Ego Sağlamlığı Ölçeği

Özet

Ego Sağlamlığı Ölçeği, Alev Önder ve H. G. Ogelman tarafından beş-altı yaş grubundaki çocukların psikolojik dayanıklılıklarını değerlendirmek amacıyla Türkçeye uyarlanmış (adaptasyon) psikometrik bir araçtır. Ölçek, çocukların zorluklar karşısında gösterdikleri esneklik ve uyum yeteneklerini ölçmeyi hedefler. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin öğretmen, anne ve baba formlarının güvenirlik ve geçerlik analizlerini kapsamaktadır. Ölçek, 12 maddeden oluşan ve 9’lu Likert tipi derecelendirme kullanılan tek boyutlu bir yapıya sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Ego Sağlamlığı, Psikolojik Dayanıklılık, Okul Öncesi Eğitim, Uyarlama, Psikometrik Ölçek, Çocuk Gelişimi, 9’lu Likert.

Yazarlar

Alev Önder, H. G. Ogelman.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, okul öncesi dönemdeki (beş ve altı yaş) çocukların ego sağlamlığı düzeylerini sistematik bir şekilde ölçmektir. Ölçek, çocukların stresli durumlara, değişimlere ve zorlu yaşam olaylarına karşı gösterdikleri adaptif tepkileri ve duygusal düzenleme becerilerini değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin Türk kültürüne ve eğitim ortamına uygunluğunu test ederek, alanda güvenilir ve geçerli bir değerlendirme aracı sağlamayı hedeflemiştir. Ölçek, öğretmenler, anneler ve babalar tarafından doldurulabilen farklı formlara sahiptir, bu da çoklu bilgi kaynağına dayalı zengin bir değerlendirme imkanı sunar.

Yapı

Ölçek, psikolojide merkezi bir kavram olan ego sağlamlığı (Ego Resilience) yapısını ölçmektedir. Ego sağlamlığı, bireyin içsel ve dışsal talepler karşısında esnek bir şekilde uyum sağlama, kaynaklarını etkili bir şekilde mobilize etme ve stresle başa çıkma kapasitesini ifade eden dinamik bir kişilik özelliğidir.

Özellikle küçük çocuklarda, bu yapı; duygusal dengeyi koruma, sosyal etkileşimlerde esneklik gösterme ve bilişsel süreçlerdeki adaptasyonu yansıtır. Ego Sağlamlığı Ölçeği, bu karmaşık yapıyı tek bir temel boyut altında toplamaktadır ve toplam 12 madde ile ölçüm yapmaktadır.

Geçerlik

Önder ve Ogelman (2011) tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışmasında, ölçeğin geçerlik analizleri yapılmıştır. Uyarlama sürecinde genellikle yapı geçerliği çalışmaları ön planda tutulur. Yapı geçerliği, ölçek maddelerinin gerçekten teorik olarak belirlenen ego sağlamlığı yapısını ölçüp ölçmediğini istatistiksel olarak doğrulamayı amaçlar.

Çalışma, faktör analizi gibi yöntemler kullanarak ölçeğin tek boyutlu yapısının Türk örnekleminde korunduğunu göstermiştir. Detaylı geçerlik katsayıları ve kullanılan istatistiksel yöntemler için okuyucuların orijinal bilimsel makaleye başvurması önerilmektedir.

Güvenirlik

Uyarlama çalışması kapsamında ölçeğin güvenilirlik özellikleri detaylı olarak incelenmiştir. Güvenirlik, ölçme aracının zaman içinde veya farklı gözlemciler arasında tutarlı sonuçlar verme yeteneğini gösteren temel psikometrik bir özelliktir. Bu amaçla iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır.

Ölçeğin öğretmen, anne ve baba formlarının her biri için ayrı ayrı iç tutarlılık analizleri yapılmıştır. Elde edilen yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçekteki 12 maddenin aynı temel yapıyı ölçmede ne kadar uyumlu olduğunu kanıtlamaktadır. Bu sonuçlar, ölçeğin beş-altı yaş çocuklarının değerlendirilmesinde kararlı bir araç olduğunu desteklemektedir.

Faktör Analizi

Ego Sağlamlığı Ölçeği’nin psikometrik değerlendirmesi, temel olarak tek boyutlu bir yapı sergilediğini ortaya koymuştur. Bu bulgu, ölçek maddelerinin tamamının, çocuklardaki genel ego sağlamlığı kapasitesini ölçmeye hizmet ettiğini göstermektedir.

Ölçek, toplamda 12 maddeden oluşmaktadır. Faktör analizi sonuçları, bu 12 maddenin tek bir faktöre yüksek yükler verdiğini ve bu faktörün varyansın önemli bir kısmını açıkladığını göstermektedir. Tek boyutlu yapı, hem ölçeğin teorik temellerini desteklemekte hem de klinik ve akademik uygulamalarda yorumlamayı kolaylaştırmaktadır.

Araç Bilgileri

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Öğretmen, Anne ve Baba Formları (Gözlemci Raporu)

Language Available: Türkçe

Population Group: Okul Öncesi Çocukların Ebeveynleri ve Öğretmenleri

Age Group: 5-6 Yaş Çocukları

Population Details: Ölçek, çocukların davranışlarını ve duygusal tepkilerini yakından gözlemleyen yetişkinler tarafından doldurulmak üzere tasarlanmıştır.

Test Methodology: 9’lu Likert Ölçeği. Yanıtlar, gözlemlenen davranışın sıklığına veya yoğunluğuna göre 1’den (hiçbir zaman) 9’a (her zaman) kadar derecelendirilir.

Anahtar Kelimeler

Alev Önder, H. G. Ogelman, Tek Boyut, Adaptasyon, Çocuk Psikolojisi, Geçerlik, Güvenirlik, Okul Öncesi Çocuk.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Alev Önder (Marmara Üniversitesi)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin uyarlama çalışması 2011 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin akademik veya profesyonel amaçlarla kullanımı için gerekli izinler ve ücret bilgileri hakkında en güncel bilgiye ulaşmak amacıyla Sorumlu Yazar Alev Önder ile e-posta ([email protected]) aracılığıyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal dokümanı (DOCX formatında) aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ego-saglamligi-olcegi-toad.docx

Kaynaklar

Önder, A. ve Ogelman, H. G. (2011). Beş-Altı Yaş Çocukları için Ego Sağlamlığı Ölçeğinin (Öğretmen-anne-baba formları) güvenirlik geçerlik çalışması. IIB International Refereed Academic Social Sciences Journal, 2(1), 5-21. Makalenin orijinal bağlantısı: iibdergisi.com

Ego Sağlamlığı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ego Sağlamlığı Ölçeği, tek bir boyutta yer alan toplam 12 maddeden oluşmaktadır ve 9’lu Likert formatında derecelendirilmektedir. Kaynak içerikte ölçek maddelerinin tam metni bulunmamaktadır. Maddelerin detaylı içeriği için lütfen makalenin tamamına veya sorumlu yazar Alev Önder’e başvurunuz.

• Toplam Madde Sayısı: 12
• Boyut Yapısı: Tek Boyut
• Derecelendirme Tipi: 9’lu Likert