Hemşirelerde Danışmanlık Becerileri Ölçeği

Özet

Hemşirelerde Danışmanlık Becerileri Ölçeği (HDBÖ), 2019 yılında İlknur Aydın Avcı ve Hatice Kumcağiz tarafından hemşirelerin sahip olduğu danışmanlık becerilerini psikometrik olarak geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Bu ölçek, hemşirelik mesleği kapsamında hastalarla kurulan ilişkilerde kritik öneme sahip olan danışmanlık becerileri düzeyini belirlemeyi hedeflemektedir. Geliştirme çalışması, ölçeğin yapı geçerliğini ve iç tutarlılık güvenilirliğini kanıtlamak üzere yürütülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Hemşirelik, Danışmanlık Becerileri, Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi, Psikometri, Sağlık

Yazarlar

İlknur Aydın Avcı, Hatice Kumcağiz

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, klinik ve akademik ortamlarda görev yapan hemşirelerin, hasta bakımı ve sağlığın teşviki süreçlerinde kullandıkları danışmanlık becerilerinin yeterlilik düzeylerini objektif bir biçimde değerlendirmektir. Bu değerlendirme, hemşirelik eğitim programlarının geliştirilmesine ve hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesine önemli katkılar sağlamaktadır.

HDBÖ, özellikle hasta eğitimi, psikososyal destek sağlama ve etkili iletişim kurma gibi alanlarda hemşirelerin güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini ortaya koymak üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, hemşirelik hizmetlerinin kalitesinin artırılması hedeflenmiştir.

Yapı

Hemşirelerde Danışmanlık Becerileri Ölçeği, hemşirelerin profesyonel rollerini yerine getirirken sergiledikleri bilişsel, duyuşsal ve davranışsal danışmanlık yeterliliklerini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçek, genellikle hemşire-hasta ilişkisinin kalitesini etkileyen temel becerileri (örneğin; aktif dinleme, empati, problem çözme ve geribildirim sağlama) kapsamaktadır.

Ölçeğin yapısal özellikleri, danışmanlık sürecinin farklı aşamalarına odaklanan alt boyutlardan oluşmaktadır. Bu alt boyutlar, hemşirelerin danışmanlık rollerini ne kadar etkili bir şekilde üstlendiklerini ve bu rolleri uygularken karşılaştıkları zorlukları anlamada araştırmacılara ve eğitimcilere derinlemesine bilgi sunar.

Geçerlik

HDBÖ’nün geçerlik çalışması, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünü kanıtlamaya odaklanmıştır. Geliştirme makalesinde (Avci & Kumcağiz, 2019) detayları sunulan geçerlik analizi kapsamında, ölçeğin yapı geçerliğini incelemek için çeşitli istatistiksel yöntemler kullanılmıştır.

Yapı geçerliği, genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile incelenmiştir. Bu analizler sonucunda ölçeğin teorik olarak beklenen faktör yapısını doğruladığı ve maddelerin ilgili alt boyutlar altında yeterli yük değerlerine sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, uzman görüşleri alınarak kapsam ve görünüş geçerliği sağlanmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, ölçümlerin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla incelenmiştir. HDBÖ’nün güvenirlik analizleri, genellikle ölçeğin iç tutarlılığını ölçmeye odaklanmıştır.

İç tutarlılık güvenilirliği, maddelerin aynı yapıyı ölçme derecesini gösteren Cronbach Alfa katsayısı ile hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçeğin maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve güvenilir bir ölçüm sağladığını göstermektedir. Ölçek geliştirme çalışmasında elde edilen güvenirlik katsayıları, HDBÖ’nün klinik ve araştırma amaçlı kullanıma uygun düzeyde olduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Hemşirelerde Danışmanlık Becerileri Ölçeği’nin geliştirme sürecinde, ölçeğin temel psikolojik yapısını belirlemek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Bu analiz, başlangıçta tasarlanan madde havuzundan nihai ölçek formuna ulaşılmasını sağlamıştır.

Uygulanan faktör analizi, ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bu faktörler, hemşirelik danışmanlığının farklı yönlerini (örneğin, ilişki kurma, değerlendirme, müdahale etme) temsil etmektedir. Faktör yapısının netliği ve teorik temellere uygunluğu, HDBÖ’nün yapı geçerliğine güçlü bir destek sağlamaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Beşli Likert Ölçeği (Orijinal çalışmada derecelendirme bilgisi eksik olduğu için, standart psikometrik uygulama olan Likert formatı varsayılmıştır. Derecelendirme formatı genellikle “Hiç Katılmıyorum”dan “Tamamen Katılıyorum”a doğru ilerler.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Hemşireler

Age Group: Yetişkin (Çalışan hemşire popülasyonu)

Population Details: Klinik ve/veya akademik ortamlarda görev yapan profesyonel hemşireler.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Hemşirelik Eğitimi, Klinik Beceriler, Hasta Bakımı, Psikososyal Destek, Cronbach Alfa, Ölçek Geçerlik, Ölçek Güvenirlik

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İlknur Aydın Avcı)

Correspondence Address: Belirtilmemiştir (Olasılıkla Eskişehir Osmangazi Üniversitesi veya Ondokuz Mayıs Üniversitesi ile ilişkilidir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar İlknur Aydın Avcı ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. Akademik araştırmalarda kullanım şartları yazarın iznine tabidir.

Kaynaklar

Avci, İ. A., ve Kumcağiz, H. (2019). Hemşirelerde Danışmanlık Becerileri Ölçeği’ni (HDBÖ) geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20,(Özel sayı), 873-884, doi:10.17494/ogusbd.

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: hemsirelerde-danismanlik-becerileri-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Hemşirelerde Danışmanlık Becerileri Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Ölçek maddelerine erişim için orijinal akademik makaleye başvurulması veya sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.