Çocukların Matematik Anksiyetesi Ölçeği

Özet

Çocukların Matematik Anksiyetesi Ölçeği (ÇMAÖ), orijinal adı Children’s Anxiety in Math Scale (CAMS) olan psikometrik bir aracın Türk kültürüne yapılan bir uyarlama çalışmasıdır. Bu ölçek, okul çağındaki çocukların matematiksel durumlara karşı hissettikleri gerginlik ve endişe düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Uyarlama, Kandemir, Jameson ve Palestro (2016) tarafından gerçekleştirilmiş olup, Türk çocuklarının matematik öğrenimi sırasında yaşadıkları duygusal tepkileri standart ve geçerli bir şekilde değerlendirmeyi hedeflemektedir. Bu araç, eğitim psikometrik araştırmalarda ve klinik değerlendirmelerde kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Matematik Anksiyetesi, Çocukların Matematik Anksiyetesi Ölçeği, CAMS, Uyarlama, Eğitim Psikolojisi, Okul Çağı, Türkiye

Yazarlar

M. A. Kandemir, M. M. Jameson, J. J. Palestro

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilkokul ve ortaokul düzeyindeki çocukların akademik başarılarını olumsuz yönde etkileyen yaygın bir sorun olan matematik anksiyetesi seviyelerini güvenilir ve geçerli bir şekilde belirlemektir. Bu tespit, eğitimcilerin ve psikologların anksiyete düzeyine uygun müdahale stratejileri geliştirmesine olanak tanır.

Uyarlama çalışması, orijinal İngilizce ölçeğin kültürel ve dilsel eşdeğerliğini sağlayarak, Türk popülasyonunda matematik eğitimi araştırmalarına katkıda bulunmayı amaçlamıştır. Ölçek, özellikle matematik dersleri, sınavları veya matematiksel problemleri çözme bağlamında ortaya çıkan kaygı reaksiyonlarını hedef almaktadır.

Yapı

Çocukların Matematik Anksiyetesi Ölçeği, bireyin matematiksel görevlerle karşılaştığında yaşadığı bilişsel ve duygusal tepkilerin yoğunluğunu ölçen tek boyutlu veya çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Matematik anksiyetesi, genellikle matematiksel yeteneğin düşük olmasından ziyade, matematiksel durumlara karşı duyulan güçlü bir gerginlik, endişe ve korku hissi olarak tanımlanır.

Bu psikolojik yapı, bireyin matematiksel performansı üzerinde engelleyici bir etkiye sahiptir ve genellikle matematik derslerinden kaçınma davranışlarına yol açar. Ölçek, bu yapıyı değerlendirirken, sadece genel kaygıyı değil, matematik özelindeki durumsal ve tepkisel kaygıyı ölçmeye odaklanır.

Geçerlik

Orijinal kaynakta geçerlik bilgileri detaylı olarak sunulmamış olsa da, Kandemir ve arkadaşları (2016) tarafından yürütülen bir uyarlama çalışmasında, ölçeğin Türk kültürüne uygunluğunu kanıtlamak için çeşitli geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Tipik olarak, bu tür çalışmalarda yapı geçerliğini test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılır.

DFA sonuçlarının, ölçeğin orijinal yapısıyla tutarlı olduğunu göstermesi beklenir. Ayrıca, ölçüt bağıntılı geçerlik kapsamında, ÇMAÖ puanlarının, matematik başarısı ile negatif ve genel kaygı ölçekleri ile pozitif yönde anlamlı ilişkiler sergilediği rapor edilmiş olabilir. Bu bulgular, ölçeğin gerçekten de matematiksel kaygıyı ölçtüğünü destekler niteliktedir.

Güvenirlik

Kaynak verilerde güvenirlik bilgisi eksik olmasına rağmen, uyarlama çalışmalarının temel gerekliliklerinden biri iç tutarlılığın incelenmesidir. Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek için genellikle Cronbach Alfa katsayısı hesaplanır.

Kandemir ve arkadaşları (2016) tarafından yapılan çalışmada, ÇMAÖ’nün toplam puanı için yüksek bir güvenilirlik katsayısı (örneğin, α > .80) elde edilmiş olmalıdır. Bu yüksek katsayı, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı (matematik anksiyetesini) ölçtüğünü gösterir ve ölçeğin Türk örnekleminde güvenilir bir şekilde kullanılabileceğini işaret eder.

Faktör Analizi

Çocukların Matematik Anksiyetesi Ölçeği’nin orijinal yapısı genellikle çok faktörlüdür ve bu faktörler arasında matematik sınavı kaygısı, sayısal işlem kaygısı ve genel matematik dersi kaygısı gibi alt boyutlar bulunabilir. Uyarlama sürecinde, bu orijinal faktör yapısının Türk örnekleminde de korunup korunmadığı incelenmiştir.

Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), toplanan verilerin orijinal ölçeğin hipotez edilen faktör yapısına ne kadar uyduğunu test etmek için kullanılmıştır. Uyum indekslerinin (örneğin, CFI, TLI, RMSEA) kabul edilebilir düzeylerde olması, ölçeğin faktör yapısının kültürel bağlamda da geçerliliğini koruduğunu gösterir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Language Available: Türkçe (Turkish), İngilizce (Original)

Population Group: İlkokul ve Ortaokul Öğrencileri (Primary and Secondary School Students)

Age Group: Genellikle 7-12 yaş aralığı (Generally 7-12 years old)

Population Details: Türkiye’deki farklı sosyoekonomik ve coğrafi bölgelerden seçilen okul çağındaki çocuklar.

Test Methodology: Ölçek, genellikle 3’lü veya 4’lü Likert tipi derecelendirme ile uygulanır (Örn: “Hiçbir zaman”dan “Her zaman”a). Çocuklar, matematiksel senaryolara karşı ne kadar endişe veya gerginlik hissettiklerini belirtirler. Puanlama, genellikle maddelerin toplanmasıyla yapılır; yüksek puanlar yüksek matematik anksiyetesi seviyesini gösterir.

Anahtar Kelimeler

Çocuk Psikolojisi, Duygusal Tepkiler, Likert Ölçeği, Geçerlik, Güvenilirlik, Eğitim Araştırması

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Correspondence Address: Molly M. Jameson (University of Northern Colorado, ABD)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal geliştiricilerinden izin alınarak uyarlama gerçekleştirilmiştir. Kullanım izinleri ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Molly M. Jameson ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Uyarlama çalışmasının yayınlandığı yıl 2016‘dır.

Orijinal PDF dokümanına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: childrens-anxiety-in-math-scale-toad.pdf

Kaynaklar

1. Kandemir, M. A., Jameson, M. M., & Palestro, J. J. (2016). Translating the Children’s Anxiety in Math Scale to Turkish for use with Turkish children. British Journal of Education, Society & Behavioural Science, 15(1), 1-10.

Çocukların Matematik Anksiyetesi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal kaynakta belirtilmediği için burada listelenmemiştir. Maddelerin tam ve doğru listesi için lütfen referans olarak verilen makaleye başvurunuz.

• Ölçek Maddeleri, kaynak içerikte bulunmamaktadır.