Çevrimiçi Öğrenmede Duygusal Mevcudiyet Ölçeği

Özet

Çevrimiçi Öğrenmede Duygusal Mevcudiyet Ölçeği, uzaktan eğitim ortamlarında öğrencilerin deneyimlediği duygusal katılım ve mevcudiyet seviyelerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, özellikle çevrimiçi öğrenme süreçlerinde sosyal ve bilişsel mevcudiyetin yanı sıra duygusal boyutun önemini vurgulamaktadır. Bu ölçek, öğrencilerin öğrenme topluluğu içindeki duygusal bağlarını, hislerini ve motivasyonlarını değerlendirerek, sanal ortamların etkinliğini artırmaya yönelik araştırmalara katkı sağlamayı hedeflemektedir. Ölçeğin geliştirme çalışması 2016 yılında Fırat Sarsar ve Tuncay Kışla tarafından yayımlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Duygusal Mevcudiyet, Çevrimiçi Öğrenme, Uzaktan Eğitim, Ölçek Geliştirme, Öğrenci Katılımı, Öğrenme Topluluğu

Yazarlar

Fırat Sarsar, Tuncay Kışla

Amaç

Ölçeğin temel amacı, uzaktan eğitim ve çevrimiçi öğrenme ortamlarında öğrencilerin duygusal mevcudiyet düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Geliştiriciler, öğrenme süreçlerinin başarısında sadece bilişsel etkileşimin değil, aynı zamanda öğrencilerin duygusal olarak ortamda bulunma hissinin de kritik rol oynadığını varsaymaktadırlar. Bu nedenle ölçek, çevrimiçi ders tasarımcılarına ve eğitimcilere, duygusal bağları teşvik eden stratejiler geliştirmede yardımcı olacak nicel veriler sağlamayı amaçlamaktadır.

Yapı

Çevrimiçi Öğrenmede Duygusal Mevcudiyet Ölçeği, bireyin sanal öğrenme ortamına duygusal olarak ne kadar dahil olduğunu ve bu ortama ne kadar bağlı hissettiğini ölçen psikolojik bir yapı (construct) üzerine kurulmuştur. Bu yapı, genellikle Araştırma Topluluğu Modeli (Community of Inquiry – CoI) bağlamında ele alınır, ancak özellikle duygusal boyuta odaklanır. Ölçek, öğrencilerin öğrenme materyallerine, eğitmenlerine ve akranlarına karşı geliştirdikleri duygusal tepkileri ve bu tepkilerin öğrenme deneyimini nasıl etkilediğini analiz eder.

Geliştirme çalışmasında, duygusal mevcudiyetin alt boyutlarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu boyutlar genellikle motivasyon, kaygı, memnuniyet ve aidiyet hissi gibi duygusal durumları ve bunların çevrimiçi etkileşimlere yansımasını kapsamaktadır.

Geçerlik

Ölçek, bir geliştirme çalışması (Sarsar ve Kışla, 2016) kapsamında sunulmuştur ve bu nedenle kapsamlı geçerlik analizleri içermektedir. Ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizleri (Açıklayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi) kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak öngörülen yapıya ne ölçüde uyduğunu göstermiştir.

2016 tarihli makalede detayları verilen geçerlik çalışmaları, ölçeğin çevrimiçi öğrenme bağlamında duygusal mevcudiyet kavramını doğru bir şekilde ölçtüğünü desteklemektedir. Kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş, yapı geçerliği için ise faktör yüklerinin yeterli düzeyde olduğu rapor edilmiştir.

Güvenirlik

Çevrimiçi Öğrenmede Duygusal Mevcudiyet Ölçeği’nin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla güvenirlik analizleri yapılmıştır. Ölçek geliştirme çalışmasında, maddelerin tutarlılığını ölçen Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik sonuçları, ölçeğin araştırma amaçları için kabul edilebilir düzeyde tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. Detaylı güvenirlik katsayıları ve istatistiksel raporlar, Sarsar ve Kışla’nın 2016 tarihli orijinal makalesinde yer almaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal temelini belirlemek üzere hem Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. AFA, ölçeğin kaç boyuttan oluştuğunu ortaya çıkarmış; DFA ise elde edilen faktör yapısının teorik modelle ne kadar uyumlu olduğunu test etmiştir.

Yapılan analizler sonucunda ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğu tespit edilmiştir. Faktör yüklerinin yüksek olması ve faktörler arası korelasyonların anlamlı düzeyde olması, ölçeğin güçlü bir psikometrik temele sahip olduğunu işaret etmektedir.

Ölçüm Aracı

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Öz Bildirim)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Derecelendirme bilgisi orijinal kaynakta boş bırakılmıştır, ancak geliştirme ölçekleri genellikle 5’li veya 7’li Likert formatını kullanır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Kitle: Çevrimiçi veya uzaktan eğitim programlarına katılan üniversite öğrencileri.

Yaş Grubu: Yetişkin öğrenciler (Genellikle 18+)

Popülasyon Detayları: Uzaktan eğitim programlarına kayıtlı çeşitli üniversitelerin öğrencileri üzerinde test edilmiştir.

Test Metodolojisi: Çevrimiçi anketler aracılığıyla veri toplanmıştır. Ölçek, duygusal mevcudiyetin çeşitli yönlerini ölçen maddelerden oluşur.

Anahtar Kelimeler

Psikometrik Özellikler, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Yapısı, E-Öğrenme, Duygusal Bağlılık

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Ege Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İzmir, Türkiye (2016 makalesi baz alınarak tahmin edilmiştir.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Fırat Sarsar ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Ücret: Ticari olmayan akademik kullanımlar için genellikle ücret talep edilmez.

Test Yılı: Ölçeğin geliştirme çalışması 2016 yılında yayımlanmıştır.

Kaynaklar

1. Sarsar, F., ve Kışla, T. (2016). Emotional presence in online learning scale: A scale development study. Turkish Online Journal of Distance Education, 17(3), 50-61.

Orijinal makalenin PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: cevrimici-ogrenmede-duygusal-mevcudiyet-olcegi-toad.pdf

Çevrimiçi Öğrenmede Duygusal Mevcudiyet Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynağın yazar izni veya telif hakkı kısıtlamaları nedeniyle bu akademik girişte sunulmamaktadır. Maddelerin tam listesi için lütfen Sarsar ve Kışla (2016) tarafından yayımlanan orijinal makaleye başvurunuz.