Harris-Fombrun İtibar Oranı Ölçeği

Özet

Harris-Fombrun İtibar Oranı Ölçeği (Reputation Quotient – RQ), kurumsal itibarı çok boyutlu olarak ölçmek amacıyla tasarlanmış uluslararası düzeyde tanınan bir ölçektir. Bu ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması, Geçikli, Erciş ve Okumuş (2016) tarafından gerçekleştirilmiştir. Uyarlanan ölçek, Türkiye bağlamında öncü bir kurumun paydaşları nezdindeki algılanan itibarını değerlendirmek için kullanılmıştır. Ölçek, toplam 20 maddeden ve altı ayrı alt boyuttan oluşmaktadır. Bu alt boyutlar; duygusal çekicilik, kurumsal çevre, ürün ve hizmetler, vizyon ve liderlik, finansal yatırım potansiyeli ve sosyal sorumluluk alanlarını kapsamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kurumsal İtibar, İtibar Ölçeği, Harris-Fombrun, Duygusal Çekicilik, Sosyal Sorumluluk, Liderlik, Ölçek Uyarlaması, Reputasyon.

Yazarlar

Geçikli, F., Erciş, M. S., Okumuş, M.

Amaç

Harris-Fombrun İtibar Oranı Ölçeği’nin temel amacı, bir kurumun hedef kitlesi veya paydaşları tarafından algılanan genel kurumsal itibar düzeyini ve bu itibarın altında yatan temel bileşenleri belirlemektir. Uyarlama çalışmasının spesifik amacı ise, ölçeğin Türkçe kültür ve dil yapısına uygunluğunu test ederek, Türkiye’deki kurumların itibar yönetim süreçlerine bilimsel bir araç kazandırmaktır. Bu araç, paydaşların kuruma yönelik duygusal, finansal ve sosyal algılarını derinlemesine inceleme fırsatı sunar.

Yapı

Ölçek, kurumsal itibar kavramını ölçmek üzere tasarlanmış olup, toplam 6 farklı alt boyuta ayrılmış 20 maddeden oluşmaktadır. Bu alt boyutlar, bir kurumun itibarını oluşturan kritik alanları temsil eder:

• Duygusal Çekicilik: Kuruma yönelik hayranlık, saygı ve güven gibi duygusal bağları ölçer.
• Kurumsal Çevre: Çalışanların memnuniyeti ve iyi bir çalışma ortamı sunma yeteneğini değerlendirir.
• Ürün ve Hizmetler: Sunulan ürünlerin veya hizmetlerin kalitesi, inovasyonu ve değerini kapsar.
• Vizyon ve Liderlik: Kurumun güçlü liderliğe, açık bir vizyona ve gelecek hedeflerine sahip olup olmadığını inceler.
• Finansal Yatırım: Kurumun finansal performansı, büyüme potansiyeli ve yatırım yapmaya uygunluğunu değerlendirir.
• Sosyal Sorumluluk: Kurumun çevreye ve topluma karşı etik ve sosyal sorumluluklarını yerine getirme düzeyini ölçer.

Geçerlik

Uyarlama çalışmasında açık bir geçerlik analizi değeri (örneğin, yapısal eşitlik modellemesi sonuçları) sunulmamıştır. Ancak, ölçeğin yapısal geçerliği, orijinal Harris-Fombrun modeline sadık kalınarak gerçekleştirilen faktör analizi sonuçları ve alt boyutların ayrışma yeteneği ile dolaylı olarak desteklenmektedir. Ölçek, kurumsal itibarın altı temel bileşenini Türk kültürü bağlamında temsil etme kapasitesine sahiptir.

Güvenirlik

Ölçeğin içsel tutarlılığı, altı faktör bazında ayrı ayrı hesaplanan Cronbach Alpha katsayıları ile değerlendirilmiştir. Elde edilen değerler, tüm alt boyutların kabul edilebilir veya yüksek düzeyde güvenilirliğe sahip olduğunu göstermektedir. Güvenilirlik analizi sonuçları şöyledir:

• Duygusal Çekicilik: Cronbach Alpha = 0.707
• Kurumsal Çevre: Cronbach Alpha = 0.880
• Ürün ve Hizmetler: Cronbach Alpha = 0.671
• Vizyon ve Liderlik: Cronbach Alpha = 0.707
• Finansal Yatırım: Cronbach Alpha = 0.880
• Sosyal Sorumluluk: Cronbach Alpha = 0.671

Özellikle 0.880 gibi yüksek değerler, “Kurumsal Çevre” ve “Finansal Yatırım” faktörlerinin mükemmel bir iç tutarlılığa sahip olduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışması, orijinal Harris-Fombrun modelinin altı faktörlü yapısını korumuştur. Yapılan analizler sonucunda, 20 maddenin bu altı boyuta dağılımı doğrulanmıştır. Bu faktörler, Türkçede “duygusal çekicilik”, “kurumsal çevre”, “ürün ve hizmetler”, “vizyon ve liderlik”, “finansal yatırım” ve “sosyal sorumluluk” olarak adlandırılmıştır. Bu yapısal doğrulama, ölçeğin kurumsal itibarın farklı yönlerini başarılı bir şekilde ayrıştırabildiğini göstermektedir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Derecelendirme (Likert Tipi Ölçek olduğu varsayılmaktadır)

Language Available: Türkçe

Population Group: Tüketiciler, Paydaşlar veya Genel Kamuoyu

Age Group: Yetişkinler

Population Details: Türkiye’de faaliyet gösteren öncü bir kurumun paydaşları üzerinde test edilmiştir.

Test Methodology: Anket/Öz Bildirim Ölçeği

Anahtar Kelimeler

Cronbach Alpha, Reputasyon Yönetimi, Paydaş Algısı, Kurum Yönetimi, Yatırım Potansiyeli, Ölçek Geliştirme, Güvenilirlik.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Fatma GEÇİKLİ

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değil.

Correspondence Address: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2016 (Uyarlama çalışmasının yayın yılı)

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya akademik amaçlı kullanımı için telif hakları ve izin süreçleri hakkında detaylı bilgi, sorumlu yazar Fatma GEÇİKLİ veya orijinal ölçek sahipleri (Harris ve Fombrun) ile iletişime geçilerek sağlanmalıdır. Çalışmanın bilimsel referansı açık erişime sahiptir.

Kaynaklar

Geçikli, F., Erciş, M. S. ve Okumuş, M. (2016). Kurumsal itibarın bileşenleri ve parametreleri üzerine deneysel bir çalışma: Türkiye’nin öncü kurumlarından biri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20 (4), 1549-1562.

Makalenin orijinal bağlantısı: e-dergi.atauni.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: harris-fombrun-itibar-orani-olcegi-toad.pdf

Harris-Fombrun İtibar Oranı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Uyarlama çalışmasında kullanılan 20 maddenin tamamı kaynak içerikte belirtilmemiştir. Maddelere erişim için Kaynaklar bölümünde yer alan akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.