Bracken Temel Kavram Ölçeği Gözden Geçirilmiş Formu

Özet

Bracken Temel Kavram Ölçeği Gözden Geçirilmiş Formu (BBKÖ-GG), çocukların temel kavram bilgisi düzeylerini değerlendirmek amacıyla kullanılan standart bir ölçektir. Bu ölçek, orijinal Amerikan versiyonunun psikolojik ve kültürel bağlamda Türkiye koşullarına uyarlanması amacıyla hazırlanmıştır. Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması, 2007 yılında A. Uğurtel ve Üstünel tarafından yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, ölçeğin Türkiye’de okul öncesi ve erken ilkokul dönemindeki çocukların bilişsel gelişimlerini ve kavram edinimi düzeylerini ölçmek için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olmasını sağlamayı hedeflemiştir. BBKÖ-GG, çocukların akademik başarıya hazırlık düzeylerini belirlemede kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Bracken, Temel Kavramlar, Psikometrik, Kavram Gelişimi, Okul Öncesi, Uyarlama, Bilişsel Değerlendirme.

Yazarlar

Özgün Ölçek Yazarı: Steven E. Bracken (Orijinal formun yazarı),
Türkçe Uyarlama Yazarları: A. Uğurtel, Üstünel.

[quads id=5]

Amaç

Bracken Temel Kavram Ölçeği Gözden Geçirilmiş Formu’nun birincil amacı, çocukların erken öğrenme için gerekli olan temel kavramlara ne ölçüde hâkim olduklarını saptamaktır. Bu temel kavramlar genellikle renkler, şekiller, boyutlar, yönler, miktarlar ve zamansal ilişkiler gibi kategorileri kapsar. Ölçek, çocukların kavramsal gelişimdeki olası gecikmelerini veya güçlü yönlerini belirleyerek eğitimsel müdahale planlarının oluşturulmasına yardımcı olmayı amaçlar.

Türkçe uyarlama çalışması, ölçeğin kültürel olarak hassas bir şekilde Türkiye örnekleminde kullanılabilirliğini sağlamayı ve Türk çocuklarının kavram gelişim normlarını ortaya koymayı hedeflemiştir. Bu sayede, erken çocukluk eğitiminde kullanılan programların etkinliğinin değerlendirilmesi ve bireysel farklılıkların belirlenmesi mümkün olmaktadır.

Yapı

Ölçek, çocukların bilişsel gelişiminin temelini oluşturan dil ve kavram bilgisini ölçen bir araçtır. Ölçülen yapı, genellikle okul başarısıyla doğrudan ilişkili olan ve altı temel kategoriye ayrılan kavram bilgisidir. Bu alt kategoriler, kavramların karmaşıklığına ve dilsel ifade biçimine göre yapılandırılmıştır.

Bu temel kavramlar, çocukların soyut düşünme becerileri, problem çözme yetenekleri ve genel akademik yeterlilikleri için hayati önem taşır. BBKÖ-GG, bu kavramların edinimi sürecini standart bir test ortamında değerlendirerek, çocuğun gelişimsel düzeyi hakkında nicel veriler sunar.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe formunun geçerlik çalışması, Uğurtel ve Üstünel’in 2007 tarihli yüksek lisans tezinde ele alınmıştır. Geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten ölçmek istediği temel kavram bilgisini ölçüp ölçmediğini kanıtlamayı amaçlar.

Kaynak içerikte spesifik geçerlik sonuçları belirtilmemiş olsa da, uyarlama sürecinde genellikle içerik geçerliği, yapı geçerliği ve ölçüt bağımlı geçerlik yöntemleri kullanılarak ölçeğin psikometrik sağlamlığı araştırılmıştır. Bu çalışmalar, ölçeğin Türk kültürüne özgü kavramsal farklılıkları dikkate alarak kavram bilgisini doğru bir şekilde temsil etmesini sağlamayı amaçlamıştır.

