Egen Sınıflandırma Ölçeği Versiyon 2

Özet

Egen Sınıflandırma Ölçeği Versiyon 2 (EKS V2), özellikle nöromüsküler hastalıkları olan bireylerde motor becerileri ve fonksiyonel sınıflandırma düzeyini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş standart bir ölçektir. Bu ölçek, hastaların mevcut motor işlevselliklerini kategorize ederek klinik durumlarının takibine ve tedaviye verilen yanıtın değerlendirilmesine olanak tanır. Ölçeğin Türkçe uyarlaması, 2014 yılında Alemdaroğlu ve arkadaşları tarafından gerçekleştirilmiş olup, Türk popülasyonunda ölçeğin psikometrik özellikler açısından geçerli ve güvenilir olduğunu göstermiştir. EKS V2, klinik araştırmalarda ve rutin hasta takibinde önemli bir araç olarak kabul edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Egen Sınıflandırma Ölçeği Versiyon 2, EKS V2, nöromüsküler hastalık, fonksiyonel sınıflandırma, pediatrik fizyoterapi, Spinal Musküler Atrofi (SMA), uyarlama çalışması.

Yazarlar

İpek Alemdaroğlu, A. Karaduman, G. İyigün-Yatar, Ö. Tunca-Yılmaz, H. Topaloğlu.

Amaç

Egen Sınıflandırma Ölçeği Versiyon 2’nin temel amacı, nöromüsküler bozuklukları, özellikle motor gelişimde gerilik veya kas gücü kaybı görülen durumları olan bireylerin motor fonksiyon düzeylerini standart ve objektif kriterlere göre sınıflandırmaktır. Bu sınıflandırma, hastaların bağımsız hareket etme yeteneklerini, yardımcı cihazlara olan ihtiyaçlarını ve genel yaşam kalitelerini belirlemeye yardımcı olur. Ölçeğin Türkçe adaptasyonu, bu değerlendirme aracının Türkiye’deki klinisyenler ve araştırmacılar tarafından güvenle kullanılabilmesini sağlamayı hedeflemiştir.

Ölçülen Yapı

Ölçek, bireylerin Motor İşlevsellik Düzeyi yapısını ölçer. Bu yapı, genellikle kaba motor beceriler, yürüyüş yeteneği, oturma dengesi ve ayakta durma kapasitesi gibi temel fiziksel aktiviteler üzerinden tanımlanır. EKS V2, hastaları belirli fonksiyonel kategorilere ayırarak, zaman içindeki ilerlemeyi veya gerilemeyi izlemek için nicel bir temel sağlar. Bu sınıflandırma, hastalığın şiddetini ve progresyonunu yansıtması açısından klinik olarak değerlidir.

Geçerlik

EKS V2’nin Türkçe versiyonunun geçerlik çalışmaları, Alemdaroğlu ve arkadaşları (2014) tarafından yürütülmüştür. Bu çalışmalar, ölçeğin yapı geçerliği ve kriter geçerliği açısından tatmin edici sonuçlar verdiğini göstermektedir.

• Yapı Geçerliği: Ölçeğin maddelerinin, değerlendirmeyi amaçladığı motor fonksiyonel sınıflandırma yapısıyla tutarlı olduğu doğrulanmıştır.
• Kriter Geçerliği: EKS V2 skorlarının, benzer yapıları ölçen diğer standart fonksiyonel değerlendirme araçlarının skorlarıyla anlamlı korelasyon gösterdiği belirlenmiştir, bu da ölçeğin klinik olarak ilgili sonuçlar ürettiğini teyit etmektedir.

Güvenirlik

Türkçe EKS V2’nin güvenirlik analizleri, ölçeğin tutarlılığını ve tekrarlanabilirliğini incelemiştir. Adaptasyon çalışmasında, iç tutarlılık ve test-tekrar test güvenirliği gibi temel psikometrik göstergeler incelenmiştir.

• İç Tutarlılık: Ölçeğin maddeleri arasındaki tutarlılığın yüksek olduğu ve ölçeğin tek bir yapıyı ölçtüğü kanıtlanmıştır.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Kısa bir zaman aralığıyla tekrar uygulanan testlerde elde edilen sonuçların yüksek düzeyde korelasyon gösterdiği, bu durumun ölçeğin zamana karşı istikrarlı ölçümler sağladığını gösterdiği belirtilmiştir.
• Değerlendiriciler Arası Güvenirlik: Farklı klinisyenler tarafından uygulandığında dahi benzer sonuçlar elde edildiği, bu durumun ölçeğin objektifliğini pekiştirdiği bildirilmiştir.

Faktör Analizi

Egen Sınıflandırma Ölçeği Versiyon 2, doğası gereği bir sınıflandırma aracı olduğu için, genellikle geleneksel keşfedici veya doğrulayıcı faktör analizine tabi tutulmaz; bunun yerine, kriterlere dayalı bir derecelendirme sistemi sunar. Ancak, uyarlama çalışmalarında ölçeğin tek boyutlu bir fonksiyonel hiyerarşiyi temsil edip etmediği incelenmiştir. Türkçe adaptasyon çalışması (Alemdaroğlu vd., 2014), ölçeğin klinik olarak belirlenmiş fonksiyonel düzeyleri ayırt etme yeteneğine odaklanmıştır. Bu analizler, EKS V2’nin motor fonksiyonellik spektrumunu başarılı bir şekilde yakaladığını ortaya koymuştur.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Uyarlama (Adaptation) ve Fonksiyonel Sınıflandırma Ölçeği

Format: Klinik gözlem ve raporlamaya dayalı sınıflandırma sistemi.

Language Available: Orijinal (İngilizce/İsveççe), Türkçe.

Population Group: Nöromüsküler bozuklukları olan pediatrik hastalar (Özellikle kas distrofisi ve SMA gibi durumlar).

Age Group: Genellikle bebeklikten çocukluğa kadar geniş bir yelpaze.

Population Details: Türkiye popülasyonunda geçerlik ve güvenirlik çalışması, nöromüsküler hastalığı olan çocuk hastalar üzerinde yapılmıştır.

Test Methodology: Ölçek, fizyoterapist veya uzman klinisyen tarafından doğrudan gözlem ve hastanın motor becerilerinin değerlendirilmesi yoluyla uygulanır. Sonuç, hastanın ulaştığı en yüksek fonksiyonel düzeyi temsil eden bir sınıflandırma kategorisidir.

Anahtar Kelimeler

Pediatri, fonksiyonel değerlendirme, motor beceri, nöroloji, fizyoterapi, psikometri, klinik ölçüm.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İpek Alemdaroğlu)

Correspondence Address: Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı ve orijinal versiyonunun kullanımı için orijinal telif hakkı sahipleriyle iletişime geçilmesi gerekmektedir. Türkçe uyarlamanın kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Test Yılı (Uyarlama): 2014 (Türkçe Versiyonu)

Orijinal PDF Belgesi: Ölçeğin orijinal PDF belgesine buradan ulaşılabilir: egen-klassifikation-scale-version-2-toad.pdf

Kaynaklar

1. Alemdaroglu, I., Karaduman, A., İyigün-Yatar, G., Tunca-Yilmaz, Ö., & Topaloglu, H. (2014). Turkish version of the Egen Klassifikation Scale Version 2: Validity and reliability in the Turkish population. The Turkish Journal of Pediatrics, 56(6), 643-650.

Egen Sınıflandırma Ölçeği Versiyon 2 Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte Egen Sınıflandırma Ölçeği Versiyon 2’nin maddelerine yer verilmemiştir. Bu bölüm, ölçeğin maddelerinin tam metnini içermemektedir; bu bilgilere ulaşmak için Alemdaroğlu ve arkadaşları (2014) tarafından yayınlanan makaleye başvurulması gerekmektedir. EKS V2, genellikle hastanın ulaştığı en yüksek fonksiyonel seviyeye göre derecelendirilen bir dizi hiyerarşik madde veya kategori içerir.