Ergen Mutluluk Ölçeği

Özet

Ergen Mutluluk Ölçeği (EMÖ), ergenlerin mutluluk düzeylerini, özellikle öznel iyi oluş ve yaşam memnuniyeti boyutlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, Şerife Işık ve N. Ülker Atalay tarafından 2019 yılında Türkiye’deki ergenlik dönemi popülasyonuna özgü kültürel ve dilsel farklılıkları dikkate alarak oluşturulmuştur. Geliştirme çalışması, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik özelliklerinin detaylı bir şekilde incelenmesini içermiş olup, psikolojik danışmanlık ve eğitim alanlarında ergenlerin duygusal durumlarının değerlendirilmesi için sağlam bir temel sunmaktadır.

Bu ölçek, ergenlerin yaşamlarındaki olumlu duygusal deneyimleri, yaşam tatminini ve genel iyi oluş hissini belirlemeyi hedefler. Ölçeğin geliştirme süreci, kapsamlı bir madde havuzu oluşturma, pilot uygulamalar ve ileri düzey istatistiksel analizleri kapsamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ergen Mutluluk Ölçeği, Mutluluk, Öznel İyi Oluş, Yaşam Memnuniyeti, Ergenlik, Psikolojik Ölçek Geliştirme, Psikometri.

Yazarlar

Şerife Işık, N. Ülker Atalay

Amaç

Ergen Mutluluk Ölçeği’nin temel amacı, ergenlik dönemindeki bireylerin mutluluk düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçebilecek, kültüre özgü bir araç sağlamaktır. Türkiye bağlamında ergenlerin mutluluk algılarını derinlemesine anlamak, koruyucu ruh sağlığı programlarının ve psikososyal müdahalelerin etkinliğini artırmak için kritik öneme sahiptir.

Bu ölçek, araştırmacılara ve klinisyenlere, ergenlerin duygusal ve bilişsel iyi oluş boyutlarını hızlı ve sistematik bir biçimde değerlendirme imkanı sunarak, düşük mutluluk düzeyine sahip risk altındaki bireyleri erken tespit etme potansiyeli taşır.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Ölçek, psikolojideki mutluluk yapısını, genellikle öznel iyi oluş (Subjective Well-Being – SWB) teorisi çerçevesinde ele alır. Bu yapı, iki ana bileşenden oluşur:

• Bilişsel Bileşen: Bireyin kendi yaşamının genel olarak ne kadar tatmin edici olduğunu değerlendirmesi (Yaşam Memnuniyeti).
• Duygusal (Affektif) Bileşen: Bireyin yaşadığı olumlu duyguların sıklığı ve yoğunluğu ile olumsuz duyguların düşük sıklığı.

Ergen Mutluluk Ölçeği, bu çok boyutlu yapıyı ergenlerin gelişimsel özelliklerine uygun ifadelerle ölçmeye çalışır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışması, Işık ve Atalay (2019) tarafından titizlikle yürütülmüştür. Yapı geçerliğini belirlemek amacıyla açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi teknikleri kullanılmıştır.

Elde edilen bulgular, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olduğunu ve ölçmek istediği mutluluk yapısını başarıyla temsil ettiğini göstermiştir. Kriter geçerliği kapsamında ise ölçeğin diğer bilinen öznel iyi oluş ve yaşam memnuniyeti ölçekleriyle anlamlı korelasyonlar gösterdiği rapor edilmiştir. Bu, ölçeğin psikolojik yapıyı ölçmedeki uygunluğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Ergen Mutluluk Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, ölçek maddelerinin iç tutarlılığını ve zamana karşı kararlılığını değerlendirmiştir. İç tutarlılık, Cronbach Alfa katsayısı ile incelenmiş ve genel ölçek için yüksek düzeyde güvenirlik değerleri elde edilmiştir (Genellikle .80’in üzerinde).

Bu yüksek iç tutarlılık katsayısı, ölçekteki tüm maddelerin aynı psikolojik yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Ayrıca, test-tekrar test güvenirlik çalışması ile ölçeğin farklı zaman dilimlerinde uygulandığında kararlı sonuçlar verdiği doğrulanmıştır.

Faktör Analizi

Geliştirme çalışmasında, ölçeğin yapısal geçerliğini sağlamak için faktör analizi uygulanmıştır. Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonuçları, ölçeğin çok boyutlu bir yapıda olduğunu işaret etmiş ve maddelerin anlamlı faktör yüklerine sahip olduğu belirlenmiştir.

Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ise, elde edilen faktör yapısının veri setine mükemmel uyum sağladığını göstermiştir (Örneğin, iyi uyum indeksleri: CFI, TLI > .90; RMSEA < .08). Bu analizler, Ergen Mutluluk Ölçeği'nin iyi tanımlanmış alt boyutlara sahip olduğunu ve teorik olarak beklenen yapıyı doğruladığını kanıtlamıştır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Spesifik derece sayısı orijinal kaynakta belirtilmemiştir, ancak geliştirme çalışmalarında yaygın olarak 5’li veya 7’li Likert kullanılır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Ergenler

Yaş Grubu: Ortaokul ve Lise öğrencileri (Genellikle 12-18 yaş arası)

Popülasyon Detayları: Türkiye genelindeki ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören ergenler üzerinde standardize edilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği. Bireylerin kendi mutluluk düzeyleri ve yaşam memnuniyetleri hakkındaki algılarını rapor etmelerine dayanır.

Anahtar Kelimeler

Öznel İyi Oluş, Yaşam Doyumu, Pozitif Psikoloji, Güvenirlik, Geçerlik, Psikolojik Danışmanlık.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Şerife Işık

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Işık, Ş., ve Atalay, N. Ü. (2019). Ergen Mutluluk Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 9(3), 673-696.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin kullanımı genellikle akademik araştırmalar için yazarlardan izin alınmasını gerektirir. Ticari kullanım veya büyük ölçekli uygulamalar için yazarlarla doğrudan iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ölçeğin geliştirildiği ve yayınlandığı yıl 2019‘dur.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı psikometrik bilgileri içeren PDF dosyası aşağıda mevcuttur. Orijinal PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: ergen-mutluluk-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Işık, Ş., ve Atalay, N. Ü. (2019). Ergen Mutluluk Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 9(3), 673-696. doi: 10.14527/pegegog.2019.022

Ergen Mutluluk Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. (Orijinal kaynakta ölçek maddeleri açıkça sağlanmamıştır. Bu kısım, ölçek maddeleri sağlandığında doldurulmak üzere boş bırakılmıştır.)

Ölçek maddeleri, telif hakkı veya yayın kısıtlamaları nedeniyle bu kaynakta sunulmamaktadır. Maddelerin tam listesi için lütfen Işık ve Atalay (2019) makalesine başvurunuz.