Table of Contents
Özet
Çocuklar İçin Teknoloji ile Birlikte Kendi Kendine Öğrenme Ölçeği (ÇİTBKÖÖ), genç öğrencilerin teknoloji kullanımı bağlamında kendi kendine öğrenme (KÖ) becerilerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama çalışmasıdır. Ölçek, 2013 yılında Demir ve Yurdugül tarafından Türkçe’ye uyarlanmış ve psikometrik özellikleri incelenmiştir. Bu araç, öğrencilerin öğrenme sürecinde ne kadar bağımsız olduklarını ve teknolojik araçları kullanarak öğrenmeyi planlama ve yönetme yeteneklerini değerlendirmeye odaklanır. Özgün ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizleri, ölçeğin iki temel boyutta etkili olduğunu göstermiştir: Öz yönetim ve niyetli öğrenme. Bu ölçek, özellikle eğitim teknolojileri alanında yapılan araştırmalar için önemli bir değerlendirme aracı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kendi Kendine Öğrenme, Teknoloji, Öz Yönetim, Niyetli Öğrenme, Ölçek Uyarlama, Eğitim Araştırmaları
Yazarlar
Ömer Demir, Hasan Yurdugül
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, genç öğrencilerin öğrenme süreçlerinde teknolojiyi kullanarak sergiledikleri kendi kendine öğrenme yeterliliklerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Uyarlama çalışması, orijinal İngilizce ölçeğin Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygunluğunu sınayarak, Türkiye’deki araştırmacılara ve eğitimcilere teknoloji destekli öğrenme ortamlarında öğrencilerin bağımsız öğrenme kapasitelerini değerlendirmede kullanılabilecek standart bir araç sağlamayı hedeflemiştir.
Yapı
Çocuklar İçin Teknoloji ile Birlikte Kendi Kendine Öğrenme Ölçeği, bireylerin kendi öğrenme süreçlerini bilinçli ve amaçlı bir şekilde düzenleme yeteneklerini ölçen kendi kendine öğrenme (Self-Directed Learning – SDL) yapısını temel alır. Bu yapı, özellikle dijital ve teknoloji entegre edilmiş öğrenme ortamlarındaki davranışlara odaklanmaktadır. Ölçek, iki temel alt boyuttan oluşmaktadır:
- Öz Yönetim (Self-Management): Öğrenme ortamını, kaynakları ve zamanı etkili bir şekilde planlama ve düzenleme becerisini ifade eder.
- Niyetli Öğrenme (Intentional Learning): Belirli bir amaca yönelik olarak öğrenme hedefleri belirleme ve bu hedeflere ulaşmak için bilinçli çaba gösterme eğilimini kapsar.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışmaları, orijinal çalışmada detaylı olarak sunulmuştur. Uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla genellikle faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, maddelerin teorik olarak öngörülen alt boyutlara (Öz Yönetim ve Niyetli Öğrenme) uygun şekilde yüklendiğini teyit etmeyi amaçlamıştır.
Demir ve Yurdugül (2013) tarafından yürütülen bu doğrulama çalışması, ölçeğin Türk örnekleminde orijinal yapıyı koruduğunu ve ölçtüğü psikolojik yapıyı temsil etme yeteneğine sahip olduğunu göstermiştir. Geçerlik sonuçları, ölçeğin teknoloji ile desteklenen kendi kendine öğrenme yeterliliğini tutarlı bir şekilde ölçtüğünü desteklemektedir.
Güvenirlik
Çocuklar İçin Teknoloji ile Birlikte Kendi Kendine Öğrenme Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirlik katsayıları kabul edilebilir düzeydedir. Ölçeğin genel iç tutarlılığını gösteren Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı 0,729 olarak rapor edilmiştir.
Bu değer (α = 0,729), psikometrik standartlara göre ölçeğin maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir. Güvenirlik analizleri, ölçeğin tekrarlı ölçümlerde benzer sonuçlar verme yeteneğinin yeterli olduğunu işaret etmektedir.
