Çalışma Becerilerini Değerlendirme Ölçeği / Öğretmen Formu

Özet

Çalışma Becerilerini Değerlendirme Ölçeği / Öğretmen Formu (ÇBDÖ/ÖF), öğrencilerin ders çalışma süreçlerinde sergiledikleri beceri ve davranışları, öğrencilerin öğretmenleri tarafından değerlendirilmesi amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, Kaner ve Kesiktaş (2008) tarafından geliştirilen ve öğrenci, ana-baba ve öğretmen formlarından oluşan kapsamlı bir setin parçasıdır. ÇBDÖ/ÖF, öğrencilerin akademik başarılarını etkileyen temel çalışma becerilerini objektif bir gözlemci bakış açısıyla (öğretmen) ölçmeyi hedefler. Ölçeğin psikometrik özellikleri, geçerlik ve güvenirlik analizleri ile detaylıca incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Ders çalışma becerileri, öğretmen formu, psikometrik özellikler, yapı geçerliği, faktör analizi, eğitim psikolojisi, öğrenci değerlendirme.

Yazarlar

Sema Kaner, A. D. Kesiktaş

Amaç

Çalışma Becerilerini Değerlendirme Ölçeği / Öğretmen Formu’nun temel amacı, öğretmenlerin gözlemleri doğrultusunda öğrencilerin ders çalışma alışkanlıklarını, organizasyon yeteneklerini ve akademik stratejilerini sistematik olarak değerlendirmektir. Bu değerlendirme, öğrencilerin akademik gelişimine katkıda bulunacak müdahale programlarının tasarlanmasına zemin hazırlar.

Ölçek, öğrencinin kendisinin veya ebeveyninin algısının ötesinde, okul ortamında öğrenciyle doğrudan etkileşimde bulunan bir profesyonelin (öğretmenin) bakış açısını sunarak, ders çalışma becerileri alanındaki değerlendirmelere çoklu kaynaklı bir perspektif katmaktadır.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin ders çalışma becerileri adı verilen geniş psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı genellikle zaman yönetimi, not tutma, okuduğunu anlama, sınavlara hazırlanma stratejileri ve genel motivasyon gibi alt boyutları içerir. Ölçeğin faktör analizleri sonucunda beş boyutlu bir yapının varlığı tespit edilmiştir, bu da çalışma becerilerinin tek boyutlu değil, çeşitli bileşenlerden oluşan karmaşık bir yapı olduğunu göstermektedir.

ÇBDÖ/ÖF, öğretmenlerin öğrencilerin sınıf içi ve ödev süreçlerindeki davranışlarını gözlemlemesini gerektirir, böylece ölçülen yapı, yalnızca öğrencinin bilişsel yeterliliğini değil, aynı zamanda davranışsal ve uygulamalı yeterliliğini de kapsamaktadır.

Geçerlik

ÇBDÖ/ÖF’nin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla Temel Bileşenler Analizi (TBA) uygulanmıştır. İlk analizler sonucunda öz değerleri 1.00’in üzerinde olan beş faktör elde edilmiştir. Ancak bu faktörlerin teorik olarak anlamlandırılamaması üzerine, analizler farklı sayıda faktör kısıtlamalarıyla tekrarlanmıştır.

Tekrarlanan analizler sonucunda ölçeğin beş boyutlu bir yapıya sahip olduğu izlenimi güçlenmiştir. Bu nedenle, TBA beş faktöre göre yeniden uygulanmış ve faktörlerin netleştirilmesi için Varimaks dik döndürme yöntemi kullanılarak analize devam edilmiştir. Bu yöntem, faktörlerin birbirinden bağımsız olmasını sağlayarak yapısal geçerliğin kanıtlanmasına önemli katkıda bulunmuştur.

Güvenirlik

ÇBDÖ/ÖF’nin güvenirliğini değerlendirmek amacıyla bir dizi istatistiksel yöntem kullanılmıştır. Bu yöntemler, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını göstermeyi amaçlamıştır.

• Cronbach Alpha İç Tutarlılık Katsayısı: Ölçek maddelerinin birbiriyle ne derece tutarlı olduğunu, yani aynı yapıyı ölçüp ölçmediklerini belirlemek için hesaplanmıştır.
• İki Yarım Güvenirlik Katsayısı: Ölçeğin rastgele iki yarıya bölünmesiyle elde edilen puanların korelasyonunu inceleyerek iç tutarlılığın bir başka göstergesi sağlanmıştır.
• Test – Tekrar Test Güvenirlik Katsayısı: Ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında tutarlı sonuçlar verip vermediğini (zamana bağlı kararlılığını) belirlemek için hesaplanmıştır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını ortaya koymak için kullanılan Temel Bileşenler Analizi (TBA), ölçekteki maddelerin hangi temel boyutlar altında toplandığını göstermiştir. Analizler, ölçeğin beş faktörlü bir yapıya sahip olduğunu işaret etmiştir. Bu beş faktör, çalışma becerilerinin farklı yönlerini temsil etmektedir (örneğin, planlama, düzenleme, motivasyon).

Faktörlerin döndürülmesi aşamasında kullanılan Varimaks dik döndürme yöntemi, faktörlerin birbirinden ayrışmasını kolaylaştırmış ve her bir faktörün yük aldığı maddeleri belirginleştirmiştir. Bu süreç, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle desteklendiğini göstermiştir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Öğretmen Değerlendirme Formu)

Format: Kağıt tabanlı anket/değerlendirme formu

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler (Öğrencileri değerlendirmek üzere)

Yaş Grubu: Öğretmenler tarafından değerlendirilen okul çağı öğrencileri (Genellikle İlköğretim/Ortaöğretim)

Popülasyon Detayları: Ölçeğin psikometrik özellikleri, Kaner ve Kesiktaş (2008) çalışmasında belirtilen örneklem üzerindeki öğretmenlerden toplanan verilerle belirlenmiştir.

Test Metodolojisi: 3’lü derecelendirme ölçeği (Örneğin: Hiçbir zaman, Bazen, Her zaman veya benzeri bir Likert tipi format).

Anahtar Kelimeler

Psikolojik ölçme, eğitim değerlendirme, ders çalışma stratejileri, yapısal eşitlik modellemesi, Cronbach Alpha, Varimaks.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Yazışma detayları, kaynak makaleden edinilebilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçeğin psikometrik özelliklerinin yayınlandığı yıl 2008’dir.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı ve izin durumları hakkında ek bilgi mevcut değildir. Kullanım için sorumlu yazar Sema Kaner ile iletişime geçilmesi önerilir.

İletişim için kullanılan e-posta adresi: [email protected]

Orijinal PDF dosyası şu adresten indirilebilir: calisma-becerilerini-degerlendirme-olcegi-ogretmen-formu-toad.pdf

Kaynaklar

Kaner S. ve Kesiktaş, A. D. (2008). Ders Çalışma Becerileri Ölçeği ana-baba, öğretmen ve öğrenci formlarının psikometrik özellikleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 41(2), 293-321.

Makalenin orijinal bağlantısı: dergiler.ankara.edu.tr

Çalışma Becerilerini Değerlendirme Ölçeği / Öğretmen Formunun Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır.