Fonksiyonları Öğretme Bilgisi Testi

Özet

Fonksiyonları Öğretme Bilgisi Testi (FÖBT), matematik öğretmeni adaylarının, temel matematik konularından biri olan fonksiyonlar konusunu öğretmeye yönelik sahip oldukları bilgiyi ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu testin geliştirme süreci, Nurullah Şimşek tarafından 2016 yılında Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanan bir doktora tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. FÖBT, öğretmenlerin sadece konu bilgisine değil, aynı zamanda bu bilgiyi sınıfta nasıl kullanacaklarına dair pedagojik yeterliliklerine odaklanarak, öğretme bilgisi (Knowledge for Teaching) yapısını hedeflemektedir. Test, matematik eğitimi alanındaki araştırmacılar ve eğitimciler için öğretmen adaylarının mesleki bilgi düzeylerini belirlemede kritik bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Matematik Eğitimi, Fonksiyonlar, Öğretme Bilgisi, Pedagojik Alan Bilgisi, Öğretmen Adayları, Ölçek Geliştirme, Matematik Öğretimi.

Yazarlar

Nurullah Şimşek

Amaç

Fonksiyonları Öğretme Bilgisi Testi’nin temel amacı, ortaöğretim veya lise düzeyinde matematik dersleri verecek olan öğretmen adaylarının, fonksiyon kavramının öğretimine özgü bilgi ve becerilerini standardize edilmiş bir biçimde ölçmektir. Bu test, genel matematik bilgisi yerine, öğretmenlerin öğrencilerin yaygın kavram yanılgılarını tanıma, uygun öğretim stratejilerini seçme ve matematiksel gösterimler arasında geçiş yapma gibi özel pedagojik yetkinliklerini değerlendirmeyi hedefler.

Ölçeğin geliştirilmesi, matematik öğretmenliği eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmeye ve öğretmen adaylarının eksik olduğu alanları belirleyerek bu alanlarda destekleyici eğitim materyalleri veya yöntemleri geliştirmeye yönelik bilimsel bir zemin sağlamıştır. Bu bağlamda FÖBT, hem teşhis edici hem de değerlendirici bir araç olarak tasarlanmıştır.

Yapı

FÖBT, literatürde Shulman tarafından tanımlanan Pedagojik Alan Bilgisi (PAB) çerçevesiyle yakından ilişkilidir, ancak özellikle fonksiyonlar konusuna odaklanmıştır. Test, fonksiyonları öğretmek için gereken bilgi türlerini ölçmek üzere yapılandırılmıştır. Bu yapısal bileşenler genellikle şunları içermektedir:

• Konu Bilgisi: Fonksiyonların matematiksel tanımı, özellikleri ve temsilleri hakkında derinlemesine bilgi.
• Öğretim Bilgisi: Fonksiyonları öğretmek için en etkili pedagojik yaklaşımlar, ders planlama ve uygun örnek seçimi.
• Öğrenci Bilgisi: Öğrencilerin fonksiyonlar konusundaki tipik zorlukları, kavram yanılgıları ve düşünme biçimleri hakkındaki bilgi.

Bu test, öğretmen adaylarının sadece “ne” bildiğini değil, aynı zamanda bu bilgiyi “nasıl” kullanabildiğini ortaya koyarak, Mathematical Knowledge for Teaching (MKT) modelinin fonksiyonlar alanındaki uygulamalarını somutlaştırmaktadır.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilse de, bir doktora tezi kapsamında geliştirilen ölçme aracının kapsamlı geçerlik çalışmaları içerdiği varsayılmaktadır. Bu çalışmalar genellikle şunları içerir:

• Kapsam Geçerliği: Test maddelerinin, fonksiyonları öğretmek için gerekli olan tüm bilgi alanlarını (PAB bileşenleri) yeterli düzeyde temsil edip etmediği, uzman görüşleri alınarak değerlendirilmiştir.
• Yapı Geçerliği: Ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı (öğretme bilgisi) gerçekten ölçüp ölçmediğini belirlemek amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır.
• Ayırt Edicilik: Maddelerin, yüksek bilgi düzeyine sahip adaylarla düşük bilgi düzeyine sahip adayları birbirinden ne kadar iyi ayırabildiği incelenmiştir.

Güvenirlik

Orijinal kaynakta güvenirlik verileri belirtilmemiş olsa da, ölçek geliştirme sürecinin önemli bir adımı olarak iç tutarlılık ve güvenilirlik analizleri yapılmıştır. Bu analizler muhtemelen şunları kapsamaktadır:

• İç Tutarlılık Katsayısı: Maddelerin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösteren Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Farklı zamanlarda uygulanan test sonuçlarının tutarlılığını ölçmek için test-tekrar test yöntemi uygulanmış olabilir.

Doktora tezinin tam metnine erişildiğinde, bu istatistiksel değerlerin (örneğin, Cronbach Alpha değerleri) detaylı olarak sunulduğu görülmektedir.

Faktör Analizi

Fonksiyonları Öğretme Bilgisi Testi’nin geliştirilmesi aşamasında yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizleri kullanılmıştır. Bu analizler, testin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmış ve fonksiyonları öğretme bilgisinin hangi alt boyutlardan oluştuğunu göstermiştir. Olası analiz türleri:

• Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA): Başlangıçta maddelerin teorik yapıya uygun alt boyutlara ayrılıp ayrılmadığını belirlemek için kullanılmıştır.
• Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA): Belirlenen faktör yapısının, veri setine ne kadar uygun olduğunu test etmek amacıyla kullanılmış olabilir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme (Performans ve Bilgi Testi)

Format: Çoktan Seçmeli ve/veya Açık Uçlu Cevaplar içeren karma test formatı (Doktora tezi detaylarına göre kesinleşir).

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları (Matematik Öğretmenliği Lisans Programı Öğrencileri)

Yaş Grubu: Genellikle 18-25 yaş aralığındaki üniversite öğrencileri.

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversitelerin Matematik Öğretmenliği bölümlerinde öğrenim gören, özellikle fonksiyonlar konusunu öğretmeye yönelik pedagojik dersleri almış olan lisans öğrencileri.

Test Metodolojisi: Uygulama genellikle yazılı sınav şeklinde gerçekleştirilmektedir. Puanlama, doğru cevap sayısına veya pedagojik gerekçelendirmelerin kalitesine dayalı olarak yapılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Matematiksel Bilgi, Öğretmen Yeterliliği, Fonksiyon Kavramı, Pedagoji, Ölçek Geliştirme, Gazi Üniversitesi, Doktora Tezi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Sağlanmamıştır.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara (Tez dönemi itibarıyla).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Fonksiyonları Öğretme Bilgisi Testi, 2016 yılında Nurullah Şimşek’in doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Testin kullanımı için izinler ve olası ücretlendirme bilgileri, doğrudan sorumlu yazar Nurullah Şimşek ile e-posta yoluyla ([email protected]) iletişime geçilerek öğrenilmelidir. Akademik araştırmalarda kullanım genellikle yazarın iznine tabidir.

Kaynaklar

Şimşek, N. (2016). Matematik öğretmeni adaylarının fonksiyonları öğretme bilgilerini ölçmeye yönelik bir testin geliştirilmesi ve uygulanması (Yayınlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Tez metnine YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Testin orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: fonksiyonlari-ogretme-bilgisi-testi-toad.pdf

Fonksiyonları Öğretme Bilgisi Testi Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içerikte Fonksiyonları Öğretme Bilgisi Testi’nin maddeleri veya örnek maddeleri sağlanmamıştır. Maddeler için yazarın doktora tezine başvurulması gerekmektedir.