Faktör Analizi
Ölçek, toplamda 6 maddeden oluşmakta ve iki faktörlü bir yapı sergilemektedir. Bu iki faktör, ölçeğin teorik yapısını desteklemektedir:
- Öz Yönetim Faktörü: Bu faktör altında 2 madde yer almaktadır. Bu maddeler, öğrencilerin teknoloji kullanımında zaman yönetimi ve kaynak düzenleme becerilerini ölçer.
- Niyetli Öğrenme Faktörü: Bu faktör altında 4 madde yer almaktadır. Bu maddeler, öğrencilerin teknolojik araçları kullanarak belirli öğrenme hedeflerine ulaşma konusundaki amaçlılıklarını ve motivasyonlarını değerlendirir.
Araç
Test Türü: Uyarlama
Format: 6 madde içeren, 2 alt boyuttan oluşan kendini raporlama ölçeği.
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Genç Öğrenciler
Yaş Grubu: Çalışma, genç öğrencileri hedef almaktadır; spesifik yaş aralığı orijinal kaynakta belirtilmemiş olup, genellikle ilkokul sonu veya ortaokul öğrencilerini kapsar.
Popülasyon Detayları: Ölçeğin geliştirildiği ve doğrulandığı örneklem, Türkiye’deki genç öğrencilerden oluşmaktadır. Detaylı örneklem bilgileri (büyüklük, demografik dağılım) için kaynak makaleye başvurulmalıdır.
Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılarak uygulanan bir anket metodolojisidir.
Derecelendirme: 5’li Likert ölçeği kullanılmaktadır:
- Kesinlikle katılmıyorum
- Katılmıyorum
- Fikrim yok
- Katılıyorum
- Kesinlikle katılıyorum
Anahtar Kelimeler
Eğitim Teknolojileri, Psikometrik Özellikler, Uyarlama Çalışması, Kendi Kendine Öğrenme, Öğrenci Değerlendirmesi
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Mevcut Değil
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)
Yazışma Adresi: Hacettepe Üniversitesi (Sorumlu Yazarın Bağlı Olduğu Kurum)
İzinler ve Ücret ve Test Yılı
Ölçeğin geliştirme ve doğrulama çalışması 2013 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik çalışmalarda kullanımı için genellikle sorumlu yazar (Ömer Demir) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari veya geniş ölçekli kullanım için izinler ve potansiyel ücretler, yazarın politikalarına tabidir.
Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı bilgileri ResearchGate üzerinden erişilebilir durumdadır.
Kaynaklar
Demir, Ö., & Yurdugül, H. (2013). Self-directed learning with technology scale for young students: A validation study. E-International Journal of Educational Research, 4(3), 58-73. http://www.e-ijer.com/
Ek olarak, ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: cocuklar-icin-teknoloji-ile-birlikte-kendi-kendine-ogrenme-olcegi-toad.pdf
Çocuklar İçin Teknoloji ile Birlikte Kendi Kendine Öğrenme Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri bu kaynakta doğrudan sağlanmamıştır. Maddelerin tam ve orijinal hali için lütfen Demir ve Yurdugül (2013) tarafından yayımlanan makaleye veya yukarıda belirtilen PDF belgesine başvurunuz.
Cite this article
memjavad (2025). Çocuklar İçin Teknoloji ile Birlikte Kendi Kendine Öğrenme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/cocuklar-icin-teknoloji-ile-birlikte-kendi-kendine-ogrenme-olcegi/
memjavad. "Çocuklar İçin Teknoloji ile Birlikte Kendi Kendine Öğrenme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/cocuklar-icin-teknoloji-ile-birlikte-kendi-kendine-ogrenme-olcegi/.
memjavad. "Çocuklar İçin Teknoloji ile Birlikte Kendi Kendine Öğrenme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/cocuklar-icin-teknoloji-ile-birlikte-kendi-kendine-ogrenme-olcegi/.
memjavad (2025) 'Çocuklar İçin Teknoloji ile Birlikte Kendi Kendine Öğrenme Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/cocuklar-icin-teknoloji-ile-birlikte-kendi-kendine-ogrenme-olcegi/.
[1] memjavad, "Çocuklar İçin Teknoloji ile Birlikte Kendi Kendine Öğrenme Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Çocuklar İçin Teknoloji ile Birlikte Kendi Kendine Öğrenme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.