Table of Contents
Özet
Matematiksel Gelişim Bilgi (MGB) Anketi, Türk okul öncesi öğretmenlerinin erken çocukluk dönemi matematiksel gelişimine dair sahip oldukları mesleki bilgileri değerlendirmek amacıyla uyarlanmış bir ölçek türüdür. Başlangıçta 20 maddeden oluşan anket, kapsamlı psikometrik analizler sonucunda 15 maddeye indirilmiştir. Bu anket, öğretmenlerin çocukların sayı kavramı, sayma prensipleri ve matematiksel düşünce aşamaları hakkındaki bilgilerini doğru/yanlış formatında, dikotomik puanlama (1 veya 0) kullanarak ölçmektedir.
2021 yılında yayınlanan uyarlama çalışması, anketin Türkiye bağlamında güvenilir ve geçerli bir araç olduğunu göstermiştir. Özellikle düşük madde ayırıcılığına sahip maddelerin çıkarılması, ölçeğin iç tutarlılığını önemli ölçüde artırmıştır.
Anahtar Kelimeler
Matematiksel Gelişim, Okul Öncesi Öğretmenleri, Öğretmen Bilgisi, Ölçek Uyarlama, KR-20 katsayısı.
Yazarlar
Binnur Yıldırım Hacıibrahimoğlu, Büşra Akman.
Amaç
Matematiksel Gelişim Bilgi (MGB) Anketinin temel amacı, okul öncesi öğretmenlerinin, çocukların erken yaşlarda edindiği matematiksel beceriler ve kavramlar hakkındaki pedagojik bilgi düzeylerini sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Bu bilgi, öğretmenlerin müfredatı uygulama ve çocukların gelişimsel ihtiyaçlarına uygun eğitim stratejileri geliştirme yetkinlikleri açısından kritik öneme sahiptir.
Ölçek, öğretmenlerin hangi matematiksel gelişim aşamalarına hakim olduklarını ve hangi alanlarda ek eğitime ihtiyaç duyduklarını belirlemeye yardımcı olur. Bu sayede, erken çocukluk eğitimi alanında mesleki gelişim programlarının hedeflenmesi ve iyileştirilmesi mümkün olmaktadır.
Yapı
MGB Anketi, erken çocukluk dönemindeki matematiksel gelişim bilgisini ölçen tek boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçülen yapı, öğretmenlerin çocukların temel sayı bilgisi, sayma prensipleri (örneğin, birebir eşleme, kardinalite) ve mekansal farkındalık gibi konulardaki gelişimsel kilometre taşlarına ne kadar hakim olduklarını içerir.
Anket maddeleri, genellikle hipotetik çocuk gelişim senaryoları sunarak, öğretmenin bu senaryolar karşısında doğru matematiksel gelişim bilgisini uygulayıp uygulamadığını test eder. Bu bilgi düzeyi, öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarının kalitesini doğrudan etkileyen önemli bir yeterlilik alanıdır.
Geçerlik
MGB Anketinin geçerlik çalışmaları, madde güçlük indeksleri ve madde ayırıcılığı analizleri üzerine odaklanmıştır. Madde güçlük indekslerinin 0.042 ile 0.708 aralığında değiştiği tespit edilmiştir, bu da maddelerin zorluk seviyelerinin geniş bir yelpazede dağıldığını göstermektedir.
Yapılan analizlerde, 13 maddenin çok iyi düzeyde ayırıcılığa sahip olduğu, 2 maddenin (5 ve 17 numaralı maddeler) ise orta düzeyde ayırıcı olduğu belirlenmiştir. Ancak, 5 maddenin (7, 8, 14, 18 ve 19 numaralı maddeler) çalışma grubu için ayırıcılığının çok düşük olduğu ve bu nedenle anketin nihai formundan çıkarılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu eleme süreci, ölçeğin yapısal geçerlik düzeyini ve ölçme hassasiyetini artırmıştır.
Güvenirlik
Testin güvenirliği, dikotomik yapısına uygun olarak KR-20 katsayısı ve iki yarı güvenirliği yöntemleriyle belirlenmiştir. Başlangıçtaki 20 madde için hesaplanan KR-20 katsayısı 0.748 olarak bulunmuştur. Madde analizleri sonucunda düşük ayırıcılığa sahip 5 madde çıkarıldıktan sonra, kalan 15 maddelik nihai form için hesaplanan KR-20 katsayısı 0.795’e yükselmiştir.
Elde edilen bu değer (0.795), ölçeğin kabul edilebilir düzeyde güçlü bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. Ek olarak, testin iki yarı güvenirlik değeri 0.787 olarak hesaplanmıştır, bu da testin zaman içinde tutarlı sonuçlar verme yeteneğini desteklemektedir.
Faktör Analizi
Sunulan kaynak içerikte, Matematiksel Gelişim Bilgi (MGB) Anketinin uyarlama çalışmasına ilişkin açık bir Faktör Analizi (Açıklayıcı veya Doğrulayıcı) bilgisi yer almamaktadır. Ölçeğin psikometrik özellikleri, daha çok madde analizi, madde güçlüğü ve madde ayırıcılığı indeksleri üzerinden değerlendirilmiştir. Bu yaklaşım, ölçeğin tek boyutlu bir bilgi ölçme aracı olarak işlevselliğini doğrulamak için kullanılmıştır.
Ölçek Yapısı
Test Türü: Uyarlama (Adaptation)
Format: Çoktan Seçmeli Bilgi Anketi (Dichotomous Knowledge Questionnaire)
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Okul Öncesi Öğretmenleri (Preschool Teachers)
Yaş Grubu: Yetişkin (Profesyoneller)
Popülasyon Detayları: Türk okul öncesi kurumlarında görev yapan öğretmenler.
Test Metodolojisi: 15 maddeden oluşur. Yanıtlar dikotomik olarak puanlanır: Doğru yanıtlar 1 puan, yanlış yanıtlar ve boş bırakılan sorular 0 puan alır. Yüksek puan, erken matematiksel gelişim bilgisi düzeyinin yüksek olduğunu gösterir.
Anahtar Kelimeler
Erken Çocukluk Eğitimi, Öğretmen Yeterliliği, Sayı Kavramı, Güvenirlik, Geçerlik.
Yazarlar
Sorumlu Yazar: Binnur Yıldırım Hacıibrahimoğlu
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri mevcut değil
İletişim E-posta Adresi: [email protected]
Yazışma Adresi: Veri mevcut değil
İzinler, Ücret ve Test Yılı
MGB Anketinin uyarlama çalışması 2021 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik amaçlarla kullanımı için sorumlu yazar (Binnur Yıldırım Hacıibrahimoğlu) ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: matematiksel-gelisim-bilgi-mgb-anketi-toad.pdf
Uyarlama Çalışmasının Yayın Yılı: 2021
Referanslar
- Yıldırım Hacıibrahimoğlu, B & Akman, B. (2021). Evaluating Turkish preschool teachers’ knowledge of early mathematical development. Early Years, 1-15. DOI: https://doi.org/10.1080/09575146.2021.1948506
- Makalenin bağlantısı: tandfonline.com
Matematiksel Gelişim Bilgi (MGB) Anketi Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Madde sayısı: 15
Selin 1’den 10’a sırasıyla sayıları söyler (ör., “1, 2, 3, 4, 5, 6, …).
Selin 1’den 13’e sırasıyla sayıları söyler (ör., “1, 2, 3, 4, 5, 6, …).
Aynı
Bilmiyorum
Cite this article
memjavad (2026). Matematiksel Gelişim Bilgi (MGB) Anketi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/matematiksel-gelisim-bilgi-mgb-anketi/
memjavad. "Matematiksel Gelişim Bilgi (MGB) Anketi." Turkish Psychological Scales, 19 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/matematiksel-gelisim-bilgi-mgb-anketi/.
memjavad. "Matematiksel Gelişim Bilgi (MGB) Anketi." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/matematiksel-gelisim-bilgi-mgb-anketi/.
memjavad (2026) 'Matematiksel Gelişim Bilgi (MGB) Anketi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/matematiksel-gelisim-bilgi-mgb-anketi/.
[1] memjavad, "Matematiksel Gelişim Bilgi (MGB) Anketi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.
memjavad. Matematiksel Gelişim Bilgi (MGB) Anketi. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.