler, Cronbach Alfa, faktör analizi, öğrenci değerlendirmesi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: ORCID bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: İlgili akademik kurum adresi (Kaynak makale Sakarya Üniversitesi Eğitim Dergisi’nde yayınlanmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Hikâye Yazma Kaygısı Ölçeği, Aysun Eroğlu tarafından 2020 yılında yayımlanan akademik makale kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için yazar ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar genellikle yazarın izniyle ücretsizdir, ancak ticari kullanım için izin alınması gerekebilir.

Testin geliştirildiği yıl 2020‘dir. Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı bilgileri aşağıdaki kaynakta mevcuttur.

Kaynaklar

Eroğlu, A. (2020). A validity and reliability study of Story Writing Anxiety Scale. Sakarya University Journal of Education, 10(1), 120-135. https://doi.org/10.19126/suje.592408

Ölçeğin orijinal PDF dokümanına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: hikaye-yazma-kaygisi-olcegi-toad.pdf

Hikâye Yazma Kaygısı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri bu kaynakta doğrudan sunulmamıştır. Maddeler, yukarıda belirtilen akademik makalenin eklerinde veya PDF dokümanında bulunmaktadır.