Boehm Temel Kavramlar Testi (Boehm-3)

Özet

Boehm Temel Kavramlar Testi (Boehm-3), Ann E. Boehm tarafından geliştirilen ve daha sonra Türkiye’de Gülden Uyanık Balat tarafından uyarlaması yapılan, okul öncesi ve erken ilköğretim çağındaki çocukların temel kavram bilgisini ölçmeye yönelik standart bir araçtır. Testin 2000 yılı versiyonu kullanılarak yapılan bu uyarlama, 60 ila 96 ay arasındaki çocukların dil ve bilişsel gelişim süreçleriyle yakından ilişkili olan niteliksel, mekânsal ve niceliksel kavramlara ne ölçüde hakim olduklarını değerlendirmeyi amaçlar. Toplam 50 temel kavramı içeren test kitapçıkları, çocukların akademik başarı ve okula hazır bulunuşluk düzeylerini belirlemede kritik öneme sahiptir.

Uygulama bireysel olarak yürütülmekte olup, çocuktan sözel yönergeler doğrultusunda doğru görseli işaretlemesi beklenmektedir. Türk popülasyonu üzerinde yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, testin bu yaş grubu için uygun istatistiksel değerlere sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Boehm Temel Kavramlar Testi, temel kavramlar, okula hazır bulunuşluk, bilişsel gelişim, okul öncesi eğitim, mekânsal kavramlar, niceliksel kavramlar.

Yazarlar

Ann E. Boehm (Orijinal Geliştirici), Gülden UYANIK BALAT (Uyarlayan)

[quads id=5]

Amaç

Boehm Temel Kavramlar Testi’nin temel amacı, anaokulu seviyesinden ilköğretim ikinci sınıf düzeyine kadar olan çocukların (60-96 ay) akademik öğrenmeye temel teşkil eden 50 kritik kavramı anlama ve kullanma düzeylerini sistematik olarak ölçmektir. Bu kavramlar, çocuğun çevresini anlamlandırması ve okul ortamında verilen yönergeleri takip edebilmesi için zorunlu olan temel dil becerilerini yansıtır.

Ölçek, özellikle erken müdahale programlarına ihtiyacı olan veya kavram bilgisinde akranlarına göre gerilik gösteren çocukları tespit etmek ve onların eğitim ihtiyaçlarını belirlemek amacıyla kullanılmaktadır. Test, çocukların niteliksel (örneğin, büyük/küçük), mekânsal (örneğin, üstünde/altında) ve niceliksel (örneğin, hepsi/hiçbiri) kavramlardaki yeterliliklerini değerlendirerek, okula hazır bulunuşluk seviyelerine dair kapsamlı bir bakış sunar.

Yapı

Boehm Temel Kavramlar Testi (Boehm-3), dil ve bilişsel gelişim ile doğrudan ilişkili olan üç ana kavram kategorisini ölçen bir yapıya sahiptir. Bu yapı, çocukların soyut düşünme becerilerinin ve akademik yönergeleri anlama kapasitelerinin temelini oluşturur.

• Niteliksel Kavramlar: Nesnelerin özelliklerini (renk, boyut, şekil) tanımlayan terimleri içerir.
• Mekânsal Kavramlar: Konum, yön ve uzaklık ilişkilerini ifade eden terimleri içerir (Örn: içinde, dışında, yanında). Bu kavramlar, matematik ve okuma becerilerinin gelişimi için önemlidir.
• Niceliksel Kavramlar: Miktar ve sayısal ilişkileri ifade eden terimleri içerir (Örn: az, çok, bazıları, hepsi).

Test, bu 50 temel kavramın görsel bir formatta sunulması yoluyla, çocuğun kavram bilgisini pasif olarak değil, aktif olarak işaretleme yoluyla değerlendirir.

Geçerlik

Boehm Temel Kavramlar Testi’nin (2000 versiyonu) Türk çocukları üzerindeki geçerlik çalışmaları, Gülden Uyanık Balat’ın 2003 tarihli doktora tezinde detaylandırılmıştır. Araştırmada testin E formu kullanılmış olup, Türk çocuklarına ilişkin spesifik bir geçerlilik katsayısı hesaplanmıştır.

Elde edilen geçerlilik bulguları şunlardır:

• Testin E formunun Türk çocuklarına ilişkin geçerliliği .002 olarak rapor edilmiştir (Balat-Uyanık, 2003). Bu değer, uyarlamanın kültürel ve dilsel bağlamda geçerliliğini desteklemektedir.

Güvenirlik

Türkçe uyarlamasının güvenirlik analizleri çeşitli istatistiksel yöntemlerle incelenmiştir. Bu analizler, test sonuçlarının zaman içinde tutarlılığını ve iç tutarlılığını doğrulamayı amaçlamıştır.

Güvenirlik katsayıları aşağıdaki gibidir:

• Test tekrar test güvenirliği (ICC): .879. Bu yüksek katsayı, testin farklı zamanlarda uygulandığında benzer sonuçlar verdiğini, yani zamana karşı dayanıklı olduğunu göstermektedir.
• Cronbach Alfa (İç Tutarlılık): .86. Bu değer, test maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü işaret eder.
• Spearman-Brown Güvenilirliği: .82. Bu katsayı da testin genel güvenilirliğini destekleyici niteliktedir (Balat-Uyanık, 2003).

Faktör Analizi

Kaynak materyalde, Boehm Temel Kavramlar Testi’nin (Boehm-3) Türkçe uyarlamasına ilişkin spesifik bir faktör analizi çalışmasının sonuçlarına dair ayrıntılı bilgi sunulmamıştır. Ancak testin yapısal olarak niteliksel, mekânsal kavramlar ve niceliksel kavramlar olmak üzere üç temel kavram grubunu ölçtüğü belirtilmiştir. Bu kavram gruplarının faktöriyel ayrımına dair ek araştırmalar gereklidir.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Bireysel olarak uygulanan, görsel işaretlemeye dayalı, küçük kitapçıklardan oluşan performans testi.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal)

Popülasyon Grubu: Çocuklar

Yaş Grubu: 60-96 ay (Anaokulu ve İlköğretim İkinci Sınıf Düzeyi)

Popülasyon Detayları: Türk çocukları üzerinde standardize edilmiştir. Uyarlama çalışması özellikle korunmaya muhtaç ve ailesinin yanında kalan altı yaş grubu çocuklarını kapsamıştır.

Test Metodolojisi: Uygulamalar bireysel olarak yürütülür. Çocuğa test materyali verilir ve uygulayıcı tarafından sözel yönergeler sunulur. Çocuktan, verilen kavramı en iyi temsil eden görseli (resmi) işaretlemesi istenir. Test, 50 temel kavramı değerlendirmek üzere hazırlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Temel kavramlar, mekânsal kavramlar, niceliksel kavramlar, niteliksel kavramlar, Cronbach Alfa, test tekrar test güvenirliği, uyarlama.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Gülden UYANIK BALAT (Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara – 2003 tezi sırasında)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Kullanılan Versiyon): Ann E. Boehm tarafından geliştirilen 2000 yılı versiyonu (Boehm, 2001) Türkiye uyarlamasında kullanılmıştır.

İzinler ve Ücret: İzinler ve kullanım ücretlerine dair spesifik bilgi kaynakta belirtilmemiştir. Akademik kullanım için, uyarlamayı yapan yazar Gülden Uyanık Balat ile iletişime geçilmesi önerilir.

PDF Durumu: Testin orijinal PDF’i kaynakta sunulmamıştır. Ancak tez kaynağına erişim linki mevcuttur.

Kaynaklar

• Uyanık Balat, G. (2003).Altı yaş grubu korunmaya muhtaç ve ailesinin yanında kalan çocukların okula hazır bulunuşluk ile ilgili temel kavram bilgilerinin karşılaştırılması (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Ek Kaynak Linki: tez.yok.gov.tr
• Boehm, A. E. (2001). Boehm Test of Basic Concepts, Third Edition (Boehm-3). The Psychological Corporation.

[quads id=5]

Boehm Temel Kavramlar Testi (Boehm-3) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

50 temel kavramı değerlendirmek üzere hazırlanmış test kitapçığı üzerinde çocuğun uygun olan görseli bulması ve işaretlemesi beklenir.

Test, çocukların dil ve bilişsel gelişimi ile ilişkili olan niteliksel, mekânsal, niceliksel kavramlarla ilgili düzeylerini değerlendirmeye yöneliktir. Uygulamalar bireysel olarak yürütülmüştür. Her çocuğa test materyali verilmiş ve yönergeler sorulmuş, çocuktan doğru olan resmi işaretlemesi istenmiştir.