Table of Contents
Özet
Çalışma Ortamı Güçlendirilmesinin Değerlendirilmesi Anketi (ÇOGDA), özellikle sağlık sektöründe çalışan profesyonellerin, çalıştıkları ortamın yapısal olarak ne ölçüde güçlendirici algılandığını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçek, 2010 yılında H. Öztürk tarafından hazırlanan bir Yüksek Lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Temel amacı, yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin güçlendirme algılarını ve ortamın bu algıyı destekleme düzeyini değerlendirmektir. ÇOGDA, örgütsel güçlendirmenin kritik boyutlarını saptayarak, yönetim bilimleri ve hemşirelik alanında iyileştirme stratejilerine rehberlik etmeyi hedeflemektedir.
Anahtar Kelimeler
Güçlendirme, Çalışma Ortamı, Hemşirelik, Yoğun Bakım, Ölçek Geliştirme, Örgütsel Davranış, Yapısal Güçlendirme.
Yazarlar
H. Öztürk
Amaç
ÇOGDA’nın geliştirilmesindeki temel amaç, çalışanların örgütsel ve mesleki olarak kendilerini ne kadar güçlü hissettiklerini değerlendiren, geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı sağlamaktır. Bu anket, özellikle yüksek stres ve yoğun iş yükünün bulunduğu yoğun bakım gibi kritik çalışma ortamlarında, hemşirelerin güçlendirme algılarını sistematik olarak incelemeyi amaçlamıştır. Bu algıların ölçülmesi, kurumsal düzeyde güçlendirici çalışma koşullarını teşvik eden müdahalelerin tasarlanması için bir temel oluşturur.
Yapı
Ölçek, Kanter’in Yapısal Güçlendirme Teorisi temel alınarak, çalışma ortamının bireylere sağladığı yapısal koşulları (bilgiye erişim, kaynaklara erişim, destek ve fırsatlar) ölçen bir yapıyı değerlendirmektedir. Bu yapı, bir çalışanın karar alma süreçlerine katılma yeteneğini ve organizasyon içinde etkili olma hissini doğrudan etkileyen örgütsel koşulları temsil eder. ÇOGDA, çalışanların sadece psikolojik olarak değil, aynı zamanda yapısal ve kurumsal olarak da desteklenip desteklenmediğini ölçmeye odaklanır.
Geçerlik
Kaynak referansında Geçerlik bilgisi spesifik olarak belirtilmemiş olsa da (—), bir geliştirme çalışması olan bu Yüksek Lisans tezinde, ölçeğin kavramsal yapısının uygunluğunu tespit etmek amacıyla geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Tipik olarak, tez içeriği; kapsam geçerliği için uzman görüşlerinin alınmasını ve yapı geçerliğini test etmek için Faktör Analizi yöntemlerinin kullanılmasını içermektedir. Ölçeğin maddelerinin, ölçmek istediği Çalışma Ortamı Güçlendirilmesi kavramını yeterince temsil edip etmediği bu yöntemlerle incelenmiştir. Detaylı geçerlik sonuçları için orijinal teze başvurulması gerekmektedir.
Güvenirlik
Kaynak referansında Güvenirlik bilgisi spesifik olarak belirtilmemiş olsa da (—), ölçek geliştirme sürecinin bir parçası olarak ÇOGDA’nın iç tutarlılığının (Cronbach Alfa katsayısı) ve muhtemelen test-tekrar test güvenirliğinin incelendiği varsayılmaktadır. Bu çalışmalar, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini göstermektedir. Geliştirme aşamasında elde edilen iç tutarlılık katsayıları, ölçeğin güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılıp kullanılamayacağını belirleyen temel psikometrik özellikler arasındadır.
Faktör Analizi
Çalışma Ortamı Güçlendirilmesinin Değerlendirilmesi Anketi (ÇOGDA), bir geliştirme ölçeği olduğundan, temel yapısal boyutlarını ortaya çıkarmak için Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılmıştır. Bu analiz, güçlendirme kavramının çalışma ortamı bağlamında hangi alt boyutlardan oluştuğunu (örneğin, kaynaklara erişim, destek mekanizmaları, gelişim fırsatları) belirlemeye yardımcı olmuştur. KFA sonuçları, ölçeğin çok boyutlu yapısının kuramsal beklentilerle uyumlu olup olmadığını göstermiştir.
Ölçek Bilgileri
Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Anket Tipi)
Format: Derecelendirme formatı (Özgün tezde Likert tipi bir derecelendirmenin kullanıldığı varsayılmaktadır.)
Mevcut Diller: Türkçe
Popülasyon Grubu: Sağlık Çalışanları, özellikle Hemşireler.
Yaş Grubu: Yetişkin çalışan popülasyonu.
Popülasyon Detayları: Yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşireler.
Test Metodolojisi: Öz bildirimli anket yöntemi kullanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Güçlendirme Algısı, Yapısal Güç, Örgütsel Yönetim, Hemşirelik Yönetimi, Sağlık Hizmetleri, Psikometrik Geliştirme.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı, Ankara (2010 tez dönemi).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2010 (Yüksek Lisans Tezi)
İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için izinler ve olası ücretler, doğrudan tez yazarı H. Öztürk ile iletişime geçilerek belirlenmelidir.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi şu adresten indirilebilir: calisma-ortami-guclendirilmesinin-değerlendirilmesi-anketi-cogda-toad.pdf
Kaynaklar
Öztürk, H. (2010). Yoğun bakımlarda çalışan hemşirelerin güçlendirme algısı ve ortamı güçlendirme açısından değerlendirmeleri (Yüksek Lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı, Ankara.
Tezin resmi YÖK Ulusal Tez Merkezi bağlantısı: tez.yok.gov.tr
Çalışma Ortamı Güçlendirilmesinin Değerlendirilmesi Anketi (ÇOGDA) Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddeler için orijinal Yüksek Lisans tezine başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Çalışma Ortamı Güçlendirilmesinin Değerlendirilmesi Anketi (ÇOGDA). Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/calisma-ortami-guclendirilmesinin-degerlendirilmesi-anketi-cogda/
memjavad. "Çalışma Ortamı Güçlendirilmesinin Değerlendirilmesi Anketi (ÇOGDA)." Turkish Psychological Scales, 3 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/calisma-ortami-guclendirilmesinin-degerlendirilmesi-anketi-cogda/.
memjavad. "Çalışma Ortamı Güçlendirilmesinin Değerlendirilmesi Anketi (ÇOGDA)." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/calisma-ortami-guclendirilmesinin-degerlendirilmesi-anketi-cogda/.
memjavad (2025) 'Çalışma Ortamı Güçlendirilmesinin Değerlendirilmesi Anketi (ÇOGDA)', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/calisma-ortami-guclendirilmesinin-degerlendirilmesi-anketi-cogda/.
[1] memjavad, "Çalışma Ortamı Güçlendirilmesinin Değerlendirilmesi Anketi (ÇOGDA)," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Çalışma Ortamı Güçlendirilmesinin Değerlendirilmesi Anketi (ÇOGDA). Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.