Table of Contents
Özet
Çok İleri Derecede İşitme Kayıplı Çocuklar İçin Kelime Ayırdetme Beceri Testi, işitme kaybı olan çocukların spesifik olarak kelimeleri birbirinden ayırt etme yeteneğini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Bu ölçek, Z. Turan tarafından 2000 yılında geliştirilmiş olup, işitsel algı ve dil gelişiminin değerlendirilmesinde kritik bir ihtiyaca cevap vermektedir. Ölçeğin geliştirilme süreci, çok ileri derecede işitme kayıplı bireylerin dilsel zorlukları göz önüne alınarak tasarlanmıştır. Bu çalışma, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi’nde yayınlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
İşitme Kaybı, Çok İleri Derecede İşitme Kaybı, Kelime Ayırdetme, İşitsel Algı, Odyoloji, Psikometrik Araç Geliştirme, Turan.
Yazarlar
Turan, Z.
Amaç
Bu testin temel amacı, konuşma algısı ve dil ediniminde merkezi bir rol oynayan kelime ayırdetme becerisini, özellikle geleneksel testlerin yetersiz kaldığı çok ileri derecede işitme kaybına sahip çocuklarda güvenilir ve geçerli bir şekilde değerlendirmektir. Test, işitsel rehabilitasyon programlarının etkinliğini belirlemek ve çocukların fonolojik ve leksikal düzeydeki işitsel performanslarını detaylandırmak için tasarlanmıştır.
Ölçek, bu özel popülasyonun ihtiyaçlarına uygun olarak hazırlanmış dil materyalleri kullanarak, kelimelerin ayırt edilmesi sırasında yapılan hataların türlerini ve derecelerini tespit etmeyi hedefler. Elde edilen veriler, bireyselleştirilmiş eğitim ve müdahale planlarının oluşturulmasında önemli bir rol oynamaktadır.
Yapı
Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, Kelime Ayırdetme Becerisidir. Bu yapı, işitsel girdinin analiz edilerek, fonetik olarak benzer veya farklı kelimelerin doğru bir şekilde tanımlanması ve birbirinden ayrılması yeteneğini ifade eder. Çok ileri derecede işitme kaybı, özellikle yüksek frekanslı seslerin ve hızlı konuşma akışının algılanmasını zorlaştırdığından, bu becerinin ölçümü kritik öneme sahiptir.
Kelime ayırdetme, işitsel algı hiyerarşisinin daha üst basamaklarında yer alır ve fonemik farkındalık ile doğrudan ilişkilidir. Test, muhtemelen minimal çiftler veya fonetik kontrast içeren kelime setleri kullanarak, çocukların işitsel sistemlerinin sözlü dili ne ölçüde işleyebildiğini ortaya koymayı amaçlamıştır.
Geçerlik
Kaynak referansta geçerlik bilgisi açıkça belirtilmemiştir (‘-‘). Ancak, bir geliştirme çalışması olarak, testin ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçtüğünü kanıtlayan psikometrik özellikler çalışmalarının yapıldığı varsayılmalıdır.
İçerik geçerliği, test maddelerinin çok ileri derecede işitme kayıplı çocukların kelime ayırdetme zorluklarını temsil etme derecesi açısından önemlidir. Yapısal geçerliğin ise, test sonuçlarının diğer işitsel veya dil testleriyle teorik olarak beklenen ilişkileri gösterip göstermediğini incelemesi gerekmektedir.
Güvenirlik
Kaynak referansta güvenirlik bilgisi açıkça belirtilmemiştir (‘-‘). Bir ölçme aracının tutarlılığını ifade eden güvenirlik, bu hassas popülasyonda tekrar test edilmesi veya iç tutarlılık analizleri (örneğin, Cronbach Alfa) yoluyla sağlanmalıdır.
Testin güvenilirliği, özellikle işitme cihazı veya koklear implant kullanan çocuklarda, ölçüm koşullarının ve çocuğun o anki dikkat düzeyinin sonuçlar üzerindeki etkisini minimize etmek açısından hayati önem taşır. Yüksek güvenirlik, elde edilen skorların zamana ve ölçüm koşullarına karşı kararlı olduğunu gösterir.
