Gençlerin Siyasal ve Toplumsal Katılımı Ölçeği

Özet

Gençlerin Siyasal ve Toplumsal Katılımı Ölçeği, 2013 yılında N. O. Akfırat ve F. Çok tarafından geliştirilen veya uyarlanan, genç bireylerin siyasal ve toplumsal katılım düzeylerini ve biçimlerini ölçmeyi amaçlayan bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, gençlerin hem geleneksel siyasi süreçlere olan ilgisini hem de sivil toplum kuruluşları ve gönüllülük gibi daha geniş kapsamlı sosyal faaliyetlere katılımlarını değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirme sürecinde, yapı geçerliğini belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmış ve iç tutarlılık güvenirliği Cronbach Alfa katsayısı ile hesaplanmıştır.

Ölçek, katılımcıların görüşlerini derecelendirmek için Likert Tipi Derecelendirme kullanmaktadır. Bu araç, gençlik araştırmaları, siyaset psikolojisi ve sosyoloji alanlarında gençlerin toplumsal yaşama entegrasyon düzeylerini anlamak için önemli bir kaynaktır.

Anahtar Kelimeler

Gençlik, Siyasal Katılım, Toplumsal Katılım, Ölçek Geliştirme, Cronbach Alfa, Psikometri, Türkiye.

Yazarlar

N. O. Akfırat, Figen Çok

[quads id=5]

Amaç

Gençlerin Siyasal ve Toplumsal Katılımı Ölçeği’nin temel amacı, genç bireylerin siyasal süreçlere ve toplumsal aktivitelere ne ölçüde katıldıklarını sistematik olarak belirlemektir. Bu araç, gençlerin katılımını sadece oy verme gibi geleneksel siyasi davranışlarla sınırlı tutmayıp, aynı zamanda sivil toplum faaliyetleri, gönüllülük ve toplumsal sorunlara yönelik farkındalık yaratma çabalarını da kapsamaktadır.

Ölçek, özellikle Türkiye bağlamında gençlerin siyasi apati (ilgisizlik) düzeylerini veya tam tersine aktif yurttaşlık rollerini ne kadar benimsediklerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu sayede eğitimciler, politika yapıcılar ve araştırmacılar, gençlerin toplumsal entegrasyonu ve demokratik sürece katılımı konularında daha bilinçli stratejiler geliştirebilirler.

Yapı

Ölçek, gençlerin katılım davranışlarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Bu yapı, genellikle iki ana bileşen etrafında şekillenir: Siyasal Katılım ve Toplumsal Katılım. Siyasal katılım boyutu, bireyin seçimlere, siyasi partilere ve protesto eylemlerine yönelik tutum ve davranışlarını içerirken; toplumsal katılım boyutu, sivil toplum kuruluşları, dernekler, vakıflar ve gönüllülük esaslı sosyal projelerdeki rollerini ölçer.

Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin alt boyutları belirlenmiş olup, bu boyutlar gençlerin katılım motivasyonlarının ve eylemlerinin çeşitliliğini yansıtmaktadır. Ölçeğin çok boyutlu yapısı, gençlik araştırmalarında katılımın tek bir değişkenle açıklanamayacak kadar karmaşık olduğunu göstermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği (construct validity), Akfırat ve Çok (2013) tarafından detaylı olarak incelenmiştir. Yapı geçerliğini saptamak amacıyla, her bir alt ölçeğe ayrı ayrı Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. Bu analizler, maddelerin teorik olarak öngörülen faktörlere uygun şekilde yüklendiğini ve ölçeğin ölçmeyi amaçladığı psikolojik yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini göstermiştir.

AFA sonuçları, ölçeğin gençlerin siyasal ve toplumsal katılımını temsil eden farklı ve anlamlı boyutlara sahip olduğunu doğrulamıştır. Bu, ölçeğin teorik temellerinin sağlam olduğunu ve amaca uygun bir ölçüm sağladığını göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, maddelerin iç tutarlılığı (internal consistency) esas alınarak hesaplanmıştır. Güvenirlik çalışması kapsamında, ölçeğin iç tutarlılık katsayısını belirlemek için yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa hesaplama formülü kullanılmıştır.

Elde edilen Cronbach Alfa katsayıları, ölçeğin farklı alt boyutlarında yer alan maddelerin birbirleriyle tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ölçme eğiliminde olduğunu göstermiştir. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçeğin zaman içinde güvenilir sonuçlar verebileceğinin önemli bir göstergesidir.

Faktör Analizi

Gençlerin Siyasal ve Toplumsal Katılımı Ölçeği’nin geliştirilmesi sürecinde, yapısal boyutlarını netleştirmek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) temel geçerlik yöntemi olarak kullanılmıştır. Araştırmacılar, her bir alt ölçeğe bağımsız olarak AFA uygulamışlardır.

Bu analizler, ölçek maddelerinin hangi temel boyutlar altında toplandığını belirlemiş ve böylece ölçeğin nihai faktör yapısı oluşturulmuştur. Faktör yüklerinin incelenmesi, maddelerin ilgili alt boyutlara güçlü bir şekilde yüklendiğini ve ölçeğin çok boyutlu yapısının ampirik olarak desteklendiğini ortaya koymuştur.

Araç

Test Type: Uyarlama ve Geliştirme (Adaptation and Development)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Likert Type Rating Scale)

Language Available: Türkçe

Population Group: Gençler (Youth)

Age Group: Çalışmanın yapıldığı örneklem grubuna bağlı olarak genellikle lise ve üniversite öğrencilerini kapsayan genç yetişkinlik dönemi.

Population Details: Türkiye’deki genç popülasyonu.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale).

Anahtar Kelimeler

Siyaset Psikolojisi, Sosyal Psikoloji, Gençlik Araştırmaları, Sivil Katılım, Vatandaşlık Eğitimi, Ölçek Uyarlama.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Mevcut Değil

Affiliation Email addresses: Sorumlu Yazar Figen Çok için iletişim adresi: [email protected]

Correspondence Address: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi (Araştırmanın yapıldığı kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Figen Çok ile iletişim kurulması önerilmektedir. Telif hakları ve izinler için resmi akademik kaynaklara başvurulmalıdır.

Test Yılı: 2013 (Ölçeğin yayınlandığı yıl).

Ölçeğin tam metnine ve detaylı metodolojiye Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi üzerinden erişim sağlanabilir. Ayrıca, ölçeğin orijinal PDF belgesi şu adresten indirilebilir: genclerin-siyasal-ve-toplumsal-katilimi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Akfırat, N. O. ve Çok, F. (2013). Gençlerin Siyasal ve Toplumsal Katılımı Ölçeğinin geliştirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 46(2), 369-398.

Makalenin resmi bağlantısı: dergiler.ankara.edu.tr

[quads id=5]

Gençlerin Siyasal ve Toplumsal Katılımı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Sağlanan kaynak içeriğinde (Source Content) Gençlerin Siyasal ve Toplumsal Katılımı Ölçeği’nin maddeleri (itemleri) bulunmamaktadır. Ölçek maddelerinin tam listesine ve derecelendirme talimatlarına genellikle referans olarak verilen akademik makale veya yukarıda belirtilen PDF belgesi üzerinden ulaşılabilir. Araştırmacılar, tam ölçek içeriği için Akfırat ve Çok (2013) makalesine başvurmalıdır.

Cite this article

memjavad (2026). Gençlerin Siyasal ve Toplumsal Katılımı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/genclerin-siyasal-ve-toplumsal-katilimi-olcegi/

memjavad. "Gençlerin Siyasal ve Toplumsal Katılımı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 3 May. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/genclerin-siyasal-ve-toplumsal-katilimi-olcegi/.

memjavad. "Gençlerin Siyasal ve Toplumsal Katılımı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/genclerin-siyasal-ve-toplumsal-katilimi-olcegi/.

memjavad (2026) 'Gençlerin Siyasal ve Toplumsal Katılımı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/genclerin-siyasal-ve-toplumsal-katilimi-olcegi/.

[1] memjavad, "Gençlerin Siyasal ve Toplumsal Katılımı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, May, 2026.

memjavad. Gençlerin Siyasal ve Toplumsal Katılımı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF