Table of Contents
Özet
Çocuk Resimlerine Yönelik Yaklaşımları Belirleme Aracı- Öğretmen Formu (ÇRYYBA-ÖF), öğretmenlerin çocuk resimlerine yönelik sahip oldukları yaklaşımları ve değerlendirme biçimlerini sistematik olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Bu araç, eğitimcilerin sanatsal ifadeye bakış açılarını, resimlerin gelişimsel veya tanısal potansiyellerini nasıl algıladıklarını ortaya koymayı hedefler. Ölçeğin geliştirme çalışması, Bolattaş Gürbüz ve Deniz (2017) tarafından gerçekleştirilmiş olup, psikometrik özelliklerinin (geçerlilik ve güvenirlik) belirlenmesi amaçlanmıştır.
Ölçek, özellikle okul öncesi ve ilkokul düzeyindeki öğretmenlerin, çocukların sanatsal ürünlerini yorumlama ve bu ürünleri eğitim süreçlerine entegre etme yöntemlerini anlamak için kritik bir öneme sahiptir.
Anahtar Kelimeler
Çocuk resimleri, öğretmen yaklaşımları, sanatsal ifade, ölçme aracı, geçerlilik, güvenirlik.
Yazarlar
Fatma Bolattaş Gürbüz, Ümit Deniz
Amaç
Çocuk Resimlerine Yönelik Yaklaşımları Belirleme Aracı- Öğretmen Formu’nun temel amacı, eğitim alanında çalışan öğretmenlerin, çocukların yaptıkları resimlere karşı sergiledikleri tutumları, kullandıkları değerlendirme kriterlerini ve bu resimleri hangi psikolojik veya pedagojik çerçevede yorumladıklarını saptamaktır. Bu araç, öğretmenlerin resimler aracılığıyla çocuğun duygusal, bilişsel ve sosyal gelişimine dair ipuçlarını ne ölçüde fark edebildiğini analiz etmeye olanak tanır.
Ölçek, aynı zamanda öğretmen eğitim programlarının içeriğini belirlemede ve öğretmenlerin sanatsal gelişim konusundaki bilgi düzeylerini artırmaya yönelik ihtiyaçları tespit etmede bir başlangıç noktası sunar.
Yapı
Ölçek, öğretmenlerin çocuk resimlerine yönelik yaklaşımlarını temsil eden çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, genellikle aşağıdaki gibi alt boyutları içerebilir:
- Gelişimsel Yaklaşım: Resimleri çocuğun yaş ve gelişim düzeyine göre değerlendirme.
- Estetik/Sanatsal Yaklaşım: Resimlerin teknik kalitesine, renk kullanımına ve kompozisyonuna odaklanma.
- Tanısal/Projeksiyonel Yaklaşım: Resimleri çocuğun iç dünyası, duygusal durumu veya olası sorunları hakkında bilgi edinmek için kullanma.
- Değerlendirme ve Geri Bildirim Yaklaşımı: Çocuğa resimleriyle ilgili nasıl bir geri bildirim verildiği ve resmin notlandırma sürecine dahil edilip edilmediği.
Geçerlik
Bolattaş Gürbüz ve Deniz (2017) tarafından yürütülen çalışmada, ölçeğin yapısal uygunluğunu ve amaca hizmet etme yeteneğini belirlemek üzere geçerlilik çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin, gerçekten öğretmenlerin resim yaklaşımlarını ölçüp ölçmediği, uygun istatistiksel yöntemlerle test edilmiştir.
Yapılan faktör analizi sonuçları, ölçeğin teorik olarak öngörülen boyutları başarılı bir şekilde ayrıştırdığını ve yapı geçerliliğinin sağlandığını göstermektedir. Ancak, spesifik geçerlilik katsayıları (örneğin, uyum indeksleri) bu özet içeriğinde sunulmamıştır.
Güvenirlik
Ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını test etmek amacıyla güvenirlik analizleri yapılmıştır. Güvenirlik çalışması kapsamında, ölçeğin iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa değeri) hesaplanmıştır. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle uyumlu olduğunu işaret etmektedir.
Geliştirme çalışması, ÇRYYBA-ÖF’nin Türk eğitim bağlamında güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini destekleyen istatistiksel kanıtlar sunmaktadır.
Faktör Analizi
Ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak için açımlayıcı veya doğrulayıcı faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, öğretmenlerin resimlere yönelik yaklaşımlarının tek bir genel boyutta değil, birden fazla bağımsız alt boyutta kümelendiğini göstermiştir. Faktör yapısı, ölçeğin kuramsal temelleriyle uyumlu olacak şekilde organize edilmiştir.
Araç Bilgileri
Test Type: Geliştirme (Development)
Format: Derecelendirme (Likert tipi veya benzeri bir puanlama formatı kullanıldığı varsayılmaktadır.)
Language Available: Türkçe
Population Group: Öğretmenler (Okul öncesi ve ilkokul düzeyinde çalışan eğitimciler)
Age Group: Yetişkinler (Öğretmenler)
Population Details: Türkiye’deki çeşitli eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler örneklem grubunu oluşturmuştur.
Test Methodology: Kendi bildirimine dayalı ölçme aracı (Self-report scale)
Anahtar Kelimeler
Eğitim psikolojisi, pedagojik yaklaşımlar, çocuk resimleri analizi, psikometrik özellikler, faktör analizi.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Sağlanmadı
Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar)
Correspondence Address: Sağlanmadı
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, Fatma Bolattaş Gürbüz ve Ümit Deniz tarafından 2017 yılında yayımlanan makale ile bilim dünyasına sunulmuştur. Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi: [email protected].
Ölçeğin orijinal PDF dökümanına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: cocuk-resimlerine-yonelik-yaklasimlari-belirleme-araci-ogretmen-formu-toad.pdf
Kaynaklar
-
Bolattaş Gürbüz, F. ve Deniz, Ü. (2017). Çocuk Resimlerine Yönelik Yaklaşımları Belirleme Aracı: Öğretmen Formu: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(50), 467- 474.
Çocuk Resimlerine Yönelik Yaklaşımları Belirleme Aracı- Öğretmen Formu Ölçek Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçek maddeleri bu kaynak özetinde sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen referans makalenin incelenmesi gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Çocuk Resimlerine Yönelik Yaklaşımları Belirleme Aracı- Öğretmen Formu. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/cocuk-resimlerine-yonelik-yaklasimlari-belirleme-araci-ogretmen-formu/
memjavad. "Çocuk Resimlerine Yönelik Yaklaşımları Belirleme Aracı- Öğretmen Formu." Turkish Psychological Scales, 2 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/cocuk-resimlerine-yonelik-yaklasimlari-belirleme-araci-ogretmen-formu/.
memjavad. "Çocuk Resimlerine Yönelik Yaklaşımları Belirleme Aracı- Öğretmen Formu." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/cocuk-resimlerine-yonelik-yaklasimlari-belirleme-araci-ogretmen-formu/.
memjavad (2025) 'Çocuk Resimlerine Yönelik Yaklaşımları Belirleme Aracı- Öğretmen Formu', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/cocuk-resimlerine-yonelik-yaklasimlari-belirleme-araci-ogretmen-formu/.
[1] memjavad, "Çocuk Resimlerine Yönelik Yaklaşımları Belirleme Aracı- Öğretmen Formu," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Çocuk Resimlerine Yönelik Yaklaşımları Belirleme Aracı- Öğretmen Formu. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.