Faktör Analizi
Ölçeğin faktör yapısı hakkında kaynakta spesifik bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak kelime ayırdetme testleri genellikle tek boyutlu bir beceriyi ölçmekle birlikte, test maddeleri farklı fonolojik kontrastları (örneğin, ünlü/ünsüz ayrımı, uzunluk, vurgu) temsil eden alt faktörlere ayrılabilir. Bu testin, kelime ayırdetme becerisinin temelinde yatan işitsel işlemleme boyutlarını ortaya koymak için Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizine tabi tutulmuş olması muhtemeldir.
Araç
Test Türü: Geliştirme (Performans ve Beceri Testi)
Format: İşitsel sunum gerektiren, bireysel uygulama formatında bir yetenek testi olduğu varsayılmaktadır.
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Klinik Popülasyon
Yaş Grubu: Belirtilmemiş, ancak okul çağı ve rehabilitasyon dönemindeki çocuklar hedeflenmiştir.
Popülasyon Detayları: Çok İleri Derecede İşitme Kayıplı Çocuklar.
Test Metodolojisi: Kelime Ayırdetme yeteneğini ölçmek için tasarlanmış odyolojik test prensiplerine dayanır. Muhtemelen, çocuğun sunulan kelimeyi resimler arasından seçmesi veya tekrarlaması gibi bir yanıt formatı gerektirir.
Anahtar Kelimeler
Odyometri, Fonetik Kontrast, İşitme Cihazı, Koklear İmplant, Anadolu Üniversitesi, Eğitim Psikolojisi, Özel Eğitim.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.
Bağlılık E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.
Yazışma Adresi: Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Eskişehir, Türkiye (Yayın yılına göre tahmini).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2000
İzinler ve Ücret: Testin ticari kullanımı hakkında bilgi mevcut değildir. Akademik ve klinik kullanım için kaynakça gösterilerek atıfta bulunulması gerekmektedir.
Testin orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: cok-ileri-derecede-isitme-kayipli-cocuklar-icin-kelime-ayirdetme-beceri-testi-toad.pdf
Kaynaklar
- Turan, Z. (2000). Çok İleri Derecede İşitme Kayıplı Çocuklar İçin Kelime Ayırdetme Beceri Testi’nin geliştirilmesi. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(2), 195-204.
- Makalenin dijital bağlantısı: libra.anadolu.edu.tr
Çok İleri Derecede İşitme Kayıplı Çocuklar İçin Kelime Ayırdetme Beceri Testi Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır.
Cite this article
memjavad (2025). Çok İleri Derecede İşitme Kayıplı Çocuklar İçin Kelime Ayırdetme Beceri Testi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/cok-ileri-derecede-isitme-kayipli-cocuklar-icin-kelime-ayirdetme-beceri-testi/
memjavad. "Çok İleri Derecede İşitme Kayıplı Çocuklar İçin Kelime Ayırdetme Beceri Testi." Turkish Psychological Scales, 1 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/cok-ileri-derecede-isitme-kayipli-cocuklar-icin-kelime-ayirdetme-beceri-testi/.
memjavad. "Çok İleri Derecede İşitme Kayıplı Çocuklar İçin Kelime Ayırdetme Beceri Testi." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/cok-ileri-derecede-isitme-kayipli-cocuklar-icin-kelime-ayirdetme-beceri-testi/.
memjavad (2025) 'Çok İleri Derecede İşitme Kayıplı Çocuklar İçin Kelime Ayırdetme Beceri Testi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/cok-ileri-derecede-isitme-kayipli-cocuklar-icin-kelime-ayirdetme-beceri-testi/.
[1] memjavad, "Çok İleri Derecede İşitme Kayıplı Çocuklar İçin Kelime Ayırdetme Beceri Testi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Çok İleri Derecede İşitme Kayıplı Çocuklar İçin Kelime Ayırdetme Beceri Testi. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.