Table of Contents
Özet
İletişimsel Dil Öğretimi Tutum Ölçeği (İDÖTÖ), İngilizceyi Yabancı Dil Olarak Öğreten (EFL) öğretmenlerin, İletişimsel Dil Öğretimi (İDÖ) metodolojisine yönelik sahip oldukları tutumları ve inançları ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, Evrim Eveyik Aydın tarafından 2003 yılında, öğretmenlerin İDÖ’nün temel prensipleri—grup çalışması, dil bilgisi öğretiminin rolü ve hata düzeltme yaklaşımları—hakkındaki görüşlerini ortaya koymak üzere tasarlanmıştır. Bu ölçek, öğretmen eğitiminde ve müfredat planlamasında İDÖ’ye yönelik algıların değerlendirilmesi için önemli bir başlangıç noktası sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
İletişimsel Dil Öğretimi, öğretmen tutumları, dil öğretimi, ölçek geliştirme, EFL, pedagojik inançlar, yabancı dil eğitimi.
Yazarlar
Evrim Eveyik Aydın
Amaç
Ölçeğin temel amacı, yabancı dil öğretmenlerinin İletişimsel Dil Öğretimi yaklaşımının teorik ve pratik uygulamalarına karşı geliştirdikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri yani tutumları sistematik olarak belirlemektir. Bu araç, öğretmenlerin İDÖ ilkelerini ne ölçüde benimsediğini, sınıf içi uygulamalarda bu yaklaşıma ne kadar yer verdiğini ve bu metodolojinin etkinliğine dair inançlarını saptamayı hedefler. Elde edilen veriler, öğretmenlerin hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesinde ve İDÖ’nün başarılı bir şekilde uygulanmasını engelleyen potansiyel tutumsal bariyerlerin anlaşılmasında kritik rol oynamaktadır.
Yapı
İletişimsel Dil Öğretimi Tutum Ölçeği, yabancı dil öğretmenlerinin pedagojik inançlarını ve tutumlarını ölçmektedir. Yapı, genellikle İDÖ’nün temel bileşenlerine odaklanan alt boyutları içermektedir. Bu bileşenler arasında, dilin esas olarak iletişim için bir araç olduğu inancı, öğrenci merkezli etkinliklerin (grup çalışmaları gibi) önemi, dil bilgisi kurallarının öğretiminin göreceli rolü ve hatalara yaklaşım biçimleri yer alır. Ölçek, öğretmenlerin dil bilgisi doğruluğu (accuracy) ile iletişimsel akıcılık (fluency) arasındaki dengeye dair görüşlerini yansıtan maddelerden oluşmaktadır.
Geçerlik
Ölçeğin geçerliğine dair spesifik istatistiksel veriler (örneğin, yapı geçerliği veya ölçüt geçerliği) sunulmamıştır. Ancak, ölçek geliştirme aşamasında bir akademik konferansta sunulduğu için, içerik geçerliği (content validity) açısından bir uzman görüşü veya teorik çerçeveye dayalı bir inceleme sürecinden geçtiği varsayılabilir.
Geçerlik çalışmaları, genellikle ölçeğin gerçekten de İletişimsel Dil Öğretimi’ne yönelik tutumları ölçtüğünü kanıtlamayı amaçlar. Ölçek maddelerinin, İDÖ’nün temel prensiplerini doğru ve kapsamlı bir şekilde temsil etmesi, geçerliğin temelini oluşturur.
Güvenirlik
İletişimsel Dil Öğretimi Tutum Ölçeği, yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu gösteren güvenirlik değerleri sunmaktadır.
- İç Tutarlılık Katsayısı: Ölçeğin Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0.84 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve kabul edilebilir düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir.
- Yarıya Bölünmüş Güvenirlik: Gutman yarı yarıya bölünmüş güvenirlik katsayısı ise 0.90 gibi oldukça yüksek bir değer olarak rapor edilmiştir. Bu, ölçeğin iki yarısının birbirine çok benzer sonuçlar verdiğini ve testin genel olarak güvenilirliğini desteklediğini belirtir.
Faktör Analizi
Sunulan kaynak materyalde ölçeğin faktör yapısına ilişkin detaylı bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak, tutum ölçeklerinde faktör analizi (Açıklayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi) genellikle ölçeğin teorik yapısını desteklemek amacıyla uygulanır. İDÖ’ye yönelik tutum ölçeklerinde tipik olarak ayrışan faktörler şunlardır:
- İletişimsel Öncelik (Dil bilgisi doğruluğundan ziyade akıcılığa verilen önem).
- Öğrenci Merkezlilik (Öğrencinin aktif rolü ve grup çalışmalarına verilen değer).
- Hata Düzeltme Yaklaşımı (Hataların ne zaman ve nasıl düzeltilmesi gerektiği konusundaki inançlar).
Araç
Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Yeni bir yapıya yönelik tutum ölçmek amacıyla geliştirilmiştir).
Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği.
Derecelendirme Detayları: (1=Kesinlikle katılmıyorum – 5=Kesinlikle Katılıyorum) şeklinde beş seçenekli bir yanıt formatı kullanılmaktadır.
Mevcut Diller: Türkçe (Sunulan maddeler Türkçe olup, ölçeğin orijinal sunumu İngilizce bağlamda yapılmıştır).
Popülasyon Grubu: İngilizce Öğretmenleri (EFL Teachers).
Yaş Grubu: Yetişkin (Öğretmenlik mesleğini icra edenler).
Popülasyon Detayları: Yabancı dil olarak İngilizce öğreten eğitimciler.
Test Metodolojisi: Katılımcılardan, İletişimsel Dil Öğretimi ile ilgili çeşitli pedagojik ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Tutum, dil eğitimi, EFL, ölçek, Cronbach Alfa, Guttman, Baltimore, MD, pedagoji, dil öğretim metotları.
Yazarlar
Sorumlu Yazar: Evrim Eveyik Aydın
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2003 (Sunum yılı esas alınmıştır).
İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımına veya yayınlanmasına dair spesifik ücret bilgisi veya izin gereklilikleri sağlanmamıştır. Kullanım için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: communicative-language-teaching-attitude-scale-coltas-toad.pdf
Kaynaklar
Eveyik-Aydin, E. (2003, March). EFL teachers’ voice on communicative language teaching. Paper presented at the Annual Meeting of Teachers of English to Speakers of Other Languages. Baltimore, MD.
İletişimsel Dil Öğretimi Tutum Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.
- 7.Grup çalışmaları İngilizceyi kullanmak için motive edici bir ortam oluşturur.
- 13. İletişimsel yetenekleri geliştirmek için detaylı bir dil bilgisi öğretmek gerekmez.
- 35. Düzeltmeler yapılırken esas olarak dil yapılarındaki hatalara odaklanılmalıdır.
Cite this article
memjavad (2026). İletişimsel Dil Öğretimi Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/iletisimsel-dil-ogretimi-tutum-olcegi/
memjavad. "İletişimsel Dil Öğretimi Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 10 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/iletisimsel-dil-ogretimi-tutum-olcegi/.
memjavad. "İletişimsel Dil Öğretimi Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/iletisimsel-dil-ogretimi-tutum-olcegi/.
memjavad (2026) 'İletişimsel Dil Öğretimi Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/iletisimsel-dil-ogretimi-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "İletişimsel Dil Öğretimi Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. İletişimsel Dil Öğretimi Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.