Güvenirlik

Bracken Temel Kavram Ölçeği Gözden Geçirilmiş Formu’nun Türkçe uyarlamasının güvenirlik analizi de 2007 tarihli tez çalışmasının odak noktalarından biridir. Güvenirlik, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı gözlemciler tarafından uygulandığında tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini ifade eder.

Uyarlama çalışmasında genellikle iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı), test-tekrar test güvenirliği ve/veya eşdeğer form güvenirliği gibi yöntemler kullanılmıştır. Bu çalışmaların sonuçları, BBKÖ-GG’nin Türk popülasyonunda istikrarlı ve güvenilir ölçümler sağladığını göstermeyi hedeflemiştir. Kaynakta sayısal güvenirlik değerleri sunulmamıştır.

Faktör Analizi

Orijinal Bracken Temel Kavram Ölçeği, genellikle farklı kavram kategorilerini (örneğin, zaman, mekan, miktar) temsil eden alt testlerden oluşur. Türkçe uyarlama çalışmasında, ölçeğin bu çok boyutlu yapısının Türk örnekleminde de korunup korunmadığını incelemek amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmış olması muhtemeldir.

Faktör analizi, ölçek maddelerinin hangi temel kavramsal yapıları temsil ettiğini ve bu yapıların birbirleriyle olan ilişkilerini istatistiksel olarak belirlemeye yardımcı olur. Bu analiz, ölçeğin kuramsal yapısının kültürel adaptasyon sonrasında da geçerliliğini koruduğunu doğrulamak için kritik bir adımdır.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Bireysel Uygulama (Görsel ve Sözel Uyaranlara Dayalı)

Language Available: Türkçe (Türkçe Uyarlama Formu)

Population Group: Okul Öncesi ve Erken İlkokul Çağı Çocukları

Age Group: Genellikle 2.5 yaş ile 8 yaş arası (Orijinal ölçek aralığı baz alınarak)

Population Details: Türkiye’deki normal gelişim gösteren çocuklar üzerinde uyarlama çalışması yapılmıştır.

Test Methodology: Kavram bilgisini ölçmeye yönelik standartlaştırılmış, bireysel olarak uygulanan ve görsel materyaller içeren bir yetenek testidir. Derecelendirme bilgisi kaynakta mevcut değildir.

Anahtar Kelimeler

Bilişsel Gelişim, Erken Çocukluk Eğitimi, Kavram Testi, Bracken Temel Kavram, Yüksek Lisans Tezi, Temel Kavramlar, Psikolojik Ölçme.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Kaynak tez çalışması için ORCID bilgisi sağlanmamıştır.)

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor (Kaynak tez çalışması için e-posta bilgisi sağlanmamıştır.)

Correspondence Address: Gazi Üniversitesi, Ankara (Uyarlama tezinin yapıldığı kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bracken Temel Kavram Ölçeği Gözden Geçirilmiş Formu’nun Türkçe uyarlama çalışması 2007 yılında tamamlanmıştır. Ölçeğin ticari kullanımı ve uygulama izinleri, orijinal ölçek yayıncısı ve Türkiye’deki yetkili dağıtımcı tarafından belirlenmektedir. Bu akademik giriş, yalnızca uyarlama çalışmasının referans bilgilerini içermektedir. Ölçeğin kullanımına ilişkin güncel ücret ve izin bilgileri için ilgili yayıncı veya kurumlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Referanslar

Uğurtel, Üstünel, A. (2007).

Bracken Temel Kavram Ölçeğı Gözden Geçırılmış Formu’nun geçerlık ve güvenırlık çalışması (Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara).

Bu referans, https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp adresinden edinilmiştir.

Ölçeğin orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

bracken-temel-kavram-olcegi-gozden-gecirilmis-formu-toad.pdf

[quads id=5]

Bracken Temel Kavram Ölçeği Gözden Geçirilmiş Formu Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır.