Table of Contents
Özet
Genel Politik Etkinlik Ölçeği, Hilal Kuşcu Karatepe ve Derya Atik tarafından 2020 yılında geliştirilmiş bir ölçüm aracıdır. Bu ölçek, bireylerin siyasal süreçleri anlama ve etkileme kapasitelerine yönelik genel inançlarını, yani politik etkinlik algısını belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme çalışması, özel olarak sağlık çalışanları popülasyonu üzerinde gerçekleştirilmiş olup, bu meslek grubunun siyasi sisteme olan güvenini ve katılım isteğini ölçmeyi hedeflemiştir.
Ölçeğin temel amacı, bireylerin siyasi kararlar üzerinde ne derece etkili olduklarını düşündüklerini ve siyasi mekanizmaların ne ölçüde vatandaşların taleplerine yanıt verdiğini algıladıklarını değerlendirmektir. Bu çalışma, Türkiye’deki siyasal psikoloji alanına katkı sağlamakta ve mesleki grupların siyasi tutumlarının analiz edilmesine olanak tanımaktadır.
Anahtar Kelimeler
Politik Etkinlik, Siyasal Psikoloji, Ölçek Geliştirme, Sağlık Çalışanları, Politik Katılım, Algı, Yönetim Bilimleri.
Yazarlar
Hilal KUŞCU KARATEPE, Derya Atik.
Amaç
Genel Politik Etkinlik Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin siyasi sürece katılma ve bu süreci etkileme becerilerine yönelik genel inançlarını geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçebilecek bir enstrüman oluşturmaktır. Ölçek, özellikle sağlık çalışanları gibi kritik bir meslek grubunun politik sistem içindeki rollerine dair algılarını sistematik olarak incelemek üzere geliştirilmiştir.
Bu ölçek, bireyin kendi siyasi yeterliliğine (içsel etkinlik) ve siyasi kurumların vatandaşların taleplerine yanıt verme düzeyine (dışsal etkinlik) dair genel kanaatini belirleyerek, politik katılım davranışının altında yatan motivasyonel ve algısal faktörleri ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.
Yapı
Ölçek, sosyal psikolojide ve siyaset biliminde merkezi bir kavram olan Genel Politik Etkinlik yapısını ölçmektedir. Politik etkinlik, genellikle iki ana bileşenle açıklanır:
- İçsel Politik Etkinlik: Bireyin siyaseti anlama, siyasi konularda bilgi sahibi olma ve siyasi faaliyetlere başarılı bir şekilde katılma yeteneğine olan inancı.
- Dışsal Politik Etkinlik: Siyasi sistemin, hükümetin veya siyasi liderlerin vatandaşların taleplerine ve eylemlerine yanıt vereceğine dair inanç.
Genel Politik Etkinlik Ölçeği, bu iki boyutu bir arada değerlendirerek, bireyin siyasi çevreye dair bütüncül bir yeterlilik ve etki algısını saptamayı hedeflemektedir. Ölçek, bu yapının Türkiye bağlamında ve spesifik olarak sağlık çalışanları arasında nasıl tezahür ettiğini araştırmaktadır.
Geçerlik
Ölçek geliştirme çalışması (Karatepe & Atik, 2020) kapsamında geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Tipik olarak, geliştirme çalışmalarında yapı geçerliği ve içerik geçerliği analizleri esastır. İçerik geçerliği, uzman görüşlerine başvurularak ölçek maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı ne derece temsil ettiğinin belirlenmesiyle sağlanmıştır.
Yapı geçerliği ise, ölçeğin teorik olarak beklenen boyutları ölçüp ölçmediğini test etmek için Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, yayınlanan akademik makale, ölçeğin politik etkinlik yapısını başarılı bir şekilde ölçtüğünü gösteren istatistiksel kanıtlar sunmaktadır.
Güvenirlik
Orijinal kaynakta spesifik güvenirlik katsayıları açıkça listelenmemiştir. Ancak, bir ölçek geliştirme çalışmasının zorunlu adımı olarak, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını gösteren güvenirlik analizleri yapılmıştır. En yaygın kullanılan yöntem olan iç tutarlılık analizi (Cronbach Alfa katsayısı) bu çalışmada kullanılmış olmalıdır.
Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Ölçeğin güvenilirliğinin sağlanması, elde edilen sonuçların tekrarlanabilirliği ve bilimsel geçerliliği açısından kritik öneme sahiptir.
Faktör Analizi
Genel Politik Etkinlik Ölçeği’nin geliştirilmesi sürecinde, ölçeğin altında yatan boyutları keşfetmek ve doğrulamak amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi psikolojik yapıları temsil ettiğini ve ölçeğin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğunu belirlemede kilit rol oynamıştır.
Çalışmada büyük olasılıkla Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılarak maddelerin gruplandırılması yapılmış, ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile elde edilen faktör yapısının teorik beklentilerle uyumu test edilmiştir. Bu analizler sonucunda ölçeğin nihai yapısı ve madde sayısı belirlenmiştir.
Araç
Test Type: Geliştirme (Developmental) Çalışması
Format: Ölçek maddeleri, katılımcıların politik etkinlik algılarını derecelendirmelerine olanak tanıyan Likert tipi bir formatta sunulmuştur. Orijinal derecelendirme bilgisi eksik olsa da, bu tür sosyal bilimler ölçekleri genellikle 5’li veya 7’li Likert tiplerini kullanır.
Language Available: Türkçe (Turkish)
Population Group: Yetişkin Profesyoneller
Age Group: Çalışan Yetişkinler (Spesifik yaş aralığı belirtilmemiştir)
Population Details: Türkiye’deki sağlık çalışanları (hemşireler, doktorlar, teknisyenler vb.) örneklem grubu olarak kullanılmıştır.
Test Methodology: Öz Bildirim Envanteri (Self-report inventory).
Anahtar Kelimeler
İçsel Etkinlik, Dışsal Etkinlik, Siyasi Tutum, Ölçekleme, Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, Psikometri.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.
Affiliation Email addresses: [email protected] (Hilal KUŞCU KARATEPE)
Correspondence Address: Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (Tahmini Affiliation)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2020
İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için genellikle sorumlu yazar (Hilal KUŞCU KARATEPE) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım koşulları ve potansiyel ücretler için yazarın mail adresi üzerinden bilgi alınabilir.
Orijinal PDF belgesi aşağıdaki adresten indirilebilir: genel-politik-etkinlik-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
- Karatepe, H. K., ve Atik, D. (2020). Genel Politik Etkinlik Ölçeği: Sağlık çalışanlarında bir ölçek geliştirme çalışması. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 7(2), 413-434.
Genel Politik Etkinlik Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçek maddeleri orijinal kaynakta sağlanmamıştır.
Cite this article
memjavad (2026). Genel Politik Etkinlik Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/genel-politik-etkinlik-olcegi/
memjavad. "Genel Politik Etkinlik Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 1 May. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/genel-politik-etkinlik-olcegi/.
memjavad. "Genel Politik Etkinlik Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/genel-politik-etkinlik-olcegi/.
memjavad (2026) 'Genel Politik Etkinlik Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/genel-politik-etkinlik-olcegi/.
[1] memjavad, "Genel Politik Etkinlik Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, May, 2026.
memjavad. Genel Politik Etkinlik